Kategoria: Kontrola podatkowa i skarbowa

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Błąd w określeniu strony postępowania w sprawie wymiaru podatku dochodowego

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 2015-03-02

Jeżeli małżonkowie rozliczali się z podatku dochodowego za dany rok podatkowy wspólnie, to czy decyzja o podjęciu kontroli za dany rok podatkowy (cel kontroli: prawidłowość rozliczenia podatku dochodowego) powinna być na obojga małżonków razem, czy mogą to być dwie, niezależne decyzje o kontroli? Jeśli musi być to jedna decyzja – na obojga małżonków – to czy wszczęcie postępowania (w sytuacji gdy nie było decyzji na obojga małżonków) jest zgodne z obowiązującymi procedurami?

Jakub Bonowicz

Kwestie związane z postępowaniem podatkowym unormowane są w Polsce w ustawie – Ordynacja Podatkowa („OP”). My musimy skupić się zasadniczo na dwóch przepisach:

Art. 92

„§ 3. Małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku”.

Ten przepis odnosi się przede wszystkim do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w której zawarto regulacje uprawniające osób pozostających w ważnym związku małżeńskim do wspólnego rozliczenia podatkowego.

Teraz sięgnąć musimy jeszcze do art. 133 OP, który definiuje pojęcie strony postępowania podatkowego:

Art. 133.

„§ 3. W przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3, jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga”.

Zatem staje się jasne, że podmiotem (stroną) postępowania jest małżeństwo, a nie tylko jeden z małżonków – czyli postanowienie wszczynające postępowanie w sprawie powinno być adresowane do obojga małżonków. Z drugiej strony pamiętać należy, że tak samo jak w sprawach cywilnych każdy z małżonków jest upoważniony do tzw. wzajemnej reprezentacji drugiego z nich (wynika to z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), tak również w postępowaniu podatkowym jeden z małżonków może działać w imieniu i na rzecz obojga z nich.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Kwestia powyższa nie budzi żadnych wątpliwości w doktrynie. Potwierdza ją m.in. H. Dzwonkowski:

„Również małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów są jedną stroną postępowania podatkowego i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. Nie mają odrębnych uprawnień procesowych, nie mogą wywodzić istnienia ich odrębnych interesów prawnych i jednocześnie ponoszą wspólną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe. Obowiązkiem organu jest prowadzenie jednego postępowania podatkowego w stosunku do obojga małżonków i wydania jednej wobec nich decyzji”.

W taki sam sposób orzekają również sądy administracyjne, np. w kontekście adresowania przesyłek pocztowych do strony postępowania podatkowego będącej małżeństwem wydano wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 listopada 2013 r. (I SA/Ol 502/13). Jest to wyrok dla nas bardzo istotny, albowiem w uzasadnieniu sąd wprost przyznał skarżącym (podatnikom będącym małżeństwem), że jeżeli z treści postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego nie wynika, że postępowanie w zakresie podatku PIT małżonków zostało wszczęte wobec obydwojga z nich, to postępowanie takie zostało wszczęte wadliwie. Sąd w cytowanym wyroku uchylił decyzję kończącą postępowanie podatkowe wydaną przez organ podatkowy i skierował sprawę do ponownego rozpoznania.

Z uzasadnienia wyroku:

