Syn wwiózł nielegalnie (bez zgłoszenia służbom celnym) papierosy na teren Niemiec. Został zatrzymany przez niemieckich celników, papierosy skonfiskowano i naliczono akcyzę. Obecnie syn przebywa w areszcie. Polski komornik skarbowy chce przekazać synowej tytuł wykonawczy nakazujący zapłatę zobowiązania z tytułu należności głównej, kosztów komorniczych oraz odsetek. Zobowiązanie jest bardzo duże (na kilkadziesiąt tysięcy złotych). Czy synowa powinna pokwitować odbiór nakazu zapłaty? Jakie są możliwości uniknięcia bądź obniżenia zapłaty kosztów komorniczych oraz odsetek? Jaka jest możliwość rozłożenia na raty zobowiązania bądź umorzenia chociaż w części tego zobowiązania? Do kogo należy kierować wniosek? Czy urząd skarbowy może prowadzić egzekucję z gospodarstwa, którego syn jest właścicielem?
Wszczęcie egzekucji
Pani pierwsze pytanie, cytujÄ™: „Czy synowa powinna pokwitować odbiór nakazu zapÅ‚aty?”, odnosi siÄ™ do problemu wszczÄ™cia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z treÅ›ciÄ… art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postÄ™powaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zmianami, dalej zwanej: „UPEA”):
„§ 1. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucjÄ™ administracyjnÄ… na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytuÅ‚u wykonawczego, sporzÄ…dzonego wedÅ‚ug ustalonego wzoru.
§ 2. Wzór, o którym mowa w § 1, okreÅ›la w drodze rozporzÄ…dzenia minister wÅ‚aÅ›ciwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść okreÅ›lonÄ… w art. 27, a ponadto umożliwia elektroniczne przetwarzanie danych zawartych w tytule wykonawczym.
§ 3. ObowiÄ…zek wystawienia tytuÅ‚u wykonawczego wedÅ‚ug wzoru, o którym mowa w § 1, spoczywa również na wierzycielu, którego należność pieniężna wynika z orzeczenia sÄ…du zaopatrzonego
w klauzulę wykonalności, z tym że w tym przypadku nie wymaga się opatrzenia tytułu wykonawczego pieczęcią urzędową.
§ 4. Jeżeli wierzyciel jest jednoczeÅ›nie organem egzekucyjnym, przystÄ™puje z urzÄ™du do egzekucji na podstawie tytuÅ‚u wykonawczego przez siebie wystawionego.
§ 5. WszczÄ™cie egzekucji administracyjnej nastÄ™puje z chwilÄ…:
- doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub
- doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
§ 6. W przypadku przeksztaÅ‚cenia zajÄ™cia zabezpieczajÄ…cego w zajÄ™cie egzekucyjne zobowiÄ…zanemu dorÄ™cza siÄ™ odpis tytuÅ‚u wykonawczego”.
Odpowiadając zatem na Pani pytanie numer 1, stwierdzam, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego powinno być dokonane do rąk zobowiązanego. Zatem poborca skarbowy nie może go doręczyć Pani synowej. Sugeruję telefon do organu egzekucyjnego i wyjaśnienie sprawy oraz podanie adresu aresztu, w którym przebywa Pani syn, jako adresu do doręczeń. Proszę także powiedzieć pracownikowi organu egzekucyjnego, że jeżeli wyślą na adres, w którym zobowiązany aktualnie nie zamieszkuje, złożycie skargę na czynność egzekucyjną, a egzekucja nie zostanie wszczęta. Nie dojdzie bowiem do spełnienia dyspozycji art. 26 UPEA.
Koszty komornicze
Organ egzekucyjny może umorzyć lub rozłożyć na raty koszty egzekucyjne. Stanowią o tym przepisy art. 64e i art. 64f UPEA, zgodnie z którymi:
„Art. 64e § 1. Organ egzekucyjny może umorzyć w caÅ‚oÅ›ci lub w części przypadajÄ…ce na jego rzecz koszty egzekucyjne.
§ 2. Koszty egzekucyjne mogÄ… być umorzone, jeżeli:
- stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;
- za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;
- ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
§ 3. Koszty egzekucyjne powstaÅ‚e w egzekucji należnoÅ›ci pieniężnych mogÄ… być umorzone
w przypadkach okreÅ›lonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiÄ…zkiem uiszczenia tych kosztów byÅ‚oby gospodarczo nieuzasadnione.
§ 4. W przypadku częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych umarza siÄ™ przede wszystkim opÅ‚aty za czynnoÅ›ci egzekucyjne.
§ 4a. Organ egzekucyjny z urzÄ™du umarza koszty z tytuÅ‚u opÅ‚at, o których mowa w art. 64 § 1 i 6, jeżeli opÅ‚aty te nie mogÄ… być Å›ciÄ…gniÄ™te od zobowiÄ…zanego i powstaÅ‚y w zgodnie z prawem wszczÄ™tym
i prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez organ wykonujący.
§ 5. Na postanowienie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych sÅ‚uży zażalenie zobowiÄ…zanemu
i wierzycielowi niebÄ™dÄ…cemu jednoczeÅ›nie organem egzekucyjnym”.
„Art. 64f. Organ egzekucyjny, ze wzglÄ™du na ważny interes zobowiÄ…zanego, może rozÅ‚ożyć na raty zapÅ‚atÄ™ przypadajÄ…cych na jego rzecz kosztów egzekucyjnych. Na postanowienie w sprawie rozÅ‚ożenia na raty spÅ‚aty kosztów egzekucyjnych przysÅ‚uguje zażalenie”.
OdpowiadajÄ…c zatem na pierwszÄ… część Pani pytania numer 2, cytujÄ™: „Jakie sÄ… możliwoÅ›ci unikniÄ™cia bÄ…dź obniżenia zapÅ‚aty kosztów komorniczych (…)?”, stwierdzam, że należy zÅ‚ożyć wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych lub o ich rozÅ‚ożenie na raty z powoÅ‚aniem siÄ™ na
ww. okoliczności.
Odsetki i zobowiązanie główne
W odpowiedzi na drugÄ… część Pani pytania numer 2, cytujÄ™: „Jakie sÄ… możliwoÅ›ci unikniÄ™cia bÄ…dź obniżenia zapÅ‚aty odsetek?”, oraz na pytanie numer 3, cytujÄ™: „Jaka jest możliwość rozÅ‚ożenia na raty zobowiÄ…zania bÄ…dź umorzenia chociaż w części tego zobowiÄ…zania? Do kogo należy kierować wniosek?”, informujÄ™, że ze stanu faktycznego niniejszej opinii wynika jednoznacznie, że wierzycielem w analizowanym postÄ™powaniu egzekucyjnym jest niemiecki organ podatkowy. Zatem ewentualne wnioski należy tam kierować, przy czym ich rozpoznawanie bÄ™dzie miaÅ‚o miejsce na podstawie przepisów prawa niemieckiego. Niestety nie jestem uprawniony do analizy przepisów prawa niemieckiego.
