Zamierzam uruchomić dziaÅ‚alność gospodarczÄ… polegajÄ…cÄ… na sprzedaży internetowej drobnej elektroniki z Chin. Na aukcji bÄ™dÄ™ wystawiaÅ‚ towary, przyjmowaÅ‚ zamówienia, a należnoÅ›ci za towar oraz za koszty przesyÅ‚ki wpÅ‚ywać bÄ™dÄ… na moje konto. NastÄ™pnie odpowiedni towar bÄ™dÄ™ zamawiaÅ‚ u kontrahenta chiÅ„skiego, on zaÅ› bÄ™dzie go przesyÅ‚aÅ‚ już bezpoÅ›rednio mojemu klientowi. Jakie sÄ… aspekty prawne takiej dziaÅ‚alnoÅ›ci? Jakie sÄ… moje przychody – czy kwoty wpÅ‚acane przez klientów, czy tylko moja prowizja od sprzedaży?
Unia celna
Od dnia 1 maja 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w której obowiązują pewne zasady, w szczególności dotyczące polityki handlowej. Jedną z takich zasad jest zasada swobodnego przepływu towarów w ramach unii celnej, w skład której wchodzą wszystkie kraje członkowskie UE (z wyjątkiem niektórych obszarów). Zgodnie z tą zasadą wolne od cła i opłat o skutku równoważnym są te towary, które mają status celny towarów wspólnotowych i są przedmiotem obrotu wewnątrzwspólnotowego (pomiędzy krajami UE). Drugą regułą w ramach ww. zasady jest stosowanie przez państwa członkowskie UE wspólnej taryfy celnej w handlu pomiędzy państwami członkowskimi UE a tzw. krajami trzecimi.
Towary o statusie celnym towarów niewspólnotowych
W celu uzyskania możliwoÅ›ci wykorzystania danego towaru o statusie celnym towaru niewspólnotowego zgodnie z jego przeznaczeniem należy nadać mu przewidziane dla niego przeznaczenie celne. Przeznaczeniem celnym, które powoduje możliwość dysponowania towarem jak wÅ‚aÅ›ciciel – z dobrodziejstwem stosowania unijnej zasady swobodnego przepÅ‚ywu towaru w ramach WE – jest objÄ™cie towaru procedurÄ… dopuszczenia do swobodnego obrotu (ang. free circulation).
O tym, czy dany towar jest towarem niewspólnotowym, decyduje art. 4 pkt 8 zdanie pierwsze w zwiÄ…zku z art. 4 pkt 7 rozporzÄ…dzenia Rady (EWG) numer 2913/92 z dnia 12 października 1992 roku ustanawiajÄ…cego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L.1992.302.1 ze sprostowaniem i zmianami, dalej zwany: „WKC”).
Zgodnie z treścią art. 4 pkt 8 zdanie pierwsze WKC:
„8) »towary niewspólnotowe« oznaczajÄ… towary inne niż okreÅ›lone w akapicie siódmym”.
Tymczasem w art. 4 pkt 7 WKC stwierdzono, iż:
„7) »towary wspólnotowe« oznaczajÄ… towary:
- całkowicie uzyskane na obszarze celnym Wspólnoty, zgodnie z warunkami określonymi w art. 23, bez udziału towarów przywiezionych z krajów lub terytoriów niebędących częścią obszaru celnego Wspólnoty. W przypadkach o szczególnym znaczeniu gospodarczym określonych zgodnie z procedurą Komitetu, towarów uzyskanych z towarów umieszczonych pod procedurą zawieszającą nie uważa się za towary wspólnotowe,
- przywiezione z państw lub terytoriów niebędących częścią obszaru celnego Wspólnoty i dopuszczone do obrotu,
- uzyskane lub wyprodukowane na obszarze celnym Wspólnoty z towarów okreÅ›lonych w tiret drugim lub z towarów okreÅ›lonych w tiret pierwszym i drugim”.
Co do konieczności zastosowania procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu, to sprawa jest jasna, o ile dany towar ma pozostać własnością importera i stanowić (po zwolnieniu ich do deklarowanej procedury celnej) towary o statusie celnym towarów wspólnotowych.
W przypadku objęcia danego towaru jakąkolwiek procedurą celną, w tym procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu, należy pamiętać o kwestii podstawowej, a więc o tym, że na danym towarze obejmowanym procedurą celną dopuszczenia do swobodnego obrotu ciążą należności przywozowe. Należnościami tymi są:
- cła i opłaty o równoważnym skutku należne przy przywozie towarów,
- opÅ‚aty przywozowe ustanowione w ramach wspólnej polityki rolnej lub odrÄ™bnych przepisów majÄ…cych zastosowanie do niektórych towarów uzyskanych w wyniku przetworzenia produktów rolnych (vide – art. 4 pkt 10 WKC).
Aby należnoÅ›ci przywozowe ciążące na danym towarze, wskutek objÄ™cia go procedurÄ… dopuszczenia do obrotu, zostaÅ‚y prawidÅ‚owo obliczone, zastosować należy tzw. elementy kalkulacyjne, ale – co ważne – nie jakiekolwiek elementy kalkulacyjne, ale te ustalone na okreÅ›lony moment.
