Księgi podatkowe to podstawowe dowody w sprawach dotyczących wymiaru podatku. Muszą być jednak rzetelne i bez wad formalnych. W przeciwnym razie urzędnicy je zakwestionują, a podstawę opodatkowania określą w drodze oszacowania.

Rzetelne i bez wad

Dowodem w sprawie podatkowej może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie pozostaje sprzeczne z prawem. Szczególne znaczenie dowodowe mają księgi podatkowe. Pod tym pojęciem rozumie się księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, które dla celów podatkowych mają obowiązek prowadzić podatnicy, płatnicy lub inkasenci. Księgi podatkowe, aby miały wartość dowodową, muszą być prowadzone poprawnie pod względem materialnym – rzetelnie, i pod względem formalnym – niewadliwie.

Księgi podatkowe są rzetelne wtedy, gdy dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Trzeba więc wykazywać w nich wszystkie zdarzenia gospodarcze, które mają wpływ na wysokość podatku. Nierzetelność może polegać na nieujęciu operacji, które miały miejsce, lub zapisaniu zdarzeń fikcyjnych. Przykładem takich działań jest nieewidencjonowanie faktur czy dokonywanie nieprawdziwych wpisów.

Nierzetelności nie należy mylić z wadliwym prowadzeniem ksiąg podatkowych. O wadliwości mówi się wówczas, gdy popełniane są błędy o charakterze formalnym. Nieprawidłowości wynikają z naruszenia zasad prowadzenia księgi określonych w odrębnych przepisach. Uchybieniem o takim charakterze jest np. nienumerowanie stron.

Dowód w sprawie

Księgi podatkowe mają szczególną moc dowodową. Jeżeli są prowadzone rzetelnie i zgodnie z wymogami formalnymi, stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.

Urzędnicy nie mogą przy wymiarze podatku pominąć ksiąg, jeżeli nie wykażą, że są sprzeczne ze stanem rzeczywistym. Nie oznacza to, że jeden błąd je dyskwalifikuje. Z powodu nierzetelnego lub wadliwego prowadzenia nie musi być odrzucona cała księga. Urzędnicy mogą zakwestionować tylko jej część. Zależy to od zakresu stwierdzonych nieprawidłowości. Toleruje się ponadto drobne uchybienia. Księgi podatkowe, które prowadzone są w sposób wadliwy, uznawane są mimo wszystko za dowód, jeżeli nieprawidłowości nie mają istotnego znaczenia dla sprawy. Podobnie jest z niektórymi błędami materialnymi. Podatkową księgę przychodów i rozchodów uznaje się za rzetelną np. wtedy, gdy błędne zapisy są skutkiem oczywistej omyłki, a podatnik posiada na to odpowiednie dowody księgowe.

Analiza ksiąg pod kątem ich prawidłowości materialnej i formalnej może być przeprowadzona w trakcie postępowania podatkowego lub kontroli. W pierwszym przypadku ich ocena znajduje odzwierciedlenie w protokole badania księgi. Jeżeli urzędnicy stwierdzą, że jest ona prowadzona nierzetelnie lub w sposób wadliwy, muszą wskazać, za jaki okres i w jakiej części nie uznają jej za dowód. Odpis protokołu doręczany jest podatnikowi. Jeżeli nie zgadza się z zawartymi w nim ustaleniami, może wnieść zastrzeżenia. Musi jednocześnie przedstawić dowody umożliwiające prawidłowe określenie podstawy opodatkowania. Stanowi o tym art. 193 § 8 Ordynacji podatkowej.

Ustalenia dotyczące badania ksiąg dokonane w trakcie kontroli podatkowej umieszcza się natomiast od razu w protokole pokontrolnym. Nie sporządza się odrębnego protokołu badania ksiąg. Wynika to z art. 290 § 5 Ordynacji podatkowej. W tym wypadku również można zgłosić swoje uwagi, zastrzeżenia i wyjaśnienia. Wraz z nimi należy wskazać stosowne wnioski dowodowe.

14 dni – termin zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu badania ksiąg lub protokołu kontroli.

