Opublikowane: 23.11.2009

Autor: Aleksander Słysz

Przekazanie towarów bez wynagrodzenia

Autor omawia zagadnienie przekazania towarów bez wynagrodzenia, czyli darowizny, przedstawiając tego konsekwencje na gruncie podatku od towarów i usług.

Końcem roku, szczególnie w okresie przedświątecznym, podatnicy „dzielą się” posiadanymi dobrami z różnymi organizacjami charytatywnymi – ma to oczywiście swoje konsekwencje na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r., tak jak i inne nieodpłatne przekazania „dóbr”.

Należy pamiętać, że przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5. ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6. oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7. zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Ustawodawca wyraźnie wskazuje w art. 7 ust. 2, że przez dostawę towarów rozumie się także przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

1. przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2. wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny
   
   – jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Zatem jeśli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zakupu towaru, a towar ten chciałby darować np. organizacji pożytku publicznego – będziemy mieli do czynienia z dostawą towaru, która, mimo że tytułem darmowym, podlegać będzie opodatkowaniu. Jak więc ustalić podstawę opodatkowania?

Artykuł 29 ust. 10 stanowi obecnie, iż w przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia, określony w momencie dostawy tych towarów.

Tenże właśnie ustęp dziesiąty sprawia w praktyce duży kłopot interpretacyjny, zarówno organom jak i podatnikom, brak jest nawet w doktrynie jednolitego stanowiska.

W komentarzu do ustawy o VAT przeczytać można, że „w przypadku dokonania nieodpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawa opodatkowania zostaje ustalona w sposób szczególny dla tej czynności. Jest nią cena nabycia towaru, który następnie jest nieodpłatnie przekazywany lub zużywany. Jeśli jednak cena nabycia tego towaru nie istnieje, wówczas odpowiednie zastosowanie będzie miał koszt wytworzenia towaru określony w momencie jego dostawy. Te same zasady mają zastosowanie na potrzeby wyliczenia podstawy opodatkowania przy dostawie wewnątrzwspólnotowej polegającej na przesunięciu majątku podatnika z terytorium Polski na terytorium innego kraju Wspólnoty na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (art. 13 ust. 3)” [Modzelewski Z., Mularczyk G., Ustawa o VAT. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wyd. II), Warszawa 2006, ss. 984: 83-7334-611-2].

Natomiast w piśmie z dnia 16 kwietnia 2008 r. Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IP-PP2-443-357/08-2/PW) przeczytać możemy, że: „Przy nieodpłatnym przekazaniu towarów na rzecz pracowników podatnika podstawą opodatkowania będzie cena nabycia określona w momencie dostawy towarów.”

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu: Ocena przydatności tekstu: Oceń zrozumienie tekstu: Ocena zrozumienia tekstu:

poleć artykuł znajomemu     wersja do druku