|
Opublikowane: 21.10.2004
Autor: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie
Organ podatkowy załatwiający sprawę powinien wyczerpująco -...
Sygnatura: FSK 601/04
Organ podatkowy załatwiający sprawę powinien wyczerpująco - zgodnie z wymogami ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 122, 187, 210 § 4 tej ustawy) - rozważyć okoliczności faktyczne sprawy na tle kryteriów, o których mowa w art. 21 ust. 5 ustawy o VAT z 1993 r. Skoro powodem uchylenia przez Sąd decyzji organów podatkowych było stwierdzenie uchybień proceduralnych polegających na załatwieniu sprawy bez rozważenia charakteru działalności podatnika i jego wpływu na wysokość zwrotu różnicy podatku (ze wskazaniem, jakie okoliczności w ocenie Sądu wymagają w szczególności rozważenia), a nie interpretacja przepisów prawa materialnego, zarzuty skargi kasacyjnej (naruszenie przez Sąd prawa materialnego wskutek nieuzasadnionego zastosowania do ustalonego w sprawie, bezspornego stanu faktycznego art. 21 ust. 5) nie były usprawiedliwione.
Wybrane Opinie Klientów
Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Pozdrawiam i do miłego, Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek
Cóż ja mogę napisać. Jedynie chwalić w niebiosa, wszystkich Prawników którzy na łamach tego portalu, pomagają, za dość niską cenę, zwykłym „Kowalskim” w ich problemach Zwłaszcza wielkie dzięki dla Pani Elizy - PROFESJONALISTKA W PEŁENEJ KRASIE!!!
Stały klient Tomasz.
Tak profesjonalnego portalu prawniczego nie spotkałam, mimo szuflowania w necie! Nie musicie się obawiać o dużą konkurencję bo wiarygodność Wasza pozwala w razie potrzeby tylko TUTAJ kliknąć! Sposób informowania klienta poprzez maile, to przykład jak serio podchodzicie do załatwienia sprawy, zaangażowanie się paru prawników do jednej kwestii problemu to również zasługuje na "piec z plusem". Jesteście WIELCY! nikt Wam do tej pory dorównać nie jest w stanie! Pozdrowienia dla całej ekipy tego portalu.
Iwona
Wspaniały serwis, wspaniali prawnicy. Szybka odpowiedź na pytanie i, co najważniejsze, wyczerpująca odpowiedź. Prawnicy są wspaniali, dostałam bardzo przejrzystą odpowiedź, zawierającą ważne szczegóły. Pani prawnik dokładnie doradziła mi, co mam robić, jak działać, jakie mam możliwości, co mam uwzględnić, pisząc wniosek, z jakiego paragrafu i co dla mnie ważne – napisała także od siebie, co najlepiej wypisać i na co zwracać uwagę. Gorąco polecam.
Agnieszka
Serdecznie dziękuję za szybką i wyczerpującą opinię. Szczerze mówiąc, korzystałam z porad kilku prawników. Zdecydowanie jesteście najbardziej solidni, widać w opinii, że przygotowana jest dla konkretnej sprawy, a przygotowujący ją prawnik wnikliwie przeanalizował konkretną sytuację, a nie tylko cytował fragmenty prawa autorskiego. Pozdrawiam i dziękuję.
Anna
Polecam ten serwis, ponieważ oprócz fachowej i wyczerpującej odpowiedzi na moje pytania potrafią zrozumieć ludzkie nieszczęście. Na pewno przy kolejnych sprawach prawnych zwrócę sie do waszego serwisu.
Serdecznie dziękuje i pozdrawiam Krzysztof.
Dziękuję za fachową poradę – bardzo mnie uspokoiła. Pani sędzia podczas rozprawy, uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, również powołała się na cytowane przez Pana artykuły. Pozdrowienia dla Pana Lenowieckiego – od dziś polecam wszystkim EPORADY24.
Danuta
Fachowa porada bardzo dokładnie opisana szybko na temat miałem uczucie że rozmawiam z prawnikiem w cztery oczy - gorąco polecam.
