Mój ojciec przebywa w USA na podstawie zielonej karty od 6 lat z przerwami (ostatnio był w Polsce pół roku temu na dwa miesiące). Niedługo znów przyjeżdża do Polski, ale nie na stałe. 1. Czy w tych okolicznościach może sprowadzić z USA samochód jako „mienie”? 2. Czy przepisy o mieniu przesiedleńczym będą miały zastosowanie w tej sytuacji? 3. Czy taki samochód po sprowadzeniu do Polski jest zwolniony z cła, akcyzy i VAT? 4. Czy pojazd można sprowadzić więcej niż jeden raz? 5. Czy w tej sprawie możliwa jest pomoc mojego brata, który na stałe mieszka w USA i ma amerykańskie obywatelstwo?
Zwolnienie z cła
Obowiązujące w tym zakresie są przepisy art. 3 i następnych rozporządzenia Rady (WE) numer 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 roku ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L.324.23 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami:
„Artykuł 3
Z zastrzeżeniem art. 4-11 zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.
Artykuł 4
Zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które:
- z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz,
- w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła;
- jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.
Ponadto państwa członkowskie mogą uzależnić zwolnienie takiego mienia od poniesienia w kraju pochodzenia bądź w kraju opuszczanym opłat celnych lub skarbowych, którym takie mienie zwykle podlega.
Artykuł 5
1. Zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy.
2. Jednakże właściwe organy mogą zezwolić na odstępstwa od zasady ustanowionej w ust. 1 pod warunkiem że wyraźną intencją osoby zainteresowanej było zamieszkiwanie poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy.
Artykuł 6
Zwolnienia nie stosuje się do:
- wyrobów alkoholowych;
- tytoniu i wyrobów tytoniowych;
- handlowych środków transportu;
- przedmiotów wykorzystywanych do wykonywania rzemiosła lub zawodu, innych niż przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania tych zajęć.
Artykuł 7
1. Z wyjątkiem szczególnych przypadków, zwolnienie przyznawane jest tylko w przypadku mienia osobistego dopuszczonego do swobodnego obrotu w ciągu 12 miesięcy od daty ustalenia przez osobę zainteresowaną miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty.
2. Mienie osobiste może zostać dopuszczone do swobodnego obrotu w kilku oddzielnych partiach w okresie, o którym mowa w ust. 1.
Artykuł 8
1. W ciągu 12 miesięcy od daty dopuszczenia do swobodnego obrotu, mienie osobiste, które zostało zwolnione z należności celnych przywozowych, nie może być pożyczane, oddawane w zastaw, wynajmowane lub odstępowane, odpłatnie lub nieodpłatnie, bez uprzedniego poinformowania o tym właściwych organów.
2. Każde pożyczenie, oddanie w zastaw, wynajęcie bądź odstąpienie przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1, powoduje obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych od danego mienia według stawki obowiązującej w dniu takiego pożyczenia, oddania w zastaw, wynajęcia lub odstąpienia oraz według rodzaju rzeczy i wartości celnej ustalonej lub przyjętej w tym dniu przez właściwe organy.
Artykuł 9
1. W drodze odstępstwa od przepisów art. 7 ust. 1, mienie osobiste dopuszczone do swobodnego obrotu może zostać zwolnione z należności celnych przywozowych, zanim osoba zainteresowana ustali swoje miejsce zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty, pod warunkiem że osoba ta zobowiąże się do faktycznego ustalenia tam swojego miejsca zamieszkania w terminie sześciu miesięcy. Takiemu zobowiązaniu towarzyszy zabezpieczenie, którego forma i wysokość określana jest przez właściwe organy.
2. W przypadku skorzystania z przepisów ust. 1 okres, o którym mowa w art. 4 lit. a) liczony jest od daty, kiedy mienie osobiste zostaje wprowadzone na obszar celny Wspólnoty.
