Autor: Marcin Sądej
W czasie, kiedy prowadziłem działalność gospodarczą i byłem płatnikiem VAT, kupiłem za gotówkę samochód osobowy, odliczając od kwoty zakupu dozwolone 6 tys. zł. Ponad dwa lata temu zawiesiłem działalność gospodarczą, kilka tygodni temu otrzymałem z urzędu skarbowego pismo informujące o wykreśleniu z rejestru VAT. Gdybym chciał sprzedać kupiony wtedy samochód – w jaki sposób mógłbym tego dokonać? I z jakimi formalnościami/podatkami jest to związane?

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Stosownie natomiast do treści art. 34 ust. 2 tej ustawy „przedsiębiorca podlega wykreśleniu z CEIDG z urzędu, w drodze decyzji administracyjnej ministra właściwego do spraw gospodarki, w przypadku niezłożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej przed upływem okresu 24 miesięcy od dnia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej”.
Również ustawa o podatku od towarów i usług zawiera w swojej treści przepisy dotyczące wykreślenia podatnika z rejestru VAT. W myśl art. 96 ust. 6 ustawy jeżeli podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT zaprzestał wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, jest on obowiązany zgłosić zaprzestanie działalności naczelnikowi urzędu skarbowego; zgłoszenie to stanowi dla naczelnika urzędu skarbowego podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT. Według art. 96 ust. 8 ustawy, w przypadku gdy zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu nie zostało zgłoszone zgodnie z ust. 6 i 7, naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT.
W oparciu o powyższe przepisy naczelnik urzędu skarbowego wykreślił Pana z rejestru podatników VAT. Jak wskazał w interpretacji indywidualnej z 08.01.2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy podatnicy wykreślenie z rejestru są obowiązani sporządzić spis z natury (remanent likwidacyjny) na dzień wykreślenia z rejestru.
Na temat wspomnianego remanentu likwidacyjnego wypowiada się art. 14 ustawy VAT. Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku zaprzestania przez podatnika wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Wspomniany spis z natury należy dołączyć do ostatniej deklaracji podatkowej składanej za okres obejmujący dzień wykreślenia z rejestru.
We wspomnianym przepisie chodzi zatem o to, że jeżeli przy zakupie towarów podatnik odliczył podatek VAT naliczony (nawet w części) i na dzień wykreślenia towar ten znajduje się na stanie firmy, to należy go opodatkować podatkiem VAT należnym. W rezultacie samochód należy opodatkować podatkiem VAT 23%. Plusem jest to, że późniejsza sprzedaż takiego samochodu nie będzie już opodatkowana podatkiem VAT (ponieważ VAT został już uregulowany w remanencie likwidacyjnym).
Pozytywną informacją w tym zakresie jest fakt, że w przypadku opodatkowania w remanencie likwidacyjnym samochodu w stosunku do którego przysługiwało częściowe odliczenie podatku VAT, podatnik ma prawo do korekty i zwiększenia kwoty podatku naliczonego z tytułu zakupu. Jak bowiem stanowi art. 90b jeżeli w ciągu 60 miesięcy od dnia zakupu dojdzie do sprzedaży tego pojazdu (bądź do czynności zrównanej ze sprzedażą, tj. ujęcia go w remanencie likwidacyjnym) podatnik ma prawo do dokonania korekty odliczonego VAT za miesiące pozostałe do końca okresu korekty. Przepis ten ma również zastosowanie do reguł limitujących wielkość korekty.
Przykładowo:
W styczniu 2014 r. podatnik kupił samochód osobowy (na potrzeby czynności opodatkowanych) za kwotę 73.800 zł brutto, w tym kwota VAT 13.800 zł. Od nabycia tego samochodu podatnik odliczył VAT naliczony w kwocie 6.000 zł (13.800 zł × 60%, nie więcej niż 6.000 zł). Pozostała kwota VAT, tj. 7.800 zł (13.800 zł - 6.000 zł), nie została odliczona. W lutym 2018 r. samochód ten został ujęty w remanencie likwidacyjnym.
Ujęcie samochodu w spisie nastąpiło w okresie korekty, obejmującym okres: styczeń 2014 r. – grudzień 2018 r. Od miesiąca ujęcia tego pojazdu do końca okresu korekty pozostało 11 miesięcy (luty 2018 r. - grudzień 2018 r.). W związku z tym, kwota korekty VAT („in plus”) wyniosła 1.430 zł, co wynika z przeliczenia: 7.800 zł (nieodliczona kwota VAT naliczonego) × 11/60. Kwotę tej korekty podatnik ujmie w deklaracji VAT za luty br. Zwiększy ona VAT naliczony za ten miesiąc.
