Zakupiłem w 2007 r. samochód ciężarowy typu pick-up z podwójną kabiną, z dwoma rzędami siedzeń. Auto we wszystkich dokumentach występowało jako ciężarowe i tak zostało zarejestrowane, bez opłaty akcyzy (dołączam dokumentację). Jednakże w tym roku urząd celny wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego tegoż samochodu. Czy słusznie?
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczanie znakami akcyzy.
Ustawa obowiązująca w 2007 roku, z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym stanowiła, że podatnikami akcyzy od samochodów są m.in. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego, a akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju.
Prawdą jest, że nabycie samochodu ciężarowego nie powoduje i nie powodowało powstania obowiązku zapłaty akcyzy. Proszę jednak zauważyć, że chodzi o samochód ciężarowy w sensie negatywnym, tzn. o nabycie samochodu, który nie jest samochodem osobowym. Niestety, w Polsce inną definicję samochodu osobowego i ciężarowego zawiera ustawa o podatku od towarów i usług, inną ustawa o podatku dochodowym, inną ustawa o podatku akcyzowym w chwili obecnej, a inną w roku 2007.
Co do zasady, akcyzę płaci się od samochodów osobowych, a samochody osobowe są to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703, przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów, które nie wymagają rejestracji zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
W 2007 roku ustawa w załączniku pierwszym zawierała wykaz wyrobów akcyzowych; pkt 59 załącznika określał, że samochodami osobowymi są pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi o kodzie CN 8703.
Co prawda Szymon Parulski wskazuje odnośnie obowiązującego stanu prawnego, że „definicja samochodów osobowych dla celów akcyzy obejmuje swoim zakresem również samochody osobowo-towarowe typu kombi oraz samochody wyścigowe. (...) W sytuacji, gdy konstrukcja oraz wyposażenie pojazdu wskazuje, iż dany pojazd jest w głównej mierze przeznaczony do przewozu osób, a przewóz towarów stanowi jego uboczną funkcję, wtedy taki pojazd należy zaklasyfikować do samochodów osobowych CN 8703 podlegających akcyzie. Jednakże, jeżeli głównym przeznaczeniem danego towaru jest przewóz towarów, a przewóz osób stanowi tylko uzupełnienie funkcjonalności pojazdu, wtedy taki pojazd należy klasyfikować do samochodów ciężarowych CN 8704 niepodlegających opodatkowaniu akcyzą” [Parulski Szymon, komentarz, LEX 2010, Komentarz do art. 100 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U.09.3.11), [w:] S. Parulski, Akcyza. Komentarz, LEX, 2010, wyd. II.]