Kategoria: Postępowanie podatkowe

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Umorzenie podatku

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 2012-12-28

Z powodu nierzetelnych kontrahentów musiałam zamknąć swoją działalność. Okazało się, że podatek do zapłaty jest wyższy, niż przewidywałam, zapłaciłam 60%, bo tyle byłam w stanie. Czy mogę starać się o umorzenie podatku w pozostałej części (wraz z odsetkami), skoro mam trudną sytuację rodzinną, którą mogę udowodnić? Co robić?

Aleksander Słysz

Na mocy art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa „organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

 

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną”.

 

Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

 

Zgodnie z art. 67b § 1 tej ustawy „tych samych ulg może udzielać organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą pod warunkiem, że:

 

1) nie stanowią pomocy publicznej;

2) stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

3) stanowią pomoc publiczną:

 

  1. udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia,
  2. udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym,
  3. udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim,
  4. udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty,
  5. będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów,
  6. na szkolenia,
  7. na zatrudnienie,
  8. na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw,
  9. na restrukturyzację,
  10. na ochronę środowiska,
  11. na prace badawczo-rozwojowe,
  12. regionalną, udzielaną na inne przeznaczenia określone na podstawie § 6 przez Radę Ministrów”.

 

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Organ może umorzyć podatek, tj. podatek niezapłacony w terminie płatności, organ jednak może, a nie musi zatwierdzić umorzenie podatku. By organ mógł podatek umorzyć, konieczne jest, by podatnik wykazał swój ważny interes (bardzo rzadko jest to interes publiczny), wykazanie tego interesu jedynie daje organowi możliwość umorzenia, a nie stawia go w sytuacji, gdy umorzenie jest obligatoryjne. Organ, uznając Pani ważny interes (złą sytuację materialną), może, a nie musi, umorzyć podatek zaległy.

 

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2011 r. (sygn. akt II FSK 425/10) przeczytać można, że „instytucja umorzenia zaległości podatkowej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Przedmiotem uznania jest tutaj określenie skutku prawnego w postaci umorzenia bądź też odmowy umorzenia zaległości podatkowej” (LEX nr 895907). W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny analizuje:

 

„Przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zawiera oprócz uznania administracyjnego dwa pojęcia niedookreślone, jakimi są «ważny interes podatnika» oraz «interes publiczny». Pojęcia te ograniczają zakres stosowanego uznania. Wskazują one bowiem sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia zaległości podatkowej.

 

Inaczej mówiąc pojęcia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego stanowią warunki skorzystania przez organ podatkowy z uznania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 sierpnia 2010 r. (II FSK 689/09, CBOSA) organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody zarówno w odniesieniu do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej sprawy. Tej swobody nie można jednak utożsamiać z uznaniem administracyjnym. Weryfikacja istnienia przesłanek udzielenia ulgi, o jakiej mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poddana jest bowiem rygorom postępowania podatkowego. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi wymaga mianowicie od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, czy też nie. Natomiast z samym uznaniem będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi istnienie jednej z tych przesłanek lub obu łącznie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany (por. M. Jaśkowska, glosa do wyroku NSA z 26 września 2002 r., III SA 659/01, OSP 2003, nr 9, s. 481).

 

Tak też konstrukcja uznania administracyjnego rozumiana jest w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2009 r., II FSK 1117/08, CBOSA) oraz w literaturze (por. B. Dauter w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 378 i n.). Podkreśla się mianowicie, że w świetle przyjętej w przepisach Ordynacji podatkowej koncepcji uznania administracyjnego, organ jest skrępowany w zakresie oceny przesłanek zastosowania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany w zakresie tego, jak postąpić w przypadku ich stwierdzenia. Uznanie nie wyraża się zatem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu (zob. R. Dowgier w: System prawa finansowego, pod red. L. Etela, tom III, Prawo daninowe, 2010 r., s. 569 i przywołany tam wyrok NSA).

 

Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonując wykładni art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej Sąd I instancji doszedł do prawidłowego wniosku, iż nawet wystąpienie powyższych przesłanek nie zobowiązuje organu podatkowego do udzielenia ulgi (s. 9 uzasadnienia wyroku). Przepis ten nie wyznacza bowiem decyzji organu podatkowego, lecz pozostawia mu wybór co do jej podjęcia”.

 

Analogicznie stanowią również wyroki sądów niższej instancji.

 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2011 r. (sygn. akt I SA/Po 484/10), w którym czytamy:

 

„Decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 i 2 o.p. w związku z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja w tym zakresie pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego. Ustalenie nawet przez organ, że istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający zastosowanie ulgi, stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości, ale nie zobowiązuje organu do wydania decyzji pozytywnej dla podatnika” (LEX nr 740878).

 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2011 r. (sygn. akt I SA/Bk 605/10) stanowiący:

 

„Wykładnia gramatyczna przepisu art. 67a § 1 pkt 3 o.p. daje podstawę do stwierdzenia, że do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia dochodzi po ustaleniu, iż w sprawie zaistniała przesłanka w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Jeśli żadna z tych przesłanek nie jest spełniona, organ podatkowy nie ma w tym zakresie możliwości wyboru konsekwencji prawnych i nie może przyznać ulgi w spłacie podatku. Natomiast wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek, choć pozwala organowi podatkowemu na zastosowanie ulgi, to jednak bezpośrednio do tego nie zobowiązuje” (LEX nr 783450).