„Na podstawie tego przepisu mogą być zatem prostowane najprostsze omyłki, które można stwierdzić w prosty sposób, w szczególności bez analizowania treści przepisów prawa, w oparciu o który wszczęto postępowanie. Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy wyraźne pominięcie w kolejnych zdaniach uzasadnienia postanowienia organu z dnia »[...]« o wszczęciu postępowania, w tym również w wykazie podmiotów do których postanowienie jest adresowane, danych jednego z małżonków względem którego prowadzono dalej postępowanie, nie jest oczywistą omyłką, którą można stwierdzić w prosty sposób. Uzupełnienie tych danych w wydanym na podstawie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej postanowieniu stanowi bowiem merytoryczną ingerencję organu w treść tego uzasadnienia, w ramach której chodzi nie tyle o sprostowanie oczywistej omyłki, co usunięcie błędu w zakresie określenia strony postępowania, w celu nadania skuteczności prawnej wydanemu postanowieniu o wszczęciu. Istotą sporu pomiędzy stronami, jest bowiem udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy tak wydane postanowienie z dnia »[...]« rodzi skutek prawny w zakresie wszczęcia postępowania z urzędu wobec strony postępowania, jaką są podlegający kontroli w związku ze złożeniem wspólnego zeznania, małżonkowie I. i J.M. Stwierdzenie braku skuteczności takiego postanowienia, niezbędnego, by w ogóle mówić o prowadzeniu postępowania, stanowi zaś uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy wymiaru podatku. Powoduje bowiem, że podejmowane czynności nie powinny wywoływać skutków prawnych” (wyrok NSA z dnia 9 maja 2000 r., III SA 739/00, Z. Zgierski, Wszczęcie postępowania podatkowego (w:) Procedury podatkowe – gwarancje czy instrument fiskalizmu?, red. H. Dzwonkowski, Warszawa 2005, s. 155).

Reasumując, błędu w określeniu strony w związku z wszczęciem postępowania w sprawie wymiaru podatku dochodowego nie można potraktować jako oczywistej omyłki, nadającej się do sprostowania w trybie art. 215 § 1 O.p. Nie jest to bowiem błąd słowny (pisarski lub komputerowy) lub też inna nieistotna wadliwość. Przytoczenie brakującej treści uzasadnienia postanowienia o wszczęciu w drodze postanowienia o sprostowaniu, prowadzi do uzupełnienia jego zawartości, a więc do merytorycznej ingerencji organu w treść tego uzasadnienia, co wykracza poza ramy postanowienia, o którym mowa w art. 215 § 1 O.p.

Czyli jeżeli postępowanie toczyło się jedynie wobec jednego z małżonków, a dotyczyło podatku dochodowego od dochodu rozliczanego wspólnie, to postępowanie takie jest obarczone wadą prawną, która uzasadnia uchylenie decyzji w nim zapadłej i konieczność ponownego rozpoznania sprawy.

Zatem:

  • wydanie dwóch postanowień o wszczęciu kontroli w sprawie podatku rozliczanego wspólnie przez obojga małżonków jest niedopuszczalne;
  • wydanie tylko jednej decyzji adresowanej tylko do jednego z małżonków (z której wynika, iż stroną postępowania jest tylko jeden małżonek), jest wadliwe i wywołuje skutek w postaci konieczności uchylenia wydanych w postępowaniu decyzji i powtórzenia postępowania podatkowego w sprawie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Wszczęcie kontroli przez organy podatkowe

Ktoś napisał donos do urzędu skarbowego, podpisując się imieniem i nazwiskiem mojego znajomego. Ten znajomy otrzymał pismo z US o złożonym donosie, ale mówi, że na pewno nie składał donosu. Co robić? Czy organ podatkowy podejmie decyzję o wszczęciu kontroli?

 

Błędna stawka ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych

Firma gastronomiczna świadczyła usługi z zakresu organizacji imprez okolicznościowych i firmowych, nie posiada koncesji na alkohol. Urząd chce przeprowadzić kontrolę w związku z ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Po przeglądnięciu ewidencji przychodów za ten rok okazało się, że firma wpłaciła ryczałt według stawki 8,5% za imprezy, a powinna według stawki 3%. Jak zachowa się fiskus w sytuacji, gdy te przychody były opodatkowane wyższą stawką? Czy opodatkuje wszystkie przychody według właściwej stawki czy według 8,5%?