Maciej
Super profesjonalna porada!!!! Polecam wszystkim fachowców którzy na łamach tego portalu pomagają zwykłym „Kowalskim” w sprawach dla Nich trudnych i niezrozumiałych. Starannie z wielką dokładnością opisany problem został wytłumaczony i zaproponowany tok załatwienia problemu za co, z całego serca DZIĘKUJE!!!!
Tomasz
Dziękuję za szybką i rzetelną pomoc. Do porad prawnych udzielanych internetowo podchodziłam raczej ostrożnie. Jednak po kilku wizytach w kancelariach prawnych, w których prawnik rezerwuje sobie czas ok. 15 min na klienta, a ponadto udziela odpowiedzi z głowy, bez żadnego wcześniejszego przygotowania, mówiąc: „prawdopodobnie”, z żalem stwierdziłam, że straciłam tylko czas i pieniądze. W związku z tym po przestudiowaniu kilku porad w interesującym mnie temacie postanowiłam spróbować skorzystać z serwisu ePorady24.pl. Opisałam jak najdokładniej zaistniałą sytuację i w ciągu 2 dni otrzymałam wyczerpującą i jasną odpowiedź. Byłam bardzo mile zaskoczona. Tutaj prawnik ma czas, aby przetrawić problem, zajrzeć gdzie trzeba, aby pomóc w rozwiązaniu sytuacji, i to jest WIELKI PLUS tego portalu. Polecam wszystkim taka formę!
Małgosia
Dziękuję za jasną, rzeczową i bardzo szybką odpowiedź. Dzięki waszej pomocy sprawę w sądzie wygrałam. Wszystkim będę polecać Wasz portal eporady24.
Joanna
Serdecznie dziękuję prawnikom tego portalu za pomoc. Odpowiedzi były naprawdę rzetelne i, co ważne, udzielane bardzo szybko. Wiem, „na czym stoję”. Wiedzy nigdy za wiele, w kancelarii bywało, że po opisaniu swojego problemu dowiadywałem się jedynie, że sprawa jest ciekawa i trudna, traciłem czas, pieniądze i wiedziałem tyle, co wiedziałem. W przypadku tego portalu tak się nie da – jest pytanie i jest wyczerpująca odpowiedź. Osobiście jestem bardzo zadowolony z porady.
Roman
BARDZO POLECAM. Sprawa z którą się zwróciłem wydawała się bez wyjścia. Wplątałem się w bardzo skomplikowany "układ" współpracy z dużym producentem materiałów budowlanych. Sądziłem, że mając gwarancję + aprobaty + deklaracje + faktury i wykonując usługi na wysokim poziomie mogę spać spokojnie. Myliłem się. Realia okazały się bardzo brutalne. Byłem załamany - wszystkie próby zainteresowania różnych instytucji były nieskuteczne. Pani Eliza wskazała mi sposób i czynnie POMOGŁA w jego wprowadzeniu. Wiem, że do ostatecznego rozstrzygnięcia minie jeszcze sporo czasu. Sprawa jest naprawdę bardzo trudna. Odzyskałem jednak wiarę w siebie i ludzi. Kontakt bardzo dobry - o wiele lepszy od kontaktów z innymi prawnikami. Jeszcze raz gorąco POLECAM.
Zbyszek.
Panie, Panowie, nie marnujcie czasu na przeszukiwanie internetu i poszukiwanie właściwych rozwiązań co do waszych prywatnych spraw. Napiszcie zapytanie do „eporady24”, a szybko, konkretnie i na temat dostaniecie odpowiedź... Za niewielką opłatą uzyskałem nie „odpowiedź”, lecz „odpowiedzi”, bo było ich kilka i jestem w pełni usatysfakcjonowany.
Pozdrawiam serdecznie, Jarek
Jeżeli w poradach rozdawaliby Oskary, na pewno bym wysłał nominację do Oskara na eporady24.
Pozdrawiam, Piotr
Dziękuję bardzo za rzetelną i wyczerpującą odpowiedź. Od jakiegoś czasu słyszałam różne sprzeczne opinie dotyczące mojego problemu i szczerze mówiąc, nie bardzo wiedziałam, do kogo się zwrócić, by uzyskać potrzebne informacje. W stosownym urzędzie nie dowiedziałam się niestety niczego konkretnego, a korzystanie z drogich usług biur doradczych nie wchodziło w grę. Państwa konkurencja w internecie wyceniła mój problem drożej. Pan Aleksander Słysz dokładnie przeanalizował moje pytania i rozwiał wątpliwości. Teraz wiem, jakie powinnam podjąć kroki w najbliższej przyszłości. Przyznam się, że obawiałam się krótkiej, lakonicznej odpowiedzi, niekoniecznie adekwatnej do wpłaconej kwoty, ale jestem pozytywnie zaskoczona. Duży plus za możliwość zadawania pytań dodatkowych.
Dziękuję i pozdrawiam cały zespół, Roksana
Chodziło o jedną sprawę - zadałem w sumie 5 pytań. Myślałem że odpowiedź to będzie kilka zdań tymczasem dostałem kilka stron naprawdę fachowej porady - każdy problem został dokładnie opisany. Teraz praktycznie nie muszą wynajmować prawnika - dostałem gotowe rozwiązanie. Mało tego prócz porady dosłałem kilkadziesiąt innych źródeł (książki internet) których znalezienie i zweryfikowanie zajęło by mi pewnie bardzo dużo czasu. A co do ceny to muszę bez wahania przyznać że usługa była za pól darmo w porównaniu do ilości wiedzy jaką dostałem.
Krzysztof
Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie wniósł w dniu 18.03.2004 r. skargę kasacyjną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 14.11.2003 r., sygn. akt SA/Rz 2076/01, którym uwzględniono skargę "D." spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzje Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 7.08.2001 r., nr IS.II/2-732/I/252/2001. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu odwołania spółki od decyzji Urzędu Skarbowego w Stalowej Woli z dnia 26.04.2001 r., nr US.III-730/284/2001, określającej za miesiąc styczeń 2001 r. kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości 1.172.215 zł, zaległości podatkowej w wysokości 264.071 zł, kwotę odsetek za zwłokę w wysokości 19.635,30 zł, kwotę nadwyżki podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 264.071 zł oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 79.211 zł. Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu I instancji w części dotyczącej odsetek za zwłokę, w pozostałym zakresie utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. spółka w deklaracji VAT za styczeń 2001 r. złożonej w dniu 8.02.2001 r. wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 1.436.295 zł, a w piśmie z tego samego dnia wniosła o przeksięgowanie kwoty 55.164,40 zł na poczet należności przypadającej od spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń 2001 r. oraz przekazanie pozostałej części nadwyżki podatku w wysokości 1.381.130,60 zł na rachunek bankowy w ciągu 15 dni od złożenia deklaracji. W piśmie tym wskazano na specyficzną działalność spółki, polegającą na sprzedaży eksportowej, opodatkowanej stawką 0-procentową, jako przesłankę do otrzymania zwrotu w pełnej zadeklarowanej wysokości. Organ I instancji powyższy wniosek uwzględnił w dniu 22.02.2001 r. Następnie spółka w złożonej w dniu 23.02.2001 r. deklaracji skorygowała rozliczenie za styczeń 2001 r. poprzez zmniejszenie podatku naliczonego do odliczenia, a tym samym kwotę zwrotu nadwyżki podatku o 9 zł i różnicę tę uregulowała w tym samym dniu. Organ I instancji wszczął postępowanie, w wyniku którego wydał w dniu 26.04.2001 r. decyzję, w której określił za styczeń 2001 r. zwrot różnicy podatku (w kwocie odpowiadającej 22 % całości obrotu opodatkowanego stawkami preferencyjnymi, powiększonej o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, wymienionych w art. 21 ust. 3 ustawy o podatku VAT), kwotę zaległości podatkowej, kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w następnym miesiącu, kwotę odsetek za zwłokę oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił zasady zwrotu różnicy VAT.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 6 ustawy o VAT. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, dokonując wyłącznie korekty wysokości odsetek za zwłokę. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ ten zauważył, że kwota różnicy podatku została zwrócona w szczególnym trybie, określonym w art. 21 ust. 6a ustawy o VAT, w terminie 15 dni od złożenia deklaracji, w związku z czym naruszono przepisy art. 21 ust. 6 ustawy, zobowiązującego urząd skarbowy do zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia przez niego rozliczenia. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja zakwestionowana przez spółkę nie jest rozstrzygnięciem w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu, ale weryfikującym rozliczenie podatnika w podatku VAT za styczeń 2001 r. dokonanym w trybie art. 10 ust. 2 ustawy o podatku VAT. Zwrot nadwyżki podatku nie stanowi automatycznie potwierdzenia prawidłowości tego rozliczenia. Może być ono bowiem podane weryfikacji do upływu terminu przedawnienia. Za prawidłową organ odwoławczy uznał interpretację przepisów art. 21 ust. 5 ustawy o podatku VAT dokonaną przez organ I instancji, iż prowadzenie działalności polegającej głównie na eksporcie - sprzedaży opodatkowanej stawką 0-procentową - nie stanowi przesłanki do niestosowanie przepisu obligującego podatników do "samoograniczenia" kwoty zwrotu bezpośredniego w składanych przez nich deklaracjach, w sytuacji, kiedy dokonują oni sprzedaży towarów opodatkowanych stawkami preferencyjnymi, a kwota nadwyżki podatku przekracza kwotę wynosząca 22 % całości obrotu opodatkowanego takimi stawkami. Zwrot kwoty nadwyżki podatku na rachunek bankowy stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku VAT. Podatnicy dokonujący sprzedaży towarów objętych stawkami innymi niż stawka podstawowa mają prawo do zwrotu bezpośredniego różnicy podatku. Kwota takiego zwrotu podlega jednak ograniczeniu do kwoty 22 % całości obrotu opodatkowanemu stawkami preferencyjnymi (art. 21 ust. 4 ustawy o podatku VAT). Odstąpienie od stosowania takiego ograniczenia jest możliwe w przypadku, gdy wysokość zwrotu różnicy podatku uzasadniona jest charakterem działalnością podatnika, jej sezonowością lub nabyciem towarów i usług, które na podstawie odrębnych przepisów zaliczane są przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż fakt dokonywania przez spółkę sprzedaży eksportowej, opodatkowanej stawką 0-procentową nie stanowi o szczególnym charakterze działalności, który uprawniałby ją do odstąpienia od stosowania ograniczenia kwoty zwrotu różnicy podatku, skoro prowadzenie tego typu działalności, tj. sprzedaży objętej stawkami innymi niż podstawowa, stanowi przesłankę do zastosowania ograniczenia zwrotu. Biorąc pod uwagę fakt, iż spółka otrzymała całość zadeklarowanej nadwyżki określono - na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej - kwotę zaległości podatkowej, a także ustalono - na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku VAT - dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Za rażąco naruszające prawo uznał organ odwoławczy określenie przez organ I instancji kwoty odsetek i w związku z tym na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 162, poz. 1124 ze zm.) w związku z art. 234 ordynacji podatkowej określił wysokość odsetek za zwłokę, należnych na dzień wydania decyzji przez organ I instancji w kwocie 19.722.10 zł. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję spółka (reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego) zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 5 ustawy o podatku VAT w zw. z art. 121 i art. 125 ordynacji podatkowej i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi spółka wyjaśniła, że zajmuje się sprzedażą maszyn budowlanych na eksport. Działalność ta uprawnia ją do korzystania z preferencyjnych zasad zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, bowiem ustawodawca - w ustawie o VAT - w sposób preferencyjny potraktował eksport towarów i usług. Ustanowił bowiem w art. 18 ust. 3 ustawy o VAT preferencyjną 0-procentową stawkę podatku, preferencyjnie też określił moment powstania obowiązku podatkowego w art. 5 ust. 6 ustawy o podatku VAT. W tej sytuacji, stosując wykładnię systemową, należy przyjąć, że spółka - ze względu na charakter swojej działalności jest podmiotem, o którym mowa w art. 21 ust. 5 ustawy o podatku VAT, tj. nie stosuje się do niej ograniczenia zwrotu. Przeciwna interpretacja, którą przyjęły organy podatkowe doprowadziłaby do sprzeczności systemowej ustawy w zakresie zasad opodatkowania eksportu towarów i usług. Dodatkowo spółka podniosła, iż organ I instancji w rażący sposób naruszył przepisy art. 121 § 1 i art. 125 § 1 ordynacji podatkowej, które nakazują prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz działać wnikliwie i szybko, a mianowicie będąc poinformowany o przyczynach niezastosowania przez spółkę ograniczenia wynikającego z art. 21 ust. 4 ustawy o podatku VAT w dniu złożenia deklaracji rozliczeniowej za styczeń 2001 r. dokonał zwrotu bezpośredniego, nie podejmując działań, do których był zobowiązany z mocy ustawy. Przyczyniło się to do powstania szkody u podatnika w formie odsetek od zaległości podatkowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, zauważając, co następuje: Spór w sprawie sprowadza się do tego czy - jak twierdzą organy podatkowe - zastosowanie ma art. 21 ust. 4 ustawy o VAT, czy też - jak twierdzi skarżąca spółka - art. 21 ust. 5 stanowiący wyjątek od powyższej regulacji. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż skarżąca spółka zajmuje się głównie sprzedażą eksportową maszyn budowlanych, produkowanych przez H. S.A. Sprzedaży tej dokonywała spółka na własny rachunek, tj. kupując maszyny od producenta i poszukując odbiorców za granicą. Zakupu maszyn spółka dokonywała miesięcznie na zbliżonym poziomie, natomiast sprzedaż podlegała koniunkturalnym wahaniom, w rezultacie czego odnotowywano nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w różnej wysokości. Sprzedaż eksportowa stanowiła 97 % obrotów spółki. W stanie prawnym sprawy sprzedaż eksportowa objęta była 0-procentową stawką VAT. Konstrukcja przyjęta w ustawie o podatku od towarów i usług zakłada dopuszczalność pomniejszania kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jeżeli jednak w danym okresie rozliczeniowym kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego, to - zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy - podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy, z wyjątkami przewidzianymi w ust. 2 - 9. Jednym z wyjątków, uregulowanym w art. 21 ust. 4, jest sytuacja gdy podatnik dokonuje sprzedaży towarów opodatkowanych stawkami mniejszymi niż stawka określona w art. 18 ust. 1 i gdy kwota nadwyżki podatku naliczonego przekracza kwotę wynoszącą 22 % całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi, to zwrotowi na rachunek bankowy podlega nadwyżka do wysokości tej kwoty. Pozostała część nadwyżki podlega rozliczeniu w trybie określonym w ust. 1, tj. w rozliczeniu za następne okresy. Reguła określona w tym przepisie nie ma jednak - zgodnie z art. 21 ust. 5 ustawy - zastosowania, gdy wysokość zwrotu różnicy podatku jest uzasadniona charakterem działalności podatnika, jej sezonowością lub nabyciem towarów i usług, o których mowa w ust. 3. Powyższy przepis zawiera pojęcia nieostre, takie jak "charakter działalności" czy też "sezonowość" działalności podatnika. Ustalenia treści tych pojęć dokonują organy podatkowe w każdej konkretnej sprawie, uwzględniając ustalone okoliczności faktyczne. Ocena ta jednak nie może być dowolną, ani też sprzeczną z zasadami prawidłowego i racjonalnego procesu gospodarczego. W niniejszej sprawie organy podatkowe stwierdziły lakonicznie, iż prowadzona przez skarżącą spółkę działalność handlowa jest podstawową jej działalnością i nie ma "charakteru szczególnego, wyróżniającego ją od innej typowej działalności". A co za tym idzie, nie uzasadnia zwrotu różnicy podatku w trybie art. 21 ust. 5 ustawy. Stanowisko to nie jest - zdaniem Sądu - uzasadnione. Sąd zauważył, iż ustawodawca w art. 21 ust. 5 ustawy nie używa pojęcia "szczególny" charakter działalności. W przepisie tym nie chodzi bowiem o zwykłe porównanie działalności prowadzonej przez podatnika do innych rodzajów działalności, ale o ocenę konsekwencji tej działalności, czyli w niniejszej sprawie skutków sprzedaży eksportowej, z punktu widzenia trwałości procesu gospodarczego. Spółka dokonuje sprzedaży eksportowej systematycznie stanowi ona około 97 % jej miesięcznego obrotu. W tej sytuacji organy podatkowe powinny ocenić, czy w przypadku ograniczenia wzrostu nadwyżki wzrostu podatku naliczonego spółka będzie w stanie sfinansować kolejny zakup maszyn budowlanych przeznaczonych na eksport, co warunkuje jej dalszą działalność gospodarczą. Tymczasem orzekające w sprawie organy nie dokonały w tym zakresie żądnej analizy, co sprawia - zdaniem Sądu - iż ocena organów podatkowych nosi cechy dowolności i nie może stanowić podstawy do odmowy zastosowania art. 21 ust. 5 ustawy o podatku VAT. Z powyższych powodów Sąd - na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wyrok ten zaskarżył skargą kasacyjną, wniesioną na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie. Zaskarżając wyrok w całości, wniósł: o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie- o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi,
- o zasądzenie od skarżącego na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powołując się na podstawę art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), autor skargi zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionego przepisu w ustalonym stanie faktycznym w wyniku przyjęcia, że dokonywanie przez skarżącą systematycznie sprzedaży eksportowej, stanowiącej 97 % miesięcznego obrotu nie może stanowić podstawy do odmowy przez organy podatkowe zastosowania odstąpienia od ograniczenia zwrotu różnicy podatku ze względu na charakter działalności w sytuacji, gdy organy te nie dokonały analizy w zakresie, czy ograniczenie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego spowoduje trudności w sfinansowaniu kolejnego zakupu maszyny budowlanych na eksport. Stanowisko Sądu jest zdaniem strony przeciwnej błędne, gdyż wnioski wyciągnięte z ustalonego i niespornego w sprawie stany faktycznego są nieprawidłowe. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnicy dokonujący sprzedaży towarów objętych stawkami innymi niż stawka podstawowa, mają prawo do zwrotu bezpośredniego różnicy podatku. Kwota zwrotu podlega jednak w takim przypadku ograniczeniu do kwoty 22 % całości obrotu opodatkowanego stawkami preferencyjnymi. Odstąpienie od takiego ograniczenia przewiduje art. 21 ust. 5 cytowanej ustawy w przypadku, gdy wysokości zwrotu różnicy podatku uzasadniona jest charakterem działalności podatnika, jej sezonowością lub nabyciem towarów i usług, które na podstawie odrębnych przepisów zaliczane są do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. Z ustalonego i niespornego w sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżąca spółka dokonywała systematycznie sprzedaży eksportowej maszyn budowlanych, opodatkowanej na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy o podatku VAT preferencyjną stawką podatku w wysokości 0 %. Sprzedaż ta stanowiła prawie całość jej miesięcznego obrotu. Niezwykle istotna w niniejszej sprawie jest, według autora skargi, okoliczność, iż kwota nadwyżki podatku, przekraczająca kwotę wynoszącą 22 % obrotu opodatkowanego stawkami niższymi niż określona w art. 18 ust. 1 ustawy o podatku VAT, wynosiła 264.071,00 zł, co stanowi niewielki procent w ogólnej kwocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym (1.436.286,00 zł), wykazanego w deklaracji. Ponadto ze złożonej deklaracji wynika, że skarżąca nie posiadała nadwyżki podatku naliczonego, wynikającego z poprzedniej deklaracji, co oznacza, że nie dochodziło do nadmiernej kumulacji nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Podzielając pogląd Sądu odnośnie do zastosowanie wykładni celowościowej, zgodnie z którym organy podatkowe na gruncie art. 21 ust. 5 ustawy o VAT, czy w danym przypadku odstąpienie od ograniczenia zwrotu różnicy podatku podyktowane jest charakterem działalności podatnika, powinny dokonać oceny skutków finansowych tej działalności. W przypadku skarżącej analizę taką należy przeprowadzić pod kątem tego, czy spółka dokonując prawie wyłącznie sprzedaży eksportowej, będzie w stanie sfinansować kolejne zakupy towarów (maszyn budowlanych) przeznaczonych na eksport. Biorąc pod uwagę powyższe oraz to, że spółka nie dysponowała nadwyżką podatku naliczonego z poprzedniego okresu rozliczeniowego oraz że kwota nadwyżki wykazana w deklaracji za styczeń 2001 r., przekraczając kwotę wynoszącą 22 % całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi niż podstawowa, stanowiła niewielki procent w ogólnej kwocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanego w tej deklaracji, brak jest podstaw, aby przyjąć, że ograniczenie kwoty zwrotu, zgodnie z zasadą w art. 21 ust. 4 ustawy o podatku VAT, spowoduje trudności w sfinansowaniu kolejnych zakupów maszyn przeznaczonych na eksport. Analiza wielkości kwot podatku naliczonego wykazanych w przedmiotowej deklaracji nie uzasadnia tezy, że zastosowanie ograniczenia zwrotu różnicy podatku, może doprowadzić do zachwiania trwałością procesu gospodarczego. W tym stanie faktycznym zastosowanie art. 21 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie jest uzasadnione ze względu na charakter działalności, jaką prowadzi skarżąca, oceniany pod kątem konsekwencji tej działalności. Reasumując, zaskarżony wyrok narusza przepis prawa materialnego a to art. 21 ust. 5 ustawy o podatku VAT poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, zatem wniosek o jego uchylenie, jest według autora skargi kasacyjnej, uzasadniony. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik spółki - doradca podatkowy - wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wywodząc, iż z uwagi na prowadzenie przez podatnika wyłącznie działalności polegającej na eksporcie towarów miał do niego zastosowanie art. 21 ust. 5 ustawy o VAT, zatem zaskarżony wyrok Sądu jest trafny, a skarga bezzasadna. Na rozprawie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W skardze kasacyjnej wskazano na podstawę z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), tj. na naruszenie przez Sąd prawa materialnego wskutek nieuzasadnionego zastosowania do ustalonego w sprawie, bezspornego stanu faktycznego art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.). Zarzut ten zdaje się świadczyć o niezrozumieniu stanowiska przedstawionego w motywach zaskarżonego wyroku: Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje z powodu stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, o czym świadczy wskazana podstawa prawna orzeczenia (art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz konstatacja, że organy podatkowe tylko lakonicznie stwierdziły, że działalność spółki nie ma charakteru szczególnego, a co za tym idzie, nie uzasadnia zwrotu różnicy podatku w trybie art. 21 ust. 5 ustawy o VAT. Dalej Sąd wskazał na treść powołanego ostatnio przepisu, zauważając, iż nie wymaga on, aby działalność podatnika miała charakter szczególny. Stosownie do tego przepisu ograniczenie kwoty zwrotu podatku, o którym mowa w ust. 4 art. 21 nie stosuje się, gdy wysokość zwrotu różnicy podatku jest uzasadnione charakterem działalności podatnika, jej sezonowością lub nabyciem towarów i usług zaliczonych przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji. Sąd zwrócił uwagę na okoliczności charakteryzujące działalność podatnika, stwierdzając, że powinny być one rozważane w kontekście powyższego uregulowania, tzn. pod katem tego, jaki wpływ na wykazywaną wysokość zwrotu różnicy podatku ma charakter działalności podatnika. Sąd uznał, iż w wydanych decyzjach nie dokonano w tym zakresie żadnej analizy, co sprawia, że ocena sprawy przyjęta w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nosi cechy dowolności. W świetle tego wyroku organ podatkowy załatwiający sprawę powinien wyczerpująco - zgodnie z wymogami ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 122, 187, 210 4 tej ustawy) - rozważyć okoliczności faktyczne sprawy na tle kryteriów, o których mowa w art. 21 ust. 5 ustawy o VAT. W żadnym razie dotychczasowych uchybień organów w tym zakresie nie mogą konwalidować argumenty zawarte w skardze kasacyjnej, wskazujące na trafność zastosowania art. 21 ust. 4 ustawy o VAT. Wobec tego, iż powodem uchylenia przez Sąd decyzji organów podatkowych było stwierdzenie uchybień proceduralnych polegających na załatwieniu sprawy bez rozważenia charakteru działalności podatnika i jego wpływu na wysokość zwrotu różnicy podatku (ze wskazaniem, jakie okoliczności w ocenie Sądu wymagają w szczególności rozważenia), a nie interpretacja przepisów prawa materialnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie były usprawiedliwione, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a. Na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.
Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>
|