Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem VAT?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Akt notarialny działki tylko na jednego wspólnika firmy

Aleksander Słysz • Opublikowane: 2017-03-29

Zakupiliśmy działkę budowlaną na firmę, żeby wybudować na niej siedzibę. Sprzedawca wystawił fakturę na firmę, ale akt notarialny jest tylko na jednego z dwóch wspólników. Urząd skarbowy nie chce zwrócić VAT-u bo twierdzi, że akt musi być na firmę. Czy jest to zgodne z prawem? Firma jest spółką jawną, a dwóch wspólników ma po 50% udziałów.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Powszechnie przyjmuje się, że akt notarialny winien być zgodny z fakturą. Zgodnie z prawem cywilnym właścicielem nieruchomości jest tylko jeden ze wspólników spółki jawnej, a nie spółka jawna (spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową), konsekwencją tego stanu rzeczy jest fakt, że działka budowlana nie jest środkiem trwałym spółki, nie jest majątkiem spółki, a jedynie majątkiem jednego wspólnika – i tak będzie aż do momentu np. wniesienia jej do spółki aportem. Innymi słowy prawo własności przysługuje wspólnikowi spółki, a nie samej spółce. Organ uznaje, z tego, co Pan opisał w pytaniu, że odbiorcą w opisanej dostawie towarów jest wspólnik, zgodnie z aktem notarialnym, a nie sama spółka jawna, na co wskazywałaby faktura. Organ ma zatem rację, że spółka nie nabyła prawa własności i wywodzi z tego, że spółka nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego w takiej sytuacji. To jednak wprost z przepisów nie wynika, gdyż autonomia prawa podatkowego i w pewnym sensie unijnego prawa podatkowego oddziela skutki na gruncie prawa podatkowego od skutków na gruncie prawa cywilnego. W harmonizowanym podatku od towarów i usług mamy do czynienia z prymatem skutków faktycznych nad skutkami konwencjonalnymi.

Opisany przez Pana problem sprowadza się do zagadnienie następującego: wiadomo, że nie można odliczyć w spółce jawnej podatku z faktury, która wystawiona została na wspólnika tej spółki, ale czy można odliczyć w spółce jawnej z podatek z faktury wystawionej na spółkę, gdy własność nabył tylko wspólnik?

Sprawa w mojej ocenie nie jest jasna, aczkolwiek z doświadczenia wiem, że przekonanie organu podatkowego do pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytanie w praktyce w zasadzie jest niemożliwe, ewentualne większe szanse podatnik ma tu dopiero przed sądem administracyjnym, aczkolwiek w tak kontrowersyjnej sprawie wynik nie jest przesądzony.

Co przemawia za prawem do odliczenia? W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi czynnemu przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Jak widać akt notarialny nie jest podstawą do odliczenia podatku naliczonego. Jest nią jednak faktura dokumentująca „nabycie”. Skoro spółka nie nabyła własności, czy faktura może dokumentować nabycie w myśl ustawy o podatku od towarów i usług? Można starać się dowodzić, że może, bowiem pojęcie nabycia w prawie podatkowym nie jest równoznaczne z pojęciem nabycia w prawie cywilnym. Na gruncie VAT przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, a czynności podlegające opodatkowaniu podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Innymi słowy jeśli ja przekazałbym (sprzedał) spółce nieruchomość bez zachowania formy aktu notarialnego, spółka własności nie nabędzie zgodnie z prawem cywilnym (umowa jest nieważna), ale nabędzie na gruncie ustawy o VAT prawo do rozporządzania towarem jak właściciel. Ponadto ja w takiej sytuacji musiałbym sprzedaż, mimo iż nieważna na gruncie prawa podatkowego, opodatkować VAT-em, bowiem może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy mimo, że tu nie była i jednocześnie czynność podlega opodatkowaniu mimo niezachowania formy. W prawie podatkowym, w zakresie podatku od towarów i usług, obowiązuje bowiem prymat skutków faktycznych nad konwencjonalnymi. W takiej sytuacji nie miałoby miejsca nabycie prawa własności, a jednak miałoby miejsce nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarem, więc gdybym wystawił na spółkę fakturę to spółka mogłaby odliczyć podatek naliczony mimo, że nie stała się w myśl prawa cywilnego właścicielem.

Przekładając to na Państwa przypadek – jeśli jesteście w stanie dowieść, że rzeczywistym nabywcą jest spółka i że to ona nabyła prawo do rozporządzania jak właściciel działką, to w mojej ocenie, o ile spełnione są generalne warunki do odliczenia, jak m.in. związek ze sprzedażą opodatkowaną, o tyle pojawia się szansa na walkę o prawo do odliczenia podatku naliczonego. Ma to miejsce ze względu na rozdział pomiędzy prawem podatkowym a prawem cywilnym. Bardzo trudno będzie jednak dowieść, ze rzeczywistość jest tu inna niż ta opisana w akcie notarialnym oraz przekonać organ czy nawet sąd, że prawo do odliczenia przysługuje.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem VAT?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

sluzebnosc.info

Szukamy prawnika »