Skutki nierzetelności

Efektem zakwestionowania części lub wszystkich zapisów zawartych w księgach podatkowych może być określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Jest to jednak ostateczne rozwiązanie. Zanim urzędnicy je zastosują, muszą sprawdzić, czy podstawy opodatkowania nie uda się ustalić w oparciu o dane wynikające z ksiąg uzupełnione innymi dowodami uzyskanymi w toku postępowania podatkowego. Tymi innymi materiałami źródłowymi mogą być rachunki, faktury, dowody wpłaty, umowy itp. Dopiero jeżeli w ten sposób nie uda się określić rzeczywistej podstawy opodatkowania, w rachubę wchodzi jej oszacowanie. Wynika to z art. 23 § 2 Ordynacji podatkowej.

Nie ma jednego sposobu szacowania podstawy opodatkowania. Urzędnicy mają do wyboru kilka możliwości. Mogą zastosować metodę porównawczą zewnętrzną lub wewnętrzną, remanentową, produkcyjną, kosztową, udziału dochodu w obrocie (patrz ramka). W wyjątkowych przypadkach, gdy nie są w stanie zastosować żadnej z wymienionych metod, mogą wykorzystać inne rozwiązania. Wybór takiego, a nie innego sposobu oszacowania muszą jednak uzasadnić. Podstawa opodatkowania powinna być określona w wysokości maksymalnie zbliżonej do rzeczywistej.

Metody szacowania podstawy opodatkowania

porównawcza wewnętrzna – porównanie wysokości obrotów w tym samym przedsiębiorstwie za poprzednie okresy, w których znana jest wysokość obrotu
porównawcza zewnętrzna – porównanie wysokości obrotów w innych przedsiębiorstwach prowadzących działalność o podobnym zakresie i w podobnych warunkach
remanentowa – porównanie wartości majątku przedsiębiorstwa na początku i na końcu okresu, z uwzględnieniem wskaźnika szybkości obrotu
produkcyjna – ustalenie zdolności produkcyjnej przedsiębiorstwa
kosztowa – ustalenie wysokości obrotu na podstawie wysokości kosztów poniesionych przez przedsiębiorstwo, z uwzględnieniem wskaźnika udziałów tych kosztów w obrocie
udziału dochodu w obrocie – ustalenie wysokości dochodów ze sprzedaży określonych towarów i wykonywania określonych usług, z uwzględnieniem wysokości udziału tej sprzedaży (wykonanych usług) w całym obrocie

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.)

Autor: Małgorzata Żujewska; Gazeta Podatkowa

wersja do druku

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

« Poprzednie

Następne »

Opublikowane: 17.05.2012
Zasady odliczania VAT od samochodów firmowych

Do końca tego roku zasady odliczania VAT w związku z używaniem w działalności gospodarczej samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych określają przepisy ustawy o zmianie ustawy o VAT oraz ustawy o transporcie drogowym. W przypadku nabycia (do wykonywania czynności opodatkowanych) samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, podatnik może odliczyć VAT w wysokości 60% kwoty podatku określonej m.in. w fakturze, nie więcej jednak niż 6.000 zł. Wynika to z art. 3 tej ustawy.

Wybrane Opinie Klientów

Pan Jakub Bonowicz okazał się profesjonalistą, w prosty i zrozumiały sposób dla mnie wytłumaczył mi wszytko czego dotyczył mój problem. Odpowiedź dostałem bardzo szybko a na pytania pomocnicze odpowiadał praktycznie po 15 min. Bardzo polecam wszystkim użytkownikom internetu mającym problemy prawne, na pewno ta tej stronie znajda zadowalającą odpowiedź.

Jackit

Profesjonalizm i jeszcze raz profesjonalizm. Przystępnie i bez prawniczych zawiłości wszystko jest zrozumiałe dla osób, które nie znają się na prawie i w gąszczu przepisów nie potrafią znaleźć odpowiedzi na nurtujące pytania.

Pozdrawiam Maria.

