Postępowanie podatkowe a zwrot kosztów poniesionych przez podatnika
Autor: Małgorzata Żujewska; Gazeta Podatkowa Nr 76 (804) z dnia 2011-09-22
Wydatki związane z prowadzeniem postępowania podatkowego obciążają w zasadzie Skarb Państwa. Nie oznacza to, że podatnik uniknie sięgania do własnej kieszeni. Sam musi sfinansować honorarium pełnomocnika, zapłacić za kopie akt sprawy, pokryć koszty nieobowiązkowych wizyt w urzędzie. Fiskus zwróci mu tylko niewielką część tego, co wyłoży.
Na koszt państwa
Koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi w zasadzie Skarb Państwa. Taka reguła została sformułowana w art. 264 Ordynacji podatkowej.
Pod pojęciem kosztów postępowania podatkowego należy rozumieć wydatki związane z realizacją przez urzędników skarbowych ich uprawnień w zakresie wszczęcia, prowadzenia i zakończenia sprawy. Zalicza się do nich: koszty podróży i inne należności przysługujące podatnikom, świadkom, biegłym oraz tłumaczom, wynagrodzenia biegłych i tłumaczy, koszty oględzin i doręczenia pism urzędowych.
Organ podatkowy może zaliczyć do kosztów postępowania także inne wydatki, ale pod warunkiem, że są bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Muszą one prowadzić wprost do jej załatwienia, np. dotyczyć czynności dowodowych przeprowadzonych przez urzędników.
Wyjątki od reguły
Skarb PaÅ„stwa nie pokrywa wszystkich kosztów postÄ™powania prowadzonego przez urzÄ…d skarbowy czy izbÄ™ skarbowÄ…. Za wiele rzeczy podatnik sam musi zapÅ‚acić. Wydatki, z którymi powinien siÄ™ liczyć, zostaÅ‚y wymienione w art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej.
Podatnika obciążają koszty poniesione w jego interesie albo na jego żądanie, a niewynikające z ustawowego obowiązku organu podatkowego. Do tej kategorii zalicza się przede wszystkim honorarium pełnomocnika. Podatnik ma prawo ustanowić adwokata, radcę prawnego czy doradcę podatkowego, aby zyskać fachową pomoc i lepiej chronić swoje interesy. Wyznaczenie takiej osoby nie jest jednak obligatoryjne.
W kalkulacji kosztów postępowania podatkowego podatnik musi ponadto uwzględnić cenę sporządzenia odpisów i kopii z akt sprawy. On bowiem pokrywa związane z tym wydatki. Nie ma uregulowań określających, w jaki sposób powinny być ustalane opłaty za wykonanie odpisów i kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Cenę określają naczelnicy urzędów skarbowych czy dyrektorzy izb skarbowych, ale powinna ona odpowiadać poniesionym nakładom. Należy brać pod uwagę koszty zakupu papieru, wydatki związane z serwisowaniem sprzętu, zużycie tonera, czas pracy urzędników. W ten sposób ustalona wartość nie musi odpowiadać cenie, jaką zapłaciłoby się w punkcie ksero. Podatnik, który występuje o sporządzenie kopii lub odpisów dokumentów, powinien być jednak poinformowany o wysokości opłaty, jaką będzie musiał uiścić.
Skarb Państwa nie pokryje kosztów powstałych z winy podatnika. Zostanie on obciążony wydatkami, które są efektem zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie. Poniesie koszty wynikające ze złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą. Musi również pokryć koszty, jakie powstały wskutek hamowania lub utrudniania prowadzenia postępowania podatkowego. Chodzi o nieusprawiedliwione niestawienie się na wezwanie, odmowę składania zeznań, nieudzielanie wyjaśnień, nieokazanie przedmiotu oględzin oraz opuszczenie bez zezwolenia miejsca przeprowadzenia danej czynności.
Podatnik, który złożył wniosek o przeprowadzenie rozprawy w trakcie postępowania odwoławczego, i bez usprawiedliwionego powodu nie pojawił się na niej, ponosi koszty stawiennictwa pozostałych uczestników, np. świadków.