Konsekwencje niepłacenia podatku od umowy najmu

Urząd skarbowy rozpoczął postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia wysokości podatku od przychodów ze źródeł nieujawnionych – chodzi o wykazanie, skąd pochodziły środki na darowiznę. Obawiam się, że przy okazji tego postępowania wyjdzie na jaw kilkuletni najem mieszkania, od którego nie płaciłem podatku dochodowego. Pieniądze wpływały na moje konto z tytułem: „czynsz za najem”. Jakich mogę się spodziewać konsekwencji niepłacenia podatku od umowy najmu? Za jaki okres wstecz urząd może naliczyć podatek. Czy w tej sytuacji mogę skorzystać z czynnego żalu?

Modyfikacja historii sprzedaży na Allegro

Rozpoczęła się kontrola podatkowa w zakresie podatku dochodowego w sprawie prowadzenia przeze mnie sprzedaży na Allegro. Sprzedawałem biżuterię, ubrania i obuwie. Urząd żąda ode mnie przedstawienia historii sprzedaży. Czy jeśli tego nie zrobię, kontrolerzy mogą sami od Allegro zdobyć te dane? Czy mogę dokonać modyfikacji historii sprzedaży na Allegro, by uniknąć kary? Czy to prawda (tak powiedział urzędnik), że nie mam po co wnosić czynnego żalu? A może próbować bronić się, że sprzedawane przedmioty były używane kilka miesięcy przeze mnie?

Kontrola podatkowa przy zakupie mieszkania

Zamierzam kupić mieszkanie w Polsce. Moim ośrodkiem życiowym jest Austria. Z uwagi na to, że banki w Polsce nie respektują zagranicznych dochodów nie mogę wziąć kredytu i jestem zmuszona kupić mieszkanie za gotówkę. Czy w zawiązku z powyższym mogę być wybrana do kontroli podatkowej? W jakie dokumenty powinnam się zabezpieczyć?

Brak konta firmowego a kontrola podatkowa

Otrzymałem zawiadomienie o kontroli podatkowej. Będę musiał przedstawić wyciąg z konta firmowego, którego nie mam. Płatności za faktury i potem przelewy podatku VAT są dokonywane na i z rachunku mojego teścia, z którego korzystam za jego zgodą. Nie mam ukrytych dochodów itp. Czy za brak konta firmowego coś mi grozi? Co mnie czeka?

Wezwanie przez urząd skarbowy do wyjawienia majątku

Od 13 lat mieszkam na stałe w UK. Niedawno dom moich rodziców (miejsce mojego zameldowania w Polsce) przyszedł policjant z wezwaniem do wyjawienia mojego majątku i stawienia się w sądzie. W latach 1999-2002 prowadziłem swoją działalność. Z pewnością mam kilka zaległych składek ZUS do zapłacenia. Czy jednak po 13 latach nie doszło do przedawnienia takich długów? Nie odbierałem żadnej korespondencji upominawczej przez ten czas. Czego się spodziewać i jak się zachować?

Przychody z działalności przyjaciela na moim prywatnym koncie a kontrola skarbowa

Rok temu użyczyłem konta bankowego przyjacielowi, który rozpoczynał prowadzenie działalności gospodarczej. Po miesiącu wszedłem z nim w spółkę cywilną, a on wszystkie przychody swojej firmy (25 tys. zł.) z mojego konta ujawnił i opodatkował w swoim PIT-cie. Obecnie rozpoczęła się u mnie kontrola z urzędu skarbowego i zastanawiam się, jak urząd podejdzie do przychodów z prywatnego konta, które pochodziły z działalności mojego przyjaciela. Mój przyjaciel się z tego rozliczył, ale on nie ma kontroli tylko ja, a ja tych pieniędzy nie uwzględniłem w swoim zeznania podatkowym. Co mam zrobić w tej sytuacji? Obawiam się, że mogę zostać posądzony o ukrywanie dochodów, co nie jest prawdą. Księgowy rozłożył ręce i nie wie, co robić.


Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »
0.024457931518555 sek.