W zakresie natomiast podatku dochodowego należy wskazać, że sprzedaż składnika majątku pozostałego po likwidacji będzie opodatkowana jak sprzedaż w ramach działalności jeżeli sprzedaż będzie miała miejsce w okresie 6 lat od miesiąca w którym nastąpiła likwidacja działalności. Podatku dochodowego można jednak uniknąć poprzez dokonania nieopodatkowanej darowizny na rzecz członka najbliższej rodziny. Następnie wystarczy aby członek rodziny odczekał 6 miesięcy od momentu otrzymania samochodu i sprzedać bez podatku.
Podsumowując powyższe:
Marek i sprzedaż samochodu po likwidacji firmy
Marek prowadził przez kilka lat jednoosobową działalność gospodarczą w branży remontowej. W 2020 roku kupił samochód osobowy, od którego odliczył 6 tys. zł VAT. Po pandemii zawiesił działalność, a po 2 latach został wykreślony z rejestru. Dopiero po tym czasie postanowił sprzedać auto. Musiał najpierw ująć pojazd w remanencie likwidacyjnym, zapłacić VAT od wartości auta, ale dzięki temu uniknął późniejszego rozliczenia VAT przy sprzedaży. Ostatecznie sprzedaż samochodu była już zwolniona z VAT, a Marek mógł dodatkowo skorygować VAT naliczony.
Agnieszka przekazała samochód córce, by uniknąć PIT
Agnieszka była księgową na własnej działalności. Kiedy zdecydowała się przejść na etat i zakończyć działalność, została wykreślona z CEIDG i z rejestru VAT. Samochód, który wykorzystywała zarówno służbowo, jak i prywatnie, postanowiła przekazać w darowiźnie pełnoletniej córce. Dzięki temu uniknęła podatku dochodowego, który musiałaby zapłacić przy sprzedaży pojazdu. Córka po pół roku sprzedała samochód całkowicie legalnie i bez żadnego podatku.
Tomasz zapomniał o remanencie likwidacyjnym i... zapłacił podwójnie
Tomasz z zawodu grafik, po zamknięciu swojej jednoosobowej firmy, kilka miesięcy później sprzedał samochód kupiony kilka lat wcześniej na firmę. Nie wiedział, że musi najpierw ująć go w remanencie likwidacyjnym i zapłacić VAT od jego wartości. Urząd skarbowy po kontroli nakazał mu zapłatę zaległego VAT oraz odsetek. Gdyby zrobił to od razu przy wykreśleniu z rejestru VAT, nie musiałby już płacić VAT przy sprzedaży – a tak, zapłacił dwa razy.
Sprzedaż samochodu zakupionego na potrzeby działalności gospodarczej, która została zawieszona lub zlikwidowana, wiąże się z istotnymi konsekwencjami podatkowymi. Kluczowe jest rozróżnienie momentu wykreślenia z rejestru VAT i CEIDG, ponieważ to wtedy podatnik powinien sporządzić remanent likwidacyjny i rozliczyć VAT od składników majątku, w tym pojazdu, od którego przysługiwało odliczenie. Taka procedura zwalnia z obowiązku opodatkowania przyszłej sprzedaży auta VAT-em. Z kolei na gruncie podatku dochodowego, sprzedaż pojazdu przed upływem 6 lat od zakończenia działalności traktowana jest nadal jako sprzedaż firmowa, co może rodzić obowiązek zapłaty podatku PIT. W niektórych przypadkach rozwiązaniem może być darowizna na rzecz członka najbliższej rodziny. Znajomość tych zasad pozwala uniknąć niepotrzebnych kosztów i problemów z urzędem skarbowym.
Potrzebujesz pomocy w zakresie podatków, sprzedaży firmowego majątku lub zakończenia działalności gospodarczej? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Doświadczeni prawnicy odpowiedzą na Twoje pytania, pomogą rozwiać wątpliwości i wskażą najkorzystniejsze rozwiązanie dopasowane do Twojej sytuacji. Wejdź na eporady24.pl i uzyskaj profesjonalne wsparcie już dziś.
1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika