Darowizna jako wkład własny przy kredycie hipotecznym

Darowizna od rodziców a podatek

Pieniądze otrzymane w darowiźnie w istocie będą tylko Pani majątkiem osobistym. Pani ma zamiar sfinansować majątkiem osobistym zakup mieszkania, które będzie majątkiem wspólnym w Pani związku. Mieszkanie ma być droższe, więc na brakującą kwotę zamierza Pani razem z mężem zaciągnąć wspólny kredyt. Wątpliwości budzą przepisy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn:

„1. Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej »podatkiem«, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2) darowizny, polecenia darczyńcy;

3) zasiedzenia;

4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

2. Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci” (art. 1 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Zatem opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw majątkowych z tytułów enumeratywnie wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Wspólne nabycie mieszkania

Kwestie stosunków majątkowych małżeńskich reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (w skrócie K.r.io.).

Zgodnie z art. 31 K.r.io. „Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków”.

Z kolei w myśl art. 33 pkt 1, 2 i 10 K.r.io. do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

• przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
• przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Wyżej powołane zasady mają zastosowanie, jeżeli ich stosowanie nie zostało wyłączone małżeńską umową majątkową (art. 47 § 1 ww. ustawy). Zgodnie bowiem z treścią art. 47 § 1 ww. ustawy – „małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa)”.

Zatem w sytuacji, gdy z majątku osobistego małżonkowie nabywają dany składnik przyjmowany do ich majątku wspólnego, teoretycznie powinno temu towarzyszyć stosowne rozporządzenie tym majątkiem (majątkiem osobistym).

Darowizna jako nakład na majątek wspólny z majątku osobistego

Przekazanie środków pieniężnych pochodzących z Pani majątku osobistego na zakup mieszkania stanowiącego majątek wspólny będzie stanowiło Pani nakład na majątek wspólny z majątku osobistego. A skoro przekazanie środków pochodzących z Pani majątku osobistego na zakup mieszkania stanowiącego majątek wspólny będzie stanowiło nakład na majątek wspólny z majątku osobistego i nie przybierze postaci umowy darowizny ani też innej czynności wymienionej w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, to przekazanie tych środków nie powoduje powstania obowiązku podatkowego na gruncie podatku od spadków i darowizn.

Źródłem wkładu własnego może być Pani majątek osobisty jako małżonki. Nie musi Pani czynić żadnej darowizny, a nawet nie jest to zalecane.

Darowizna może być majątkiem wspólnym, jeżeli rozszerzyliby Państwo swoją wspólność na kwotę darowizny odpowiednią umową. Przy darowiźnie dla Pani i małżonka małżonek zapłaci podatek od darowizny (od połowy kwoty). Zięć nie jest w grupie, która ma prawo do całkowitego zwolnienia z podatku od darowizn.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207