Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem podatkowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Egzekucja zaległych podatków

Hanna Żurowska • Opublikowane: 2015-08-17

Otrzymałem wezwanie z sądu na rozprawę o ujawnienie majątku z wniosku US o zaległe podatki z lat 2003–2005. W tym okresie prowadziłem działalność gospodarczą, którą w 2010 r. zawiesiłem, a w 2011 zlikwidowałem. Czy ujawnienie majątku spowoduje utratę domu, który jest jedynym moim dorobkiem? Współwłaścicielką domu jest moja żona, z którą mam rozdzielność majątkową. Jakie są aspekty prawne w mojej sytuacji?

Hanna Żurowska

»Wybrane opinie klientów

Chciałbym aby w przyszłości prawnik, pytał przed napisaniem ostatecznej odpowiedzi o szczegóły, laicy tacy jak ja nie wiedza które informacje mogą być istotne a które nie. Mam nadzieje, że uzyskam odpowiedź na dodatkowe pytanie.
Piotr, HR business partner, 37 lat
Bardzo pomocny serwis. Dzięki niemu za niewielką w sumie opłatą pozbyłem się dużego problemu.
Roman, 62 lata
Polecam jak najbardziej.
Ewa
Porada przekonująca i konkretna (z powołaniem się na odpowiednie artykuły oraz podaniem przykładowych postanowień sądu). 
Tomasz, manager, 53 lata
Jestem pod ogromnym wrażeniem, co do uzyskania informacji bardzo szczegółowej. Fachowe doradztwo, takiej informacji nie uzyskam nigdzie, wcześniej. Składam podziękowanie Pani Izabeli Nowackiej-Marzeion. 
Wiesława, sprzątaczka, 555 lat

Urząd skarbowy prowadzący działania mające na celu ściągnięcie niezapłaconych podatków może zwrócić się do sądu o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku. Zezwala na to art. 71 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozwiązanie to stosuje się, gdy egzekucja staje się bezskuteczna lub też jest to dopuszczalne przed wszczęciem egzekucji lub w jej trakcie, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że zaległość nie będzie mogła być spłacona ze znanego majątku podatnika, ani też z jego wynagrodzenia za pracę lub z przypadających mu okresowo świadczeń za 6 miesięcy.

Dłużnik wezwany przez sąd ma obowiązek przedstawić kompletny wykaz tego, co posiada, wskazać miejsca, gdzie się znajdują jego przedmioty majątkowe. Powinien także podać przypadające mu wierzytelności i inne prawa majątkowe.

Podatnik, który nie stawi się w sądzie bez usprawiedliwionej przyczyny, przyjdzie, ale nie złoży wykazu majątku, czy odmówi odpowiedzi na zadane pytanie, naraża się na poważne konsekwencje. Sąd może ukarać go grzywną, nakazać przymusowe doprowadzenie, a nawet zastosować areszt nieprzekraczający miesiąca.

Jednak wyjawienie majątku nie oznacza w każdym wypadku jego utraty. Uzależniane to jest od szeregu okoliczności. W przypadku zobowiązań cywilnoprawnych zasadą jest, że każdy z małżonków odpowiada za długi swoim majątkiem osobistym. Małżonkowie odpowiadają majątkiem wspólnym, jeśli drugi małżonek wyraził zgodę na dokonanie określonej czynności prawnej, np. zawarcie umowy pożyczki. Jeśli chodzi o zobowiązania podatkowe, obowiązują mniej korzystne uregulowania dla dłużników, niż w przy zobowiązaniach cywilnoprawnych. W przypadku zobowiązań podatkowych organ podatkowy może przeprowadzić egzekucję także z majątku wspólnego podatnika i jego małżonka.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z ustawą:

„Art. 26.Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki.

Art. 29. § 1 W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

§ 2. Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

1) zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;

2) zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;

3) ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;

4) uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji”.

Zatem stosownie do art. 29 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa odpowiedzialność majątkowa osób pozostających w związku małżeńskim obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka, chyba że przed powstaniem zobowiązań nastąpiło ograniczenie, zniesienie, wyłączenie lub ustanie wspólności majątkowej małżonków.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie chroni automatycznie przed odpowiedzialnością za wszystkie długi współmałżonka. Jednocześnie żona nie odpowiada automatycznie za wszystkie zobowiązania męża. Decyduje tu czas powstania zobowiązań, a także moment ustalenia rozdzielności majątkowej.

 

Jeśli intercyza została zawarta jeszcze przed zawarciem małżeństwa, to od początku trwania małżeństwa nie istnieje ustrój wspólności majątkowej i odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe w czasie trwania małżeństwa dotyczyć będzie tylko majątku odrębnego podatnika.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy intercyza jest zawierana w trakcie trwania małżeństwa. Skutki prawne ograniczenia lub wyłączenia wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej.