W przypadku objęcia danego towaru procedurą celną dopuszczenia do swobodnego obrotu ważne są następujące elementy kalkulacyjne:
- wartość celna, od której zależy wysokość cÅ‚a – w przypadku gdy ustalona zgodnie ze WspólnÄ… TaryfÄ… CelnÄ… WE stawka cÅ‚a jest okreÅ›lona np. w formie stawki ad valorem (procentowa relacja do wartoÅ›ci celnej towaru),
- Taryfa Celna, w której zawarte są między innymi stawki celne i zasady ich stosowania oraz klasyfikacja towarów według CN (Scalona Nomenklatura), oraz
- pochodzenie towarów.
AnalizujÄ…c powyższe elementy kalkulacyjne, warto przytoczyć najpierw treść art. 67 WKC, zgodnie z którym: „Jeżeli szczególne przepisy nie stanowiÄ… inaczej, datÄ…, którÄ… należy uwzglÄ™dniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujÄ…cych procedurÄ™ celnÄ…, do której zgÅ‚aszane sÄ… towary, jest data przyjÄ™cia zgÅ‚oszenia przez organy celne”.
Skoro tak jest w istocie rzeczy, to zarówno wartość celna, jak i taryfa celna (w tym CN i stawka cła), a także pochodzenie towarów (w tym reguły pochodzenia, a nade wszystko zasady wystawiania i weryfikowania świadectw pochodzenia), muszą być analizowane w oparciu o przepisy obowiązujące w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia towarów do swobodnego obrotu.
Analizując Pana sytuację prawną pod kątem przepisów celnych, stwierdzam, że o ile Pan sprzeda nabyte uprzednio towary na rzecz podmiotu trzeciego, to ten podmiot trzeci, a nie Pan, będzie zobowiązany do rozliczenia cła i podatków granicznych (VAT).
Prawo własności przemysłowej
Problemem w analizowanej sytuacji może być prawo wÅ‚asnoÅ›ci przemysÅ‚owej, do ochrony którego – w przypadku procedur celnych – zostaÅ‚a w Polsce zobowiÄ…zana SÅ‚użba Celna RP. Sprowadzanie z Chin towarów, o których mowa w stanie faktycznym niniejszej opinii, jest ryzykowna bez posiadania wyraźnej licencji od wÅ‚aÅ›ciciela praw wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej i praw autorskich lub pokrewnych, albo od podmiotu, który takÄ… licencjÄ™ posiada z prawem do udzielania sublicencji.
W przypadku gdy nastąpi zgłoszenie do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru (lub chociażby wjazd do UE), w stosunku do którego zachodzi podejrzenie naruszenia prawa własności przemysłowej, organy Służby Celnej RP (lub innego państwa członkowskiego UE) dokonają stosownych czynności w zakresie ochrony tych praw własności przemysłowej.
Towary naruszajÄ…ce prawo wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej – przepisy prawa
PodstawÄ™ prawnÄ… dziaÅ‚aÅ„ organów celnych w przypadku podejrzenia naruszenia prawa wÅ‚asnoÅ›ci przemysÅ‚owej (intelektualnej) stanowi rozporzÄ…dzenie Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 roku dotyczÄ…ce dziaÅ‚aÅ„ organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej oraz Å›rodków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyÅ‚y takie prawa (Dz. Urz. UE L.03.196.7, dalej zwane: „rozporzÄ…dzeniem w sprawie wÅ‚asnoÅ›ci”).
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia w sprawie własności określa ono warunki działań podejmowanych przez organy celne, gdy istnieje podejrzenie, że towary naruszają prawo własności intelektualnej, między innymi w przypadku, gdy są zgłoszone do dopuszczenia do swobodnego obrotu, wywozu lub powrotnego wywozu.
To, co należy rozumieć przez pojÄ™cie „towary naruszajÄ…ce prawo wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej”, wynika z art. 2 ust. 1 rozporzÄ…dzenia w sprawie wÅ‚asnoÅ›ci. Przepis ten wskazuje, iż towarami naruszajÄ…cymi prawo wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej sÄ…:
- towary podrobione,
- towary pirackie oraz
- towary, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. c.
Towary podrobione to:
- towary, łącznie z ich opakowaniem, oznaczone bez zezwolenia znakiem towarowym, który jest identyczny ze znakiem towarowym ważnie zarejestrowanym, odnoszącym się do towarów tego samego rodzaju, lub których istotnych aspektów nie można odróżnić od takiego znaku towarowego i które w związku z tym naruszają prawa posiadacza danego znaku towarowego zgodnie z prawem wspólnotowym, jak przewidziano w rozporządzeniu Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 roku w sprawie wspólnotowego znaku towarowegolub prawa Państwa Członkowskiego, w którym złożono wniosek o podjęcie działań przez organy celne;
- wszelki symbol znaku towarowego (włącznie z logo, etykietą, naklejką, broszurą, instrukcją użytkowania lub dokument gwarancyjny oznaczony takim symbolem), również przedstawiony osobno, na takich samych warunkach jak towary określone w pkt 1;
- opakowania towarów podrabianych oznaczone znakiem towarowym, prezentowane oddzielnie, na takich samych warunkach jak towary określone w pkt 1.
