Darowizna pieniężna dla córki za granicą

Kto zgłasza darowiznę pieniężną

Przy darowiźnie pieniędzy obowiązki w podatku od spadków i darowizn ciążą zasadniczo na nabywcy, czyli na osobie obdarowanej. W opisanej sytuacji formularz SD-Z2 składa więc każda córka, która otrzyma darowiznę, a nie rodzic przekazujący środki.

Przy przelewach rodzinnych za granicę warto też porównać zasady opisane przy temacie darowizny dla dziecka za granicą.

Jeżeli darowizny mają trafić do dwóch córek, każda z nich powinna ocenić swoje obowiązki oddzielnie. Znaczenie ma m.in. kwota darowizny otrzymanej od tego samego darczyńcy, wcześniejsze darowizny z ostatnich lat oraz to, czy spełnione są warunki zwolnienia dla najbliższej rodziny.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatkowi podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Polski lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Polski tytułem darowizny. Dodatkowo art. 2 tej ustawy przewiduje opodatkowanie także nabycia rzeczy znajdujących się za granicą lub praw wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim albo miał miejsce stałego pobytu w Polsce.

Czy mieszkanie za granicą wyłącza polski podatek

Samo zamieszkanie za granicą i płacenie tam podatków dochodowych nie przesądza jeszcze o braku obowiązków w Polsce w zakresie podatku od spadków i darowizn. To nie jest podatek dochodowy, dlatego typowe reguły rezydencji podatkowej znane z PIT, w tym pobyt przez określoną liczbę dni w roku, nie rozstrzygają automatycznie tej sprawy.

Jeżeli córka ma polskie obywatelstwo, art. 2 ustawy może powodować, że darowizna będzie objęta polską ustawą także wtedy, gdy córka od lat mieszka za granicą. Podobnie będzie, gdy obdarowana nie ma polskiego obywatelstwa, ale ma miejsce stałego pobytu w Polsce. Jeżeli natomiast obdarowana nie ma polskiego obywatelstwa ani stałego miejsca pobytu w Polsce, trzeba dokładniej ustalić, gdzie znajduje się przedmiot darowizny albo gdzie wykonywane jest dane prawo majątkowe.

W interpretacji indywidualnej z 7.09.2017 r., znak 0114-KDIP3-2.4015.35.2017.2.LS, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazywał na znaczenie obywatelstwa i miejsca stałego pobytu nabywcy przy ocenie opodatkowania darowizny. Takie stanowisko potwierdza, że w sprawach transgranicznych nie należy ograniczać analizy wyłącznie do aktualnego miejsca zamieszkania obdarowanego.

Zwolnienie dla córki jako osoby z najbliższej rodziny

Córka należy do najbliższej rodziny darczyńcy, czyli do tzw. grupy zerowej. Może skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli zostaną spełnione wymagane warunki.

Najważniejsze warunki zwolnienia przy darowiźnie pieniężnej to:

• zgłoszenie nabycia pieniędzy właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, jeżeli zgłoszenie jest wymagane,
• udokumentowanie otrzymania pieniędzy dowodem przekazania na rachunek płatniczy obdarowanej, na jej inny rachunek w banku lub SKOK albo przekazem pocztowym,
• zachowanie dokumentów potwierdzających transfer środków, w szczególności potwierdzenia przelewu z danymi nadawcy, odbiorcy, kwotą i datą.

Obowiązek zgłoszenia SD-Z2 nie występuje m.in. wtedy, gdy łączna wartość majątku nabytego od tej samej osoby w okresie branym pod uwagę przez ustawę nie przekracza kwoty wolnej dla I grupy podatkowej, która wynosi 36 120 zł. Przy większych kwotach albo przy wcześniejszych darowiznach od tego samego rodzica warto policzyć sumę nabyć, ponieważ przekroczenie limitu może oznaczać konieczność zgłoszenia.

Jeżeli darowizna ma być zwolniona z podatku, pieniądze najlepiej przelać bezpośrednio na rachunek należący do córki. Może to być rachunek w Polsce albo rachunek zagraniczny, o ile z dokumentów wynika, że środki trafiły do obdarowanej. Przekazanie gotówki do ręki jest ryzykowne podatkowo, ponieważ przy darowiźnie pieniężnej może pozbawić prawa do zwolnienia.

Jaki urząd skarbowy jest właściwy

W sprawach podatku od spadków i darowizn właściwość miejscową ustala się co do zasady według miejsca zamieszkania nabywcy. Jeżeli obdarowana córka mieszka za granicą, nie ma miejsca zamieszkania ani pobytu w Polsce i nie da się ustalić właściwości według zwykłych reguł, zastosowanie może mieć właściwość Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście.

W praktyce oznacza to, że córka mieszkająca stale za granicą może skierować SD-Z2 do tego urzędu, jeżeli nie ma w Polsce aktualnego miejsca zamieszkania ani innej podstawy do ustalenia lokalnego urzędu skarbowego. Jeżeli jednak ma w Polsce miejsce pobytu albo sytuacja jest nietypowa, właściwość warto potwierdzić przed wysłaniem formularza.

