Zakup i sprzedaż samochodów w Europie

Nie jest możliwe dokładne opisanie wszystkich możliwości, które mogą mieć miejsce w opisanym stanie faktycznym – generalnie rzecz biorąc, najczęstsze są dwa scenariusze: nabycie stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT) bądź nabycie nie stanowi WNT.

Przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz; pod warunkiem, że:

1. „nabywcą towarów jest:

    

   • podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, lub podatnik podatku od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika,
   • osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w lit. a
      – z zastrzeżeniem art. 10 ustawy o VAT;
2. dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem, o którym mowa w pkt 1 lit. a”.

Zasady te stosuje się również w przypadku, gdy:

1. nabywcą jest podmiot inny niż wymieniony powyżej w pkt 1,
2. dokonującym dostawy towarów jest podmiot inny niż wymieniony powyżej w pkt 2
   
    – jeżeli przedmiotem nabycia są nowe środki transportu (art. 9 ustawy o podatku od towarów i  usług).

Jak wskazuje Adam Bartosiewicz (komentarz praktyczny, Nabycie samochodów a podatek od towarów i usług, Vademecum Doradcy Podatkowego):

„Samochody – czy to nowe, czy to używane – często bywają przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia. W tym przypadku u.p.t.u. przewiduje specjalny tryb rozliczenia podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia. Otóż w takiej sytuacji – jeśli nabyty środek transportu ma być przez nabywcę zarejestrowany na terytorium kraju lub jeżeli nie podlega rejestracji, a jest użytkowany na terytorium kraju – podatnik (nabywca) jest obowiązany, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego na rachunek urzędu skarbowego. Jednocześnie z wpłatą podatku podatnik jest obowiązany do złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego informacji VAT-23. Do informacji tej dołącza się kopię faktury potwierdzającej nabycie środka transportu przez podatnika. Wzór informacji VAT-23 został określony w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia wzoru informacji o wewnątrzwspólnotowym nabyciu środków transportu (Dz. U. Nr 84, poz. 784). Zauważyć należy, że dotyczy to wyłącznie pojazdów, które mają być przez nabywcę zarejestrowane na terytorium kraju. Jeśli podatnik nabywający wewnątrzwspólnotowo samochody nie ma zamiaru ich rejestrować przed dalszą odprzedażą, wówczas nie ma obowiązku bezpośredniej zapłaty podatku w terminie 14 dni. Podatek od wewnątrzwspólnotowego nabycia rozlicza się wtedy na zasadach ogólnych. Z praktyki wynika wszakże, że urzędy skarbowe często uważają inaczej, co skutkuje sporami z podatnikami w tym zakresie. Podatek od tego wewnątrzwspólnotowego nabycia – niezależnie od jego odrębnego zapłacenia na powyższych zasadach – jest wykazywany jako podatek należny w deklaracji VAT-7. W celu uniknięcia podwójnego podatku w deklaracji VAT-7 zostało przewidziane pole 37. Wykazuje się w nim kwotę podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia środków transportu, która została zapłacona przed złożeniem deklaracji. Podlega ona odliczeniu od sumy podatku należnego. Wydaje się, że w przypadku zapłacenia podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia po terminie, podatek zapłacony podlega wykazaniu w pierwszej deklaracji składanej po zapłaceniu. Nie może zostać wykazany w korekcie deklaracji za okres wcześniejszy (w którym powinien być zapłacony). Prowadziłoby to do »wyzerowania« odsetek za zwłokę od spóźnionej zapłaty podatku, a tym samym znikłby bodziec »zachęcający« podatników do zapłaty podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia”.

Analogicznie wskazuje m.in. Radosław Kowalski (Vademecum Doradcy Podatkowego – 69022):

„Skoro podatnik zakupił samochód w celu jego odsprzedaży (tzn. nie będzie go rejestrował na terytorium kraju), to nie ma obowiązku zapłaty podatku w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Nie składa też deklaracji VAT-23. Obowiązek zapłaty podatku w szczególnym (14-dniowym) terminie i złożenia deklaracji VAT-23 powstaje jedynie wówczas gdy samochód ma być rejestrowany w kraju przez podatnika, który dokonał jego nabycia wewnątrzwspólnotowego (nawet gdyby bezpośrednio po rejestracji dokonywał odsprzedaży pojazdu).

Z uwagi na to, że samochód jest towarem, którego nabycie wewnątrzwspólnotowe musi być opodatkowane VAT, absolutnie nie ma podstaw do tego aby wystąpić z wnioskiem VAT-24. Konkludując należy zatem stwierdzić, że wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodów, które są towarami (tzn. nie są rejestrowane przez podmiot dokonujący ich nabycia wewnątrzwspólnotowego) rozliczane jest w VAT dokładnie tak samo jak nabycie innych towarów handlowych”.

Konkludując, jako że nie wskazuje Pan na procedurę VAT marża, rozważyć należy co najmniej dwa możliwe schematy działania przy podlegającej opodatkowaniu sprzedaży:

1. Pan (jako nabywca) i duński sprzedawca jesteście zidentyfikowani na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych (numery VAT UE) – dla Pana występuje wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru (czyli niejako jednocześnie podatek Pan nalicza i odlicza), a sprzedawca wykazuje u siebie wewnątrzwspólnotową dostawę (nie płaci Pan podatku VAT w Danii),
2. strony nie posiadają numerów VAT UE – dla Pana jako nabywcy występuje również WNT, lecz sprzedawca musi opodatkować sprzedaż duńskim podatkiem od wartości dodanej, o którego zwrot może Pan wystąpić od duńskiego fiskusa.

Ponadto warto wspomnieć, że gdy sprzedawca w ogóle nie jest podatnikiem podatku VAT i nabywa Pan używany środek transportu w Polsce, nie wystąpi WNT, natomiast jeśli nabędzie Pan nowy środek transportu w Polsce, wystąpi dla Pana WNT.