Koszty postępowania podatkowego podlegają ściągnięciu w trybie egzekucyjnym.
W sprawie kosztów, które obciążają podatnika, organ podatkowy wydaje postanowienie. Ustala ich wysokość oraz wskazuje termin i sposób uiszczenia. Podatnik może ubiegać się o rozłożenie ich zapłaty na raty. Musi jednak wykazać, że przemawia za tym jego ważny interes lub interes publiczny. W wyjątkowych sytuacjach może również starać się o umorzenie w całości lub w części obciążających go kosztów postępowania podatkowego.
Zwrot wydatków
Zwracane są wydatki poniesione w związku ze stawieniem się w urzędzie skarbowym lub izbie skarbowej. Nie wszyscy, nie w każdej sytuacji i nie w pełnej wysokości odzyskają jednak to, co musieli wydać.
Zwrot kosztów podróży i ewentualnie innych należności, np. utraconego zarobku, przysługuje podatnikowi, świadkom, biegłym i tłumaczom. Pełnomocnik nie może domagać się refundacji wydatków związanych z załatwianiem spraw podatkowych swojego mocodawcy. Podatnik odzyska natomiast tylko koszty będące następstwem nakazanego osobistego stawiennictwa w siedzibie organu podatkowego. Może poza tym na to liczyć jedynie w dwóch przypadkach: gdy został błędnie wezwany albo gdy postępowanie podatkowe wszczęto z urzędu. Koszty podróży i inne wydatki nie zostaną mu zwrócone, jeżeli uczestniczył w czynnościach urzędowych, ale nie miał takiego obowiązku. Tak jest np. w sytuacji, gdy brał udział w przesłuchaniu świadków.
Kwoty, jakich można domagać się z tytułu zwrotu kosztów podróży, noclegu czy utraconego zarobku, określają szczegółowe regulacje.
Koszty podróży i innych należności przysługujące podatnikowi, świadkom, biegłym i tłumaczom zwracane są na żądanie. Żądanie trzeba zgłosić organowi podatkowemu, który prowadzi postępowanie, przed wydaniem decyzji w sprawie. W przeciwnym razie traci się roszczenie o zwrot kosztów. Wynika to z art. 266 Ordynacji podatkowej.
Przykład wniosku o zwrot kosztów
Gorzów Wlkp., 15.09.2011 r.
Krzysztof Kowalski ul. Dobra 5/8 66-400 Gorzów Wlkp. PESEL: 74012122814
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Międzyrzeczu ul. Rynek 3 66-300 Międzyrzecz
Wniosek o zwrot kosztów
Na podstawie art. 266 § 1 w zw. z art. 265 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) wnoszÄ™ o zwrot kosztów podróży w wysokoÅ›ci 28 zÅ‚ za przejazd z Gorzowa Wlkp. do MiÄ™dzyrzecza i z powrotem w zwiÄ…zku z nakazanym osobistym stawiennictwem w UrzÄ™dzie Skarbowym w MiÄ™dzyrzeczu.
Uzasadnienie
W dniu 16 sierpnia 2011 r. otrzymałem wezwanie do osobistego stawienia się 5 września 2011 r. w Urzędzie Skarbowym w Międzyrzeczu, aby złożyć zeznania w charakterze świadka w sprawie nr PDF/134-234/ND/2010, dotyczącej mojego byłego pracodawcy Janusza Kowalika. Aby stawić się w wyznaczonym dniu w Urzędzie Skarbowym w Międzyrzeczu, musiałem ponieść koszty podróży autobusem. Za bilety za przejazd na trasie Gorzów Wlkp. - Międzyrzecz i z powrotem zapłaciłem 28 zł.
dowód: kopie biletów autobusowych
W związku z powyższym wnoszę o zwrot kwoty 28 zł. Należność tę proszę przelać na rachunek bankowy w mBank nr 67 3782 2894 5877 8565 5800 5100.
Krzysztof Kowalski
Załącznik:
1) kopie biletów autobusowych.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.)
wersja do druku 
Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>
|