 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 stycznia 2011 r. (sygn. akt I SA/Sz 891/10) podobnie wskazuje:

 

„1. Decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową, gdyż zwrot «może umorzyć» oznacza, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. uznania administracyjnego. Z istoty uznania administracyjnego wynika uprawnienie organu podatkowego do swobody wyboru określonego rozstrzygnięcia.

 

2. Pozostawienie przez ustawodawcę organowi wyboru w podjęciu decyzji nie oznacza dowolności, albowiem organ jest zobowiązany do ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie występują przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej, tj. istnienia ważnego interesu podatnika. W tym celu organ musi wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne sprawy, gdyż w następstwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego jest zobligowany do stwierdzenia, czy w sprawie występuje «ważny interes podatnika».

 

3. W razie stwierdzenie wystąpienia przesłanek, brak związania organu oznacza, że nie musi on uwzględnić wniosku i wydać rozstrzygnięcie na korzyść strony. Negatywne rozstrzygnięcie, podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

 

4. Przesłanki umorzenia należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty.

 

5. Podatnik, prowadząc działalność gospodarczą, ponosi ryzyko z nią związane, a zdarzenia takie jak m.in. brak zysków, niewielka opłacalność, czy też ponoszenie znacznych kosztów, nie są nadzwyczajną okolicznością, która uzasadnia przyznanie ulgi, gdyż są to normalne okoliczności związane z prowadzeniem każdej działalności gospodarczej. Każdy podmiot, który podejmuje się jej prowadzenia powinien mieć świadomość, iż wiąże się to także z ponoszeniem ryzyka niepowodzenia przedsięwzięcia” (LEX nr 750519).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Niezłożenie zeznania podatkowego

Mieszkam w Anglii i prowadzę tu małą firmę, płacę podatki. W Polsce nigdy nie osiągnąłem żądnych dochodów. Wziąłem jednak kredyt na mieszkanie, które zacząłem wynajmować. Rata kredytu to 2000 zł, a dochód z najmu – 1200 zł miesięcznie. Dowiedziałem się, że skoro wciąż nie mam dochodów, nie muszę składać zeznania. Obawiam się jednak, że niezłożenie zeznań podatkowych za ostatnie 3 lata mogło być błędem. Jak jest faktycznie? Co powinienem teraz zrobić? Czy składać czynny żal?

Czy można uniknąć zaległego podatku na mocy orzeczenia TK?

Moja mama zmarła w 2007 r. Miałam obowiązek zgłosić nabycie spadku w ciągu miesiąca, niestety tego nie zrobiłam. Postanowienie sądowe dotyczące spadkobierców uprawomocniło się w maju 2008 r. W lutym 2013 r. urząd skarbowy upomniał się o podatek. Czy na mocy wyroku TK z czerwca 2013 r., w którym uznano termin miesięczny zgłoszenia spadku za niezgodny z Konstytucją RP, mogę ubiegać się o umorzenie postępowania w mojej sprawie? W urzędzie powiedziano mi, że nie.

Żądanie zaległych podatków przez urząd skarbowy

Otrzymałem wezwanie do zapłaty zaległych podatków (VAT, zaliczki na podatek) sprzed kilku lat. Obecnie jestem emerytem, a działalność zamknąłem 5 lat temu. W jakim okresie takie długi ulegają przedawnieniu? Co oznacza pojęcie skutecznej ściągalności? Czy zajęcie konta bankowego bez środków mieści się w tym zakresie?

Oferta pracy w firmie zagranicznej

Mam ofertę pracy w firmie zagranicznej. Firma jest zarejestrowana na Wyspie Man. Będę oddelegowany do pracy w Iraku/Kurdystanie w trybie 6 tygodni pracy na 3 tygodnie wolnego, tak więc w Polsce będę przebywać krócej niż 183 dni w roku. Firma będzie przelewać mi pieniądze na podany przeze mnie rachunek bankowy i kwestie podatkowe zostawia mi. Nie interesuje ich, czy i gdzie rozliczam się z tych pieniędzy. I teraz chciałem się zapytać, jak powinienem ustawić moje relacje z polskim urzędem skarbowym? Czy muszę płacić podatek w Polsce? Jeżeli tak, to czy lepiej rozliczać się jako osoba fizyczna, czy założyć firmę i rozliczać te pieniądze jako dochód firmy? A może jest jeszcze inna możliwość rozliczania się i minimalizowania ewentualnego podatku?

Zarobki z USA i transakcje na polskiej giełdzie

Osoba przebywa w USA, tam pracuje i rozlicza się. W Polsce ma konto i rachunek maklerski, dokonuje transakcji na giełdzie (dochody nie są duże). Czy musi wypełniać jakiś PIT w Polsce i płacić podatek?

Informacje o abolicji podatkowej

Mam zaległości podatkowe sprzed 2007 roku i słyszałem, że jest istnieje podatkowa. Kto może z niej skorzystać? Proszę o informacje o abolicji.

Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »
0.040831089019775 sek.