Opublikowane: 18.12.2009

Autor: Aleksander Słysz

Podstawowe zasady ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Autor wyjaśnia podstawowe zasady ewidencji i identyfikacji podatników i płatników ze wskazaniem na obowiązki jakie ciążą na podatnikach.

Na ogół nieznana podatnikom ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników nakłada na podatników rozmaite obowiązki i określa właściwość organów podatkowych. Nie chodzi tu tylko o nadanie podatnikowi numeru NIP, przykładowo wiele osób nie wie, iż wyjeżdżając z kraju, powinny właśnie na mocy tej ustawy zaktualizować swoje dane w rejestrach organów, składając druk NIP-3.

Wymieniona wyżej ustawa określa zasady ewidencji podatników, płatników podatków, a także płatników składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne, zasady i tryb nadawania numerów identyfikacji podatkowej oraz zasady posługiwania się tymi numerami.

Na mocy artykułu 2 ustawy, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu oraz otrzymują numery identyfikacji podatkowej, zwane dalej „NIP”. Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, a w szczególności zakłady (oddziały) osób prawnych oraz płatnicy podatków; podmioty te również otrzymują NIP. Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek na ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenia zdrowotne, zwane dalej „płatnikami składek ubezpieczeniowych”; podmioty te również otrzymują NIP (na wniosek podatnika naczelnik urzędu skarbowego, który wydał decyzję o nadaniu NIP, wydaje duplikat decyzji o nadaniu NIP).

Właściwymi naczelnikami urzędów skarbowych są:

1. dla podatników podatku od towarów i usług, niekorzystających ze zwolnienia od tego podatku – naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach podatku od towarów i usług;
2. dla jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, korzystających ze zwolnienia od podatku od towarów i usług – naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę jednostki lub miejsce wykonywania działalności;
3. dla pozostałych podatników:
   1. będących podatnikami podatku dochodowego – naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach tego podatku,
   2. niebędących podatnikami podatku dochodowego – naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika, a jeżeli podatnik nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w Polsce – naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście;
4. dla płatników podatków oraz płatników składek ubezpieczeniowych, niebędących jednocześnie podatnikami, o których mowa w pkt 1-3 – naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę płatnika; w pozostałych przypadkach właściwym naczelnikiem urzędu skarbowego jest naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście.

Na dokonaniu zgłoszenia i uzyskaniu decyzji o nadaniu numeru NIP obowiązki podatnika się nie kończą. Podatnicy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego:

1. Podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego – nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.
2. Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych – nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych (podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, dla których płatnikiem jest organ emerytalny lub rentowy, mogą dokonać zgłoszenia aktualizacyjnego za pośrednictwem tego płatnika. Płatnik jest obowiązany przekazać zgłoszenie naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla podatnika w terminie 7 dni od dnia złożenia przez podatnika tego zgłoszenia.).
3. Podatnicy będący wyłącznie podatnikami podatków stanowiących dochody budżetów gmin – wraz ze złożeniem pierwszej w roku podatkowym deklaracji podatkowej lub w terminie dokonania pierwszej w roku podatkowym wpłaty podatku.

Przedsiębiorcy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu: Ocena przydatności tekstu: Oceń zrozumienie tekstu: Ocena zrozumienia tekstu:

poleć artykuł znajomemu     wersja do druku