Umowa użyczenia lokalu na działalność gospodarczą członkowi rodziny – zwolnienie z podatku

Od początku 2009 r. osoba użyczająca nie płaci podatku dochodowego od osób fizycznych, w związku z bezpłatnym użyczeniem nieruchomości. Jeżeli natomiast użyczenia dokonują członkowie najbliższej rodziny, z fiskusem nie musi się także rozliczać biorący lokal w użyczenie przedsiębiorca.

Nieodpłatne otrzymanie przez przedsiębiorcę nieruchomości na cele prowadzonej działalności zasadniczo skutkuje powstaniem u niego przychodu podlegającego opodatkowaniu. Wynika to z faktu, że przedsiębiorca uzyskuje określone korzyści, dysponując nieodpłatnie przedmiotem użyczenia, a zatem powstaje u niego przychód z tytułu tzw. nieodpłatnego świadczenia. Przychód taki ustala się według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego budynku lub lokalu (art. 11 ust. 2a pkt 3 ustawy o PIT).

Takich konsekwencji podatkowych nie ma jednak umowa użyczenia lokalu na działalność gosopodarczą zawarta pomiędzy członkami rodziny. Przedsiębiorca korzystający nieodpłatnie z nieruchomości zwolniony jest z podatku dochodowego, jeżeli zawarł umowę użyczenia z osobą zaliczaną do I lub II grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn (art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT). I grupa podatkowa obejmuje: małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodzice, dziadkowie), pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę oraz teściów. Natomiast w II grupie znaleźli się dalsi krewni: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych.

Jeśli więc brat zawiera z siostrą umowę użyczenia, na mocy której użycza jej na potrzeby prowadzenia firmy swoje mieszkanie, to w związku z takim użyczeniem siostra nie będzie musiała ustalać przychodu z działalności.