Tak więc małżonek podatnika będzie wolny od odpowiedzialności, gdy małżeńska wspólność ustawowa została zniesiona przed powstaniem zobowiązania podatkowego.

Przyjmuje się, że wspólność majątkowa może być zniesiona z datą wcześniejszą od dnia wyroku, który ją znosi. Jednakże, jak wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 1995 r., sygn. akt II CRN 148/94, OSN 1995, poz. 70, o zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej ze skutkiem wstecznym sąd nie może orzec przy całkowitym pominięciu zagrożeń dla interesów osób trzecich.

Małżonek, który nawet zawarł umowę majątkową ograniczającą lub wyłączającą ustawową wspólność majątkową, może jednak ponosić odpowiedzialność jako członek rodziny podatnika (art. 111 § 4 Ordynacji podatkowej).

„Art. 111. § 1 Członek rodziny podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą za zaległości podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez niego działalności.

§ 2. Odpowiedzialność, o której mowa w § 1, nie dotyczy osób, które w okresie stałego współdziałania z podatnikiem były osobami, wobec których na podatniku ciążył obowiązek alimentacyjny - w zakresie wynikającym z obowiązku alimentacyjnego.

§ 3. Za członków rodziny podatnika uważa się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, małżonków zstępnych, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz pozostającą z podatnikiem w faktycznym pożyciu.

§ 4. Przepis § 1 stosuje się również do małżonków, którzy zawarli umowę o ograniczeniu lub wyłączeniu wspólności majątkowej, których wspólność majątkowa została zniesiona przez sąd, oraz małżonków pozostających w separacji.

§ 5. Odpowiedzialność, o której mowa w § 1:

1) ograniczona jest do wysokości uzyskanych korzyści;

2) nie obejmuje niepobranych należności wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1, z wyjątkiem należności, które nie zostały pobrane od osób wymienionych w § 3 i 4”.

W powyższej sytuacji odpowiedzialność małżonka jest ograniczona do wysokości korzyści, jakie osiągnął w okresie, w którym współdziałał w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wszczęcie egzekucji z majątku małżonka obwarowane jest przy tym jeszcze innymi warunkami – egzekucja z majątku małżonka prowadzącego działalność gospodarczą musi okazać się bezskuteczna (art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej)

Mając na uwadze powołane przepisy prawa podatkowego, odpowiedź na pytanie, czy utraci Pan dom, uzależniona jest od tego, kiedy powstały zaległości, kiedy została ustanowiona rozdzielność majątkowa oraz czy małżonka stale współdziałała z Panem w wykonywaniu działalności gospodarczej, osiągając korzyści z prowadzonej przez Pana działalności.

Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona przed powstaniem wszelkich zaległości podatkowych, wówczas urząd skarbowy może prowadzić egzekucję do 1/2 udziału we współwłasności domu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem podatkowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Konsekwencje niepłacenia podatku od umowy najmu

Urząd skarbowy rozpoczął postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia wysokości podatku od przychodów ze źródeł nieujawnionych – chodzi...

Kontrola podatkowa przy zakupie mieszkania

Zamierzam kupić mieszkanie w Polsce. Moim ośrodkiem życiowym jest Austria. Z uwagi na to, że banki w Polsce nie respektują zagranicznych...

Brak konta firmowego a kontrola podatkowa

Otrzymałem zawiadomienie o kontroli podatkowej. Będę musiał przedstawić wyciąg z konta firmowego, którego nie mam. Płatności za faktury...

Wezwanie przez urząd skarbowy do wyjawienia majątku

Od 13 lat mieszkam na stałe w UK. Niedawno dom moich rodziców (miejsce mojego zameldowania w Polsce) przyszedł policjant z wezwaniem do wyjawienia...

Dostarczenie dokumentów do odległej siedziby urzędu skarbowego

UKS wszczął postępowanie za rok 2013 w zakresie naliczania podatku dochodowego, VAT i akcyzy przez naszą firmę. Wezwano nas do dostarczenia...

Przychody z działalności przyjaciela na moim prywatnym koncie a kontrola skarbowa

Rok temu użyczyłem konta bankowego przyjacielowi, który rozpoczynał prowadzenie działalności gospodarczej. Po miesiącu wszedłem z nim w spółkę...

Zaległości w urzędzie skarbowym - spłata w ratach

Od dwóch lat nie wysyłam do US dokumentów, np. deklaracji VAT, a wciąż prowadzę działalność. Wynikało to z leczonych już problemów...

Odmowa rozłożenia na raty i umorzenia zaległości podatku VAT

W 2010 prowadziłem działalność gospodarczą, w 2014 roku miałem kontrolę z izby skarbowej (rok 2010 do września), która wykazała uszczuplenia...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »