Opublikowane: 19.01.2011

Autor: Arkadiusz Dudkiewicz

Elementy obligatoryjne decyzji podatkowej

Autor omawia na konkretnym przykładzie istotne elementy decyzji w sprawie administracyjnej (podatkowej), między innymi poświęca wiele miejsca uzasadnieniu decyzji. Przy czym opiera się w swych rozważaniach na wiążącym orzecznictwie sądów administracyjnych, przytaczając je we fragmentach.

Hipotetyczny stan faktyczny

Organ podatkowy wszczął w dniu 15 stycznia 2010 roku postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości. W dniu 15 lutego 2010 roku strona tego postępowania podatkowego wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z dokumentu. Wniosek strony został oddalony postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 roku, w którym zawarto błędne pouczenie o możliwości zaskarżenia tego postanowienia do podatkowego organu odwoławczego. Strona zaskarżyła postanowienie. Jednocześnie, nie czekając na orzeczenie dyrektora izby skarbowej, naczelnik urzędu skarbowego wydał, w dniu 3 marca 2010 roku, decyzję merytoryczną, w której określił kwotę podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości. W uzasadnieniu faktycznym tej decyzji nie zawarto kwestii związanych z postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 roku.

Uwagi ogólne

Na wstępie należy stwierdzić, iż postępowanie podatkowe jest postępowaniem o tyle specyficznym, o ile przyjąć należy, iż cała jego konstrukcja stanowi zaprzeczenie zasady zakazu orzekania we własnej sprawie. Stosunek zobowiązania podatkowego, w tym także jego szczególnej odmiany, jaką jest stan zaległości podatkowej, to zasadniczo dwustronny stosunek prawny. Po jednej ze stron występuje tu podmiot publicznoprawny jako beneficjent świadczenia podatkowego (państwo lub inny związek publicznoprawny) reprezentowany przez organy podatkowe. Po drugiej zaś dłużnik podatkowy. W sprawie podatkowej orzeka organ podatkowy, a więc przedstawiciel jednej ze stron stosunku zobowiązania podatkowego. Z tego wynika, iż druga ze stron tego stosunku prawnego stoi de facto na niezbyt dogodnej pozycji względem organu podatkowego, który jednocześnie prowadzi postępowanie i jest stroną zainteresowaną jego wynikiem. W celu minimalizacji skutków powyższego braku równowagi stron stosunku zobowiązania podatkowego, ustawodawca podatkowy zdecydował się wprowadzić pewne zasady rządzące, sprawiedliwym w założeniu, postępowaniem podatkowym. Naruszenie tych zasad prowadzi do powrotu stanu nierównowagi stron postępowania podatkowego, co na gruncie wybitnie ingerencyjnego charakteru prawa podatkowego jest niedopuszczalne.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie także w doktrynie prawa podatkowego. Za B. Dauterem (zob. B. Dauter, Komentarz do art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wydanie 4, Warszawa 2007, ss. 614-615) należy bowiem przyjąć, iż:

„Organ podatkowy nie może prowadzić postępowania jednostronnie, tj. ukierunkowanego na z góry założony cel i gromadzić tylko te dowody, które ten cel przybliżają (...) zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania, skutkującym wadliwością decyzji (...) organ podatkowy dla realizacji zasady prawdy obiektywnej powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (...)”.

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu: Ocena przydatności tekstu: Oceń zrozumienie tekstu: Ocena zrozumienia tekstu:

poleć artykuł znajomemu     wersja do druku