Artykuł 10
1. Jeśli w związku ze zobowiązaniami zawodowymi osoba zainteresowana opuszcza państwo trzecie, w którym miała miejsce zamieszkania, nie ustalając jednocześnie swojego miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty, mając jednak zamiar uczynić to ostatecznie, właściwe organy mogą udzielić zwolnienia z należności celnych przywozowych mienia osobistego, które osoba ta przewozi w tym celu na wspomniany obszar celny.
2. Zwolnienie z należności celnych mienia osobistego, o którym mowa w ust. 1, udzielane jest zgodnie z warunkami określonymi w art. 3-8, przyjmując, że:
- okresy ustalone w art. 4 lit. a) i w art. 7 ust. 1 liczy się, począwszy od daty, kiedy mienie osobiste zostaje wprowadzone na obszar celny Wspólnoty;
- okres określony w art. 8 ust. 1 liczy się od daty, kiedy osoba zainteresowana faktycznie ustali swoje miejsce zamieszkania obszarze celnym Wspólnoty.
3. Zwolnienie z należności celnych przywozowych uzależnione jest także od zobowiązania się osoby zainteresowanej do faktycznego ustalenia miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty w terminie wyznaczonym przez właściwe organy, stosownie do okoliczności. Organy te mogą wymagać złożenia zabezpieczenia, którego formę i wysokość same określają”.
Zwolnienie z VAT
Obowiązujący w tym zakresie jest art. 47 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem:
„1. Zwalnia się od podatku import rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej przenoszącej miejsce zamieszkania z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
- rzeczy służyły do osobistego użytku tej osobie w miejscu zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, z tym że towary nieprzeznaczone do konsumpcji musiały służyć do takiego użytku przez okres co najmniej 6 miesięcy przed dniem, w którym osoba ta przestała mieć miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego;
- rzeczy będą używane na terytorium kraju do takiego samego celu, w jakim były używane na terytorium państwa trzeciego;
- osoba fizyczna miała miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy poprzedzających zmianę miejsca zamieszkania;
- rzeczy te przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu nie mogą zostać oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone, wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie bez wcześniejszego poinformowania o tym organu celnego.
2. Zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do:
- napojów alkoholowych;
- tytoniu i wyrobów tytoniowych;
- środków transportu przeznaczonych do działalności gospodarczej;
- artykułów potrzebnych do wykonywania zawodu lub zajęcia, innych niż przenośne przedmioty sztuki stosowanej lub wyzwolonej.
3. Import rzeczy osobistego użytku jest zwolniony od podatku, jeżeli rzeczy zostały zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu przed upływem 12 miesięcy od dnia przeniesienia przez osobę, o której mowa w ust. 1, miejsca zamieszkania na terytorium kraju, z zachowaniem warunku określonego w ust. 4.
4. W przypadku sprzedaży lub przeniesienia prawa własności w inny sposób, wynajmu, użyczenia, wydzierżawienia lub innego odstąpienia rzeczy, o których mowa w ust. 1, dokonanych przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, rzeczy te są opodatkowane podatkiem według stawek obowiązujących w dniu tego odstąpienia, z uwzględnieniem wartości celnej ustalonej dla tego dnia przez organ celny.
5. Zwolnienie od podatku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się także do importu rzeczy stanowiących mienie osoby fizycznej, zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu przed dniem przeniesienia przez tę osobę miejsca zamieszkania na terytorium kraju, jeżeli osoba ta zobowiąże się do przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium kraju przed upływem 6 miesięcy od dnia przedstawienia organowi celnemu takiego zobowiązania oraz zostanie złożone zabezpieczenie w celu zagwarantowania pokrycia kwoty podatku. Termin określony w ust. 1 pkt 1 liczy się od dnia dopuszczenia towaru do obrotu na terytorium kraju.
6. Zwolnienie od podatku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się także:
- do importu rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej, która miała miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego przez okres krótszy niż 12 miesięcy, ale nie krótszy niż
- 6 miesięcy, jeżeli osoba ta uprawdopodobni, że nie miała wpływu na skrócenie okresu tego zamieszkania;
- w przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 1, nie zachowała terminu określonego w ust. 3, jeżeli osoba ta uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy”.
