Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem dochodowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Do kiedy muszę kupić nowe mieszkanie po sprzedaży poprzedniego aby nie zapłacić podatku?

Marcin Sądej • Opublikowane: 2021-06-18

Akt własności na mieszkanie mam od 2019 r. Mieszkanie sprzedałam w maju 2021. Wiem, że muszę zapłacić podatek dochodowy. Żeby uniknąć płacenia podatku dochodowego, mogę zainwestować pieniądze ze sprzedaży w zakup nowego mieszkania w przeciągu trzech lat. Do kiedy mam zainwestować w zakup nowego mieszkania? Proszę o podanie dokładnego roku. Czy muszę w roku 2022 złożyć PIT-39 i zapłacić podatek? Czy rozliczam się z US po tych trzech latach? Czy mogę zakupić mieszkanie od mamy? Mama mieszka ze mną w Niemczech.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Do kiedy muszę kupić nowe mieszkanie po sprzedaży poprzedniego aby nie zapłacić podatku?

Zakup nowego mieszkania jako warunek zwolnienia z podatku

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT „wolne od podatku są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych”.

W świetle powyższego przepisu, jeżeli sprzedaż nastąpiła w maju 2021 r., to termin na wydatki na własne cele mieszkaniowe upływa z dniem 31.12. 2024 r.

Zeznanie podatkowe po sprzedaży mieszkania

Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 30e ust. 4 ustawy PIT „po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym PIT-39 składanym w terminie do 30 kwietnia wykazać:

1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub

2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131”.

W konsekwencji, pomimo iż termin na realizację własnych celów mieszkaniowych to 3 lata, to w terminie do 30 kwietnia 2022 r. należy złożyć zeznanie PIT-39, w którym należy wykazać kwotę, która ma zostać wydatkowana na własne cele mieszkaniowe. W przypadku, gdy podatnik nie wyda kwoty przychodu zadeklarowanej w PIT-39 w ustawowym terminie, jest zobowiązany do złożenia korekty zeznania PIT-39.

Wydatek na własne cele mieszkaniowe

Jak podaje art. 21 ust. 25 ustawy PIT, „przez wydatek na własny cel mieszkaniowy rozumie się m.in. wydatki poniesione na wydatki poniesione na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem”.

W konsekwencji ważne jest, po pierwsze, nabycia prawa własności danej nieruchomości, a po drugie, ważne jest, aby nabyta nieruchomość realizowała własny cel mieszkaniowy podatnika.

Ustawodawca nie wyjaśnia, w jaki sposób należy interpretować pojęcie własnych celów mieszkaniowych, dlatego też w tym zakresie należy odnieść się do dostępnego orzecznictwa.

W wyroku WSA w Gliwicach z 25.10.2017 r., sygn. akt I SA/Gl 767/17, czytamy:

„Przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. nie wyjaśnia, które wydatki należy uznawać za wydatki poniesione na »własne cele mieszkaniowe«, lecz zawęża stosowanie omawianej ulgi do enumeratywnie wymienionych w art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f. wydatków. Dopiero do tak określonego katalogu wydatków o charakterze przedmiotowym należy zastosować kwalifikator o charakterze podmiotowym wyrażający się w zwrocie »własne«. Nawiązując zaś do słownikowej definicji terminu »własny« trzeba wskazać, że oznacza on: należący do tego, o kim jest mowa, jemu właściwy, bezpośrednio go dotyczący”.

Natomiast w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 czerwca 2017 r., nr 0114-KDIP3-3.4011.91.2017.2.AK, czytamy:

„Poprzedzenie wyrażenia »cele mieszkaniowe« przymiotnikiem »własne«, świadczy o tym, że ustawodawca przewidując podstawę do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 i dopisując ten przymiotnik, przesądził, że celem nadrzędnym jest możliwość uwzględnienia przy obliczaniu dochodu zwolnionego z opodatkowania tylko takich wydatków, które poniesione zostały na zaspokojenie »własnych« potrzeb mieszkaniowych podatnika.

