Podatki związane ze sprowadzaniem olejów silnikowych ze Stanów Zjednoczonych

Podstawa to umowa z producentem. Ona daje prawo do zakupu u niego określonego wyrobu oraz sprowadzania go bezpośrednio od niego.

Import olejów silnikowych nie jest koncesjonowana działalnością – nie wymaga specjalnych zezwoleń.

W następnej kolejności należy podjąć decyzję, czy obejmować zakresem współpracy tylko jeden wyrób, czy więcej oraz w związku z tym – korzystać z procedury zawieszenia akcyzy.

Byłoby to związane z koniecznością powołania składu podatkowego. Jeżeli sprzedaż olejów byłaby tylko na terenie Polski i nie byłyby to duże kwoty, staje się to nieopłacalne – aczkolwiek dopiero sytuacja faktyczna mogłaby wykazać, czy byłoby to konieczne, czy nie.

Zgłoszenie produktu do oclenia stanowi jednocześnie wniosek o dopuszczenie do obrotu. Przejście procedury oclenia stanowi to dopuszczenie.

Znane są działania tego typu, że sprzedający ma skład podatkowy, co uruchamia procedury odroczenia terminu zapłaty podatku, późnej także nie płaci akcyzy, ponieważ jego odbiorcy podpisują w momencie zakupu zobowiązanie (nie wiem, jak to precyzyjnie nazwać), że olej, smar przewidziany jest do zużycia, a nie do dalszej odsprzedaży. Pozwala to na nieopłacanie akcyzy (a tym samym wyższego VAT-u).

Nie jest to w zasadzie normalne podejście, a dodatkowo rodzi poważne niebezpieczeństwo zarówno dla Pana, jak i kupującego.

Zapewne wiadomo jest Panu, że podatnicy prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wyrobów akcyzowych są obowiązani przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu złożyć zgłoszenie rejestracyjne właściwemu dla podatnika naczelnikowi urzędu celnego. Zgłoszenie rejestracyjne zawiera w szczególności dane identyfikacyjne podatnika, jego siedzibę i adres (miejsce zamieszkania) oraz określenie rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej.

Każdy podatnik ma obowiązek składać deklaracje podatkowe do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.

W przypadku importu stosuje się przepisy celne, czyli wyroby akcyzowe powinny zostać zgłoszone na dokumencie SAD.

Na gruncie ustawy o podatku akcyzowym, oleje smarowe o kodach CN od 2710 19 71 do 2710 19 99 są wyrobami akcyzowymi należącymi do grupy wyrobów energetycznych. Oleje te zasadniczo podlegają opodatkowaniu (z wyłączeniem wyrobów o kodzie CN 2710 19  5 – oleje białe, parafina ciekła oraz smarów plastycznych zaliczanych do kodu CN 2710 19 99). Powyższe wynika z art. 89 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym.

W treści § 10 pk  2 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego określono jednak przypadki, w których oleje smarowe podlegają zwolnieniu od akcyzy (mimo, iż co do zasady, akcyzie podlegają). Otóż, zwalnia się od akcyzy oleje smarowe oznaczone kodem CN 2710 19 71-83 i 2710 19 87-99, przeznaczone do wykorzystania do celów innych niż napędowe lub opałowe albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych albo jako oleje smarowe do silników albo do produkcji paliw silnikowych, olejów opałowych, dodatków lub domieszek do paliw silnikowych lub olejów smarowych do silników.

Możliwość zastosowania zwolnienia od akcyzy dla olejów smarowych o kodach CN 2710 19 71-83 i 2710 19 87-99 uzależniona jest zatem od sposobu wykorzystania danego oleju (nazywa się to zwolnieniem z uwagi na przeznaczenie). Mianowicie, oleje smarowe mogą podlegać zwolnieniu od akcyzy o ile wyroby te nie są przeznaczone do któregokolwiek z opisanych niżej celów, a więc:

1. nie są przeznaczone na cele napędowe lub opałowe;
2. nie są przeznaczone do wykorzystania jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych;
3. nie są przeznaczone do wykorzystania jako oleje smarowe do silników;
4. nie są przeznaczone do produkcji paliw silnikowych, olejów opałowych, dodatków lub domieszek do paliw silnikowych lub olejów smarowych do silników.

Możliwość skorzystania z omawianego zwolnienia uzależniona jest od spełnienia szeregu wymogów formalnych. W pierwszej kolejności oleje smarowe będące przedmiotem zwolnienia muszą zostać objęte zabezpieczeniem akcyzowym dostawcy. Wysokość zabezpieczenia akcyzowego winna być obliczona z uwzględnieniem ilości dostarczanych olejów smarowych oraz obowiązującej stawki akcyzy na oleje smarowe.

Po drugie, przemieszczanie takich olejów musi odbywać się na podstawie dokumentu dostawy (wystawianego w trzech egzemplarzach). Przemieszczenie olejów objętych zwolnieniem wymaga dołączenia do przesyłki wyrobów dwóch egzemplarzy dokumentu dostawy (egzemplarz pierwszy i drugi).