Od kilku dni przygotowuje się do sprawy sądowej, szukałam w internecie odpowiedzi na moje pytania z marnym skutkiem. I nagle EUREKA znalazłam portal eporady24. Na moje pytanie otrzymałam wyczerpującą odpowiedź oczywiście na pytania dodatkowe również. Jeszcze raz bardzo dziękuję, dzięki poradzie Pana Dariusza Kostyry bez lęku idę do sądu. Jestem przygotowana. Na pewno polecę ten serwis znajomym i rodzinie i oczywiście również sama skorzystam. Moja ocena to 5 a powinna być 6 :-)

Gosia

Wszystkim, którzy szukają fachowej porady prawniczej szczerze polecam serwis ePorady24. Nie bójcie się, nie zawiedziecie się na pewno! Ja jestem bardzo zadowolona z obsługi, chociaż na początku miałam opory przed skorzystaniem z tej formy porady. A tu proszę: szybko, fachowo, rzetelnie, bez wychodzenia z domu i bez stresu.

Dziękuję mojemu prawnikowi za cierpliwość. Mogłam się zastanowić, przeanalizować odpowiedź i w razie wątpliwości zadać kolejne dodatkowe pytanie. Korzystałam wcześniej z porad w kancelariach prawnych i wychodziłam niedoinformowana i niezadowolona. Jeżeli będę jeszcze kiedyś potrzebowała porady prawnej, na pewno skorzystam z tego serwisu.

Grażyna

Chciałam bardzo podziękować panu Karolowi Jokielowi za wyczerpującą poradę w mojej sprawie. To naprawdę godny polecenia portal. Odpowiedzi są szybkie, tanie i naprawdę proste w odbiorze. Każdy zrozumie polskie prawo, jeśli zwróci się do tego portalu o pomoc :)

Izabela

Odpowiedzi udzielone przez portal eporady24.pl są naprawdę bardzo czytelne i zrozumiałe dla przeciętnego użytkownika. Jestem naprawdę zadowolona z usług Portalu. Dzięki uzyskanym wyjaśnieniom będę mogła spokojnie rozwiązywać moje problemy spadkowe.

Halina

Dziękuję bardzo za opinię. W odróżnieniu od wielu innych użytkowników nie miałam żadnych obaw związanych z korzystaniem z porad prawnych przez internet, a wręcz przeciwnie. Tak wyobrażam sobie przyszłość usług prawniczych w naszej epoce, kiedy to czas jest dobrem coraz rzadziej występującym w przyrodzie :-)) Gratuluję pomysłu i potwierdzam, że zarówno jakość, jak i szybkość, z jaką została sporządzona dla mnie opinia prawna, bardzo mnie satysfakcjonują. Szczerze polecam takie rozwiązanie innym szukającym konkretnych, profesjonalnych porad prawnych.

Barbara

Świetnie działające e-biuro prawne! Otrzymałam wyczerpującą informację za przyzwoitą opłatę. Jasno, rzetelnie, czytelnie. Dziękuję. Odtąd polecam każdemu ze swoich znajomych, zanim „pobiegną do typowej papugi dać się oskubać”. Tylko tak dalej, proszę Państwa.

Aleksandra

Bardzo dziękuję za szybką i obszerną odpowiedź. Przyznam, że miałam pewne obawy, korzystając z tego typu porad przez internet. Moje wątpliwości zostały jednak rozwiane, a możliwość zadawania dodatkowych pytań w razie jakichkolwiek wątpliwości przemawia w 100% za tym właśnie serwisem. Gorąco polecam wszystkim :-)

Renata

Dziękuję Panu jestem wdzięczna. Wyjaśniając problem jestem od tej chwili spokojna ponieważ denerwowałam się perspektywą chodzenia po sądach. Dzięki Panu wiem co dalej robić. Korzystałam z porady prawnika w kancelarii. Nic się nie dowiedziałam a zapłaciłam. Pan to zrobił doskonale. Polecę Pana innym którzy maja problem.

Z poważaniem Zofia.

Opublikowane: 14.05.2012
Darmowe porady prawne a VAT

Opublikowane: 14.05.2012
Nieterminowe wystawienie faktury VAT

Opublikowane: 07.05.2012
Upomnienie wzywające do uiszczenia podatku

Opublikowane: 04.05.2012
Kontrola zeznań rocznych przez urzędy skarbowe

Opublikowane: 30.04.2012
Zmiana danych identyfikacyjnych – podatkowych

Opublikowane: 26.04.2012
Deklaracja podatkowa złożona pod koniec kwietnia

Opublikowane: 23.04.2012
Składki na ubezpieczenia zaliczane do kosztów

Opublikowane: 13.04.2012
Koszty założenia działalności i ich odliczenie od podatku

Opublikowane: 11.04.2012
Wyrok TK dotyczący podstawy świadczeń alimentacyjnych

Wybrane opinie naszych klientów:

31.08.2010

Jestem bardzo zadowolony – szybko, profesjonalnie i o wiele taniej niż w kancelarii adwokackiej. Dziękuje i będę częściej z Waszej pomocy korzystał.

Marek

29.07.2010

Bardzo fachowa i szybka porada. Nasza sprawa stała w miejscu 2 lata. Po zasięgnięciu porady w tym serwisie sprawa ruszyła wreszcie z miejsca i wiem, co dalej robić.

Pozdrawiam, Irena

15.12.2010

Bardzo profesjonalni i konkretni w swoim działaniu. Jasne i konkretne porady poparte prawnie. Przypomina działanie prawników z USA. Polecam wszystkim i sam wszystko tylko przez nich będę załatwiał.

Jerzy

07.01.2011

Dziękuję za pełne zinterpretowanie przepisów, z którymi nie poradził sobie urząd skarbowy i Krajowa Informacja Podatkowa (kuriozum – oni żyją z naszych podatków!!!).

Pozdrawiam, Piotr

25.03.2010

Zdecydowanie POLECAM korzystanie z usług tego serwisu. Odpowiedzi przesłane są jasne, rzeczowe i fachowe, a także pisane zrozumiałym językiem.

Urszula

12.07.2010

Bardzo fachowe porady pomogły mi w podjęciu decyzji, które zmienią moje życie na lepsze. Bardzo dziękuję.

Beata

05.08.2009

Dziękuję za wyczerpującą informację. Wyjaśnił nam Pan wszystko bardzo przejrzyście. Sprawa jest już w toku. Teraz wiem, jak niekompetentni mogą być pożal się Boże inni prawnicy, którzy wyciągają kasę od klientów za nic. Cieszymy się z mężem, że trafiliśmy na Waszą stronę.

Pozdrawiamy całą "załogę" Krystyna.

18.10.2010

Odpowiedzi udzielone na moje pytania były bardzo wyczerpujące i pomogły mi w rozwiązaniu mojego problemu. Portal ten to wspaniałe ulatwienie dla osób, ktore jak ja mieszkają za granicą kraju. Serdecznie dziękuję za pomoc i pozdrawiam.

Yvonne

30.01.2010

Dziękuję bardzo za rzetelną i wyczerpującą odpowiedź. Od jakiegoś czasu słyszałam różne sprzeczne opinie dotyczące mojego problemu i szczerze mówiąc, nie bardzo wiedziałam, do kogo się zwrócić, by uzyskać potrzebne informacje. W stosownym urzędzie nie dowiedziałam się niestety niczego konkretnego, a korzystanie z drogich usług biur doradczych nie wchodziło w grę. Państwa konkurencja w internecie wyceniła mój problem drożej. Pan Aleksander Słysz dokładnie przeanalizował moje pytania i rozwiał wątpliwości. Teraz wiem, jakie powinnam podjąć kroki w najbliższej przyszłości. Przyznam się, że obawiałam się krótkiej, lakonicznej odpowiedzi, niekoniecznie adekwatnej do wpłaconej kwoty, ale jestem pozytywnie zaskoczona. Duży plus za możliwość zadawania pytań dodatkowych.

Dziękuję i pozdrawiam cały zespół, Roksana

07.03.2010

Polecam wszystkim błądzącym w gąszczu niezrozumiałych przepisów i paragrafów. Oni przekładają to na język ludzki i łopatą wkładają do głowy. Mnie naprawdę pomogli. POLECAM I DZIĘKUJĘ.

Dariusz

Przeczytaj wszystkie opinie