W orzecznictwie dość jednolicie przyjmuje się, że cel mieszkaniowy wiąże się z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, przy czym chodzi tu o potrzeby mieszkaniowe w sensie obiektywnym, a zatem potrzeby przeciętnego podatnika, który o ulgę się ubiega. Zawsze bowiem centrum życiowe koncentruje się w konkretnym budynku lub lokalu mieszkalnym i ten właśnie budynek lub lokal służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Potrzeba realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych jest najważniejszym elementem przedmiotowego zwolnienia, która powinna być zaspokojona w momencie nabycia lokalu mieszkalnego czy budynku.

Ponadto nabycie winno być ukierunkowane na zaspokojenie wyłącznie własnych celów mieszkaniowych Wnioskodawcy i nie może służyć ani realizacji celów mieszkaniowych innych osób, ani służyć uniknięciu opodatkowania poprzez dokonanie wydatku.

W przypadku nabycia budynku lub lokalu mieszkalnego ze środków ze sprzedaży innej nieruchomości podatnik faktycznie winien w nowonabytej nieruchomości własne cele mieszkaniowe realizować, a więc mieszkać. Nie wystarczy być zatem właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości - w nieruchomości tej trzeba jeszcze faktycznie zamieszkać. Innymi słowy podatnik, który nabywa lokal lub budynek dla własnychpotrzeb ma w tym lokalu/budynku faktycznie mieszkać. Lokal/budynek, który nie jest zamieszkały przez podatnika, jest niewykorzystywany przez niego do zamieszkania lub jest wykorzystywany do innych celów niż zaspokojenie własnych potrzeb podatnika (np. zamieszkują go inne niż podatnik osoby) nie jest lokalem/budynkiem, którego zakup mógłby zostać uznany za realizację własnego celu mieszkaniowego”.

Własne potrzeby mieszkaniowe

W świetle takiego wyjaśnienia nie zaspokaja swoich własnych celów mieszkaniowych osoba, która, posiadając własne miejsce zamieszkania, nabywa kolejne nieruchomości w celach lokaty kapitału, prowadzenia inwestycji w postaci najmu, remontu celem późniejszej ich odsprzedaży z zyskiem lub dla realizacji wyłącznie potrzeb mieszkaniowych innych osób, np. dzieci czy rodziców, a nie samego podatnika.

Same subiektywne deklaracje podatników o nabyciu budynku/lokalu w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych nie są wystarczające do uzyskania zwolnienia podatkowego. Nie wystarczy zatem samo poczynienie wydatków mieszkaniowych, lecz konieczne jest, aby nastąpiło to jednocześnie w celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych. Organy podatkowe mają prawo do własnej oceny artykułowanych przez podatników subiektywnych motywów zakupu nieruchomości mieszkalnych i późniejszych decyzji co do dalszych losów tych nieruchomości. Weryfikacji takiej dokonuje się poprzez porównanie obiektywnych faktów związanych z zakupem i późniejszym losem nieruchomości do deklarowanych motywów działania podatnika. Przy czym motywy te muszą być potwierdzone obiektywnymi faktami.

Zwolnienie dotyczy zatem realizowania przez podatnika swoich celów mieszkaniowych, czyli własnych potrzeb mieszkaniowych. W tym kontekście podstawową i elementarną kwestią jest to, że wydatkowanie pieniędzy pochodzących ze sprzedaży, aby mogło korzystać ze zwolnienia, musi nastąpić na taką nieruchomość, w której podatnik będzie realizował własne cele (potrzeby) mieszkaniowe. Zatem w takiej nieruchomości należy faktycznie oraz rzeczywiście mieszkać. Mówiąc wprost – musi do być „dach nad głową” dla podatnika.

Jeżeli zatem w nieruchomości kupionej od mamy będzie Pani na stałe mieszkać i będzie to Pani „dach nad głową”, to taki zakup spełnia kryterium własnego celu mieszkaniowego, co daje prawo do skorzystania ze zwolnienia od podatku. Zwolnienie przysługuje również w sytuacji, gdy nabycie ma miejsce w innym kraju w UE, w związku z czym nabycie nieruchomości w Niemczech spełnia warunki zwolnienia.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem dochodowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie » Szukamy prawnika »