Podmiot odbierający oleje smarowe winien potwierdzić odbiór olejów objętych zwolnieniem na drugim egzemplarzu dokumentu dostawy, a następnie zwrócić go do dostawcy. Egzemplarz pierwszy winien być przez podmiot odbierający (podmiot zużywający, podmiot pośredniczący) dołączony do prowadzonej ewidencji wyrobów zwolnionych ze względu na przeznaczenie.

Kolejnym warunkiem jest prowadzenie ewidencji wyrobów akcyzowych zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie. Do prowadzenia takiej ewidencji zobowiązane są wszystkie podmioty uczestniczące w transakcjach dotyczących olejów smarowych zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie, w szczególności podmiot prowadzący skład podatkowy, podmiot pośredniczący (podmiot, który na podstawie stosownego zezwolenia prowadzi działalność polegającą na dostarczaniu wyrobów akcyzowych zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie ze składu podatkowego do podmiotu zużywającego) oraz podmiot zużywający (wykorzystujący wyroby akcyzowe na cele uprawniające do zastosowania zwolnienia), prowadzący działalność gospodarczą z wykorzystaniem olejów smarowych.

Wreszcie, w przypadku, gdy dostawa dokonywana jest na rzecz podmiotu zużywającego prowadzącego działalność gospodarczą z użyciem wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na przeznaczenie, podmiot taki jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi dostarczającemu wyroby akcyzowe pisemnego potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia rejestracyjnego. Natomiast jeżeli odbiorcą wyrobów akcyzowych jest podmiot zużywający nieprowadzący działalności gospodarczej, jest on zobowiązany do okazania podmiotowi dostarczającemu wyroby akcyzowe dowodu osobistego, w celu potwierdzenia tożsamości.

„Skład podatkowy – miejsce, w którym określone wyroby akcyzowe są: produkowane, magazynowane, przeładowywane lub do którego wyroby te są wprowadzane albo z którego są wyprowadzane – z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy; w przypadku składu podatkowego znajdującego się na terytorium kraju miejsce to jest określone w zezwoleniu wydanym przez właściwego naczelnika urzędu celnego miejsce, w którym określone wyroby akcyzowe są: produkowane, magazynowane, przeładowywane lub do którego wyroby te są wprowadzane, lub z którego są wyprowadzane – z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy; w przypadku składu podatkowego znajdującego się na terytorium kraju miejsce to jest określone w zezwoleniu wydanym przez właściwego naczelnika urzędu celnego”.

„Podmiot zużywający – podmiot:

1. mający miejsce zamieszkania, siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, który wyroby akcyzowe objęte zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie zużywa na cele uprawniające do zwolnienia,
2. niemający miejsca zamieszkania, siedziby lub miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, który odbiera nabyte wyroby energetyczne zwolnione od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, określone w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym, bezpośrednio do zbiornika na stałe zamontowanego na statku powietrznym lub jednostce pływającej, jeżeli w dokumencie dostawy jest zidentyfikowany statek powietrzny lub jednostka pływająca, na które są dostarczane nabyte wyroby”.

„Podmiot pośredniczący – podmiot mający siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium kraju, któremu wydano zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na dostarczaniu wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie ze składu podatkowego na terytorium kraju do podmiotu zużywającego, a w przypadku wyrobów akcyzowych, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, pochodzących również bezpośrednio z importu”.

Ewidencja wyrobów akcyzowych zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie – ewidencja prowadzona w szczególności przez prowadzącego skład podatkowy, podmiot zużywający i podmiot pośredniczący korzystający ze zwolnienia od akcyzy ze względu na przeznaczenie. Szczegółowe zasady tworzenia i prowadzenia tej ewidencji zostały określone w treści rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy (Dz. U. Nr 160, poz. 1075).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym „przedmiotem opodatkowania akcyzą jest:

1. produkcja wyrobów akcyzowych;
2. wprowadzenie wyrobów akcyzowych do składu podatkowego;
3. import wyrobów akcyzowych z wyłączeniem importu wyrobów akcyzowych wysłanych następnie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy z miejsca importu przez zarejestrowanego wysyłającego niebędącego importerem tych wyrobów;
4. nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych, z wyłączeniem nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonywanego do składu podatkowego;
5. wyprowadzenie ze składu podatkowego, poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, wyrobów akcyzowych niebędących własnością podmiotu prowadzącego ten skład podatkowy, z wyłączeniem wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, przez podmiot, o którym mowa w art. 13 ust. 3”.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy wyroby akcyzowe oznaczają „wyroby energetyczne, energię elektryczną, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe, określone w załączniku nr 1 do ustawy”.

W poz. 27 wspomnianego załącznika pod kodem CN 2710 wymieniono „oleje ropy naftowej i oleje otrzymywane z minerałów bitumicznych, inne niż surowe; preparaty gdzie indziej niewymienione ani niewłączone, zawierające 70% masy lub więcej olejów ropy naftowej lub olejów otrzymywanych z minerałów bitumicznych, których te oleje stanowią składniki zasadnicze preparatów; oleje odpadowe”.

Stosownie do art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy „do wyrobów energetycznych, w rozumieniu ustawy, zalicza się wyroby objęte pozycjami CN 2701, 2702 oraz od 2704 do 2715”.

Z wyżej wymienionych przepisów wynika zatem, iż na gruncie ustawy o podatku akcyzowym wyroby o kodzie CN od 2710 19 71 do 2710 19 99 (z wyłączeniem wyrobów klasyfikowanych do kodu CN 2710 19 85 oraz smarów plastycznych zaliczanych do kodu CN 2710 19 99), bez względu na ich pochodzenie, tj. zarówno z krajów Unii Europejskiej, jak i terytorium kraju, są wyrobami energetycznymi opodatkowanymi stawką podatku akcyzowego.

Odnośnie wspólnotowych uregulowań dotyczących opodatkowania olejów smarowych należy zauważyć, że art. 2 ust. 1 dyrektywy 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. Urz. UE L z 2003 r. Nr 283, str. 51 z późn. zm.) określa, które wyroby i według jakich zasad powinny obligatoryjnie zostać objęte podatkiem akcyzowym. Jednocześnie z art. 2 ust. 4 dyrektywy 2003/96/WE wynika, iż paliwa silnikowe i oleje opałowe wykorzystane do celów innych niż napędowe i opałowe nie podlegają obligatoryjnemu obowiązkowi objęcia ich przez państwa członkowskie podatkiem akcyzowym. Na mocy art. 2 ust. 1 lit. b w związku z ust. 5 tej dyrektywy, produktami energetycznymi są produkty objęte kodem CN 2710, czyli między innymi oleje smarowe. Oleje smarowe wykorzystywane do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania nie są zatem objęte zakresem stosowania dyrektywy 2003/96/WE.

Z art. 1 ust. 3 lit. a obowiązującej od dnia 1 kwietnia 2010 r. Dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz. U. UE L z 2009 r. Nr 9, poz. 12), państwa członkowskie mogą nakładać podatki na produkty inne niż wyroby akcyzowe.

Nakładanie takich podatków nie może jednak powodować zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic w handlu pomiędzy państwami członkowskimi.

Uprawnienie państwa członkowskiego do opodatkowania olejów smarowych wykorzystywanych do innych celów niż paliwo silnikowe lub paliwo do ogrzewania, z poszanowaniem prawa wspólnotowego, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości – wyrok z dnia 14 lutego 1995 r., sygn. akt C-279/93.

Mając na uwadze powyższe, Polska utrzymała opodatkowanie podatkiem akcyzowym olejów smarowych, w tym także olejów smarowych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania, nie będących (w świetle wyroku ETS z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt C-145/06 i C-146/06) wyrobami, o których mowa w art. 3 ust. 1 tiret pierwsze dyrektywy 92/12/EWG (art. 1 ust. 1 dyrektywy 2008/118/WE). Jednocześnie Polska dochowała warunku, o którym mowa w art. 3 ust. 3 dyrektywy 92/12/EWG (art. 1 ust. 3 dyrektywy 2008/118/WE).

Analizując przepisy ustawy o podatku akcyzowym, stwierdzić należy, iż opodatkowanie podatkiem akcyzowym olejów smarowych na terytorium kraju nie zwiększyło formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Przepisy krajowe, w których ustanowiono odrębne procedury, jakie należy stosować w przypadku wymienionych wyrobów, nie wprowadziły bowiem ograniczeń obrotu tymi wyrobami i nie nałożyły na podatników ani na inne państwa członkowskie obowiązków, które byłyby niezgodne z przepisami prawa wspólnotowego. W szczególności nabywcy i dostawcy wewnątrzwspólnotowi olejów smarowych wykorzystywanych do innych celów niż opałowe lub napędowe nie zostali obciążeni dodatkowymi formalnościami polegającymi na konieczności otwierania składów podatkowych, stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, czy potwierdzania odbioru wyrobów na administracyjnym dokumencie towarzyszącym.

Ponadto należy zauważyć, że podmioty krajowe nie zostały zobowiązane do wprowadzania do składu podatkowego w procedurze zawieszenia poboru akcyzy nabywanych wewnątrzwspólnotowo olejów smarowych wykorzystywanych do innych celów niż opałowe lub napędowe.

Zgodnie z art. 40 ust. 6 ustawy„ procedurę zawieszenia poboru akcyzy stosuje się na terytorium kraju również do wyrobów akcyzowych innych niż określone w załączniku nr 2 do ustawy, objętych stawką akcyzy inną niż stawka zerowa, z zastrzeżeniem art. 47 ust. 1 pkt 1 i 5”. Natomiast stosownie do art. 41 ust. 4 ustawy „jeżeli procedura zawieszenia poboru akcyzy dotyczy wyrobów akcyzowych, o których mowa w art. 40 ust. 6, warunki, o których mowa w ust. 1, mają zastosowanie tylko przy przemieszczaniu tych wyrobów na terytorium kraju, a w przypadku przemieszczania tych wyrobów na terytorium kraju w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego lub dostawy wewnątrzwspólnotowej warunkiem zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy jest wyłącznie dołączenie do przemieszczanych wyrobów dokumentów handlowych zamiast e-AD”.