Obowiązek udokumentowania umowy użyczenia pomiędzy ojcem i synem – kontrola skarbowa

Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Jeżeli umowa nie określa sposobu używania rzeczy, biorący może rzeczy używać w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu.

W każdym przypadku biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej.

Czy są Państwo tego świadomi, czy też nie, syn zawarł z ojcem umowę użyczenia w formie ustnej; umowa taka jest ważna, bowiem Kodeks cywilny nie wymaga dla niej formy pisemnej czy jakiejkolwiek formy szczególnej; zawarta zatem może zostać w każdej formie.

Organy podatkowe żądają umów w formie pisemnej, by ustalić, czy istnieje prawo do danego lokalu i ewentualnie w jakim zakresie. Z drugiej strony podatnik ma obowiązek wykazać to prawo, jeśli ponosi koszty związane z lokalem, lecz nie ma obowiązku przedstawiania umowy pisemnej, gdy jej nie posiada. Wydawałoby się, że sytuacja jest patowa – tak jednak nie jest; dowodzić, iż umowa istnieje, można również innymi metodami, np. osoba użyczająca może napisać oświadczenie, że zawarła z biorącą do używania umowę ustną użyczenia, i wskazać, w jakim zakresie. Można także, np. w postępowaniu podatkowym czy kontroli podatkowej, wskazać na konieczność przesłuchania dającego w używanie w charakterze świadka właśnie w celu udowodnienia istnienia umowy ustnej.

Wydatki związane z używaniem użyczonej nieruchomości obciążają osobę korzystającą i mogą być przez nią uznane za koszt podatkowy na zasadzie ogólnej, tj. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.