Czy trzeba dołączyć dowód przelewu

Tak, przy darowiźnie pieniędzy dowód przelewu jest kluczowy dla zwolnienia. Do zgłoszenia SD-Z2 warto dołączyć potwierdzenie przelewu albo inny dokument bankowy, z którego wynika, kto przekazał środki, kto je otrzymał, jaka była kwota i kiedy nastąpiło przekazanie.

Jeżeli córka ma konto w Polsce, przelew na to konto zwykle najprościej dokumentuje spełnienie warunku. Jeżeli córka nie ma konta w Polsce, przelew na jej rachunek zagraniczny również może pełnić funkcję dowodu, o ile rachunek należy do obdarowanej i dokument pozwala powiązać transfer z darowizną.

Dobrą praktyką jest wpisanie w tytule przelewu, że chodzi o darowiznę, np. darowizna dla córki. Nie zastępuje to zgłoszenia SD-Z2, ale ułatwia wykazanie charakteru przekazanych środków.

Forma umowy darowizny pieniędzy

Zgodnie z art. 890 Kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy powinno być co do zasady złożone w formie aktu notarialnego, ale umowa darowizny zawarta bez tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przy zwykłej darowiźnie pieniężnej oznacza to, że wykonany przelew zasadniczo potwierdza skuteczne dokonanie darowizny.

Nie oznacza to jednak, że przelew automatycznie zwalnia z obowiązków podatkowych. Jeżeli kwota i okoliczności darowizny powodują konieczność zgłoszenia, córka powinna złożyć SD-Z2 w terminie i zachować potwierdzenie otrzymania pieniędzy.

Skutki braku zgłoszenia w terminie

Jeżeli obdarowana nie zgłosi darowizny w wymaganym terminie albo nie udokumentuje otrzymania pieniędzy w sposób wymagany przez ustawę, może utracić prawo do zwolnienia dla najbliższej rodziny. Wtedy darowizna może być opodatkowana według zasad przewidzianych dla I grupy podatkowej.

Ryzyko jest szczególnie istotne przy większych kwotach oraz wtedy, gdy urząd skarbowy ustali darowiznę dopiero później, np. przy analizie źródeł finansowania wydatków. Dlatego lepiej zadbać o dokumenty i zgłoszenie od razu po wykonaniu przelewu.

Niezależnie od obowiązków w Polsce córka mieszkająca za granicą powinna sprawdzić lokalne przepisy państwa zamieszkania. Niektóre kraje mogą przewidywać własne podatki lub zgłoszenia dotyczące darowizn rodzinnych. Praktyczny wariant takich problemów opisuje sprawa darowizny dla córki w Czechach.

FAQ

Czy darowiznę zgłasza rodzic czy córka?

Darowiznę zgłasza córka jako osoba obdarowana. Rodzic przekazujący pieniądze nie składa za nią formularza SD-Z2, chyba że działa jako pełnomocnik na podstawie odrębnego umocowania.

Czy córka mieszkająca za granicą musi składać SD-Z2?

Może mieć taki obowiązek, jeżeli darowizna podlega polskiej ustawie i przekracza limit, przy którym zgłoszenie nie jest wymagane. Polskie obywatelstwo córki ma w tym zakresie duże znaczenie.

Czy przelew może trafić na konto zagraniczne?

Tak, przepisy wymagają udokumentowania przekazania pieniędzy na rachunek obdarowanej albo przekazem pocztowym. Rachunek nie musi być polski, ale z dokumentów powinno jasno wynikać, że należy do córki.

Co wpisać w tytule przelewu?

Najlepiej wpisać wprost, że jest to darowizna, np. darowizna dla córki. Taki tytuł nie jest jedynym warunkiem zwolnienia, ale pomaga wykazać charakter przelewu.

Co jeśli termin 6 miesięcy już minął?

Po upływie terminu prawo do zwolnienia może zostać utracone. W takiej sytuacji trzeba przeanalizować kwotę, datę otrzymania środków, wcześniejsze darowizny i możliwość złożenia właściwego zeznania podatkowego.

Podsumowanie

Przy darowiźnie pieniężnej dla córki mieszkającej za granicą najważniejsze jest ustalenie, czy darowizna podlega polskiej ustawie o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli córka ma polskie obywatelstwo albo stałe miejsce pobytu w Polsce, polskie obowiązki podatkowe mogą powstać mimo zamieszkania za granicą.

Zgłoszenia dokonuje obdarowana córka na formularzu SD-Z2, o ile zgłoszenie jest wymagane. Dla zachowania zwolnienia z podatku trzeba pilnować 6-miesięcznego terminu i posiadać dowód przekazania pieniędzy na rachunek obdarowanej albo przekazem pocztowym. Gdy córka nie ma miejsca zamieszkania ani pobytu w Polsce i nie można ustalić innej właściwości, właściwy może być Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, art. 890
3. Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych