Kategoria: Kontrola podatkowa i skarbowa

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem podatkowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Egzekucja zaległych podatków

Hanna Żurowska • Opublikowane: 2015-08-17

Otrzymałem wezwanie z sądu na rozprawę o ujawnienie majątku z wniosku US o zaległe podatki z lat 2003–2005. W tym okresie prowadziłem działalność gospodarczą, którą w 2010 r. zawiesiłem, a w 2011 zlikwidowałem. Czy ujawnienie majątku spowoduje utratę domu, który jest jedynym moim dorobkiem? Współwłaścicielką domu jest moja żona, z którą mam rozdzielność majątkową. Jakie są aspekty prawne w mojej sytuacji?

Hanna Żurowska

»Wybrane opinie klientów

Szybka i wyczerpująca odpowiedź na zapytanie.
Barbara, 60 lat, księgowa
Bardzo wyczerpujaca, jasna i szybko uzyskana porada. Dziekuje!
Krzysztof
Dziękuję bardzo,na podstawie udzielonej przez eksperta pomocy udało mi się osiągnąć ustalony cel. W przyszłości jeżeli będę mieć problem na pewno ponownie się skontaktuje.
Jakub
Szybka odpowiedź :)
Magdalena
Opinia kompetentna. W ciągu 24 godzin miałem pełną informację co należy mi się od zakładu pracy i jak mogę to uzyskać. Polecam.
Piotr

Urząd skarbowy prowadzący działania mające na celu ściągnięcie niezapłaconych podatków może zwrócić się do sądu o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku. Zezwala na to art. 71 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozwiązanie to stosuje się, gdy egzekucja staje się bezskuteczna lub też jest to dopuszczalne przed wszczęciem egzekucji lub w jej trakcie, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że zaległość nie będzie mogła być spłacona ze znanego majątku podatnika, ani też z jego wynagrodzenia za pracę lub z przypadających mu okresowo świadczeń za 6 miesięcy.

Dłużnik wezwany przez sąd ma obowiązek przedstawić kompletny wykaz tego, co posiada, wskazać miejsca, gdzie się znajdują jego przedmioty majątkowe. Powinien także podać przypadające mu wierzytelności i inne prawa majątkowe.

Podatnik, który nie stawi się w sądzie bez usprawiedliwionej przyczyny, przyjdzie, ale nie złoży wykazu majątku, czy odmówi odpowiedzi na zadane pytanie, naraża się na poważne konsekwencje. Sąd może ukarać go grzywną, nakazać przymusowe doprowadzenie, a nawet zastosować areszt nieprzekraczający miesiąca.

Jednak wyjawienie majątku nie oznacza w każdym wypadku jego utraty. Uzależniane to jest od szeregu okoliczności. W przypadku zobowiązań cywilnoprawnych zasadą jest, że każdy z małżonków odpowiada za długi swoim majątkiem osobistym. Małżonkowie odpowiadają majątkiem wspólnym, jeśli drugi małżonek wyraził zgodę na dokonanie określonej czynności prawnej, np. zawarcie umowy pożyczki. Jeśli chodzi o zobowiązania podatkowe, obowiązują mniej korzystne uregulowania dla dłużników, niż w przy zobowiązaniach cywilnoprawnych. W przypadku zobowiązań podatkowych organ podatkowy może przeprowadzić egzekucję także z majątku wspólnego podatnika i jego małżonka.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z ustawą:

„Art. 26.Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki.

Art. 29. § 1 W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

§ 2. Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

1) zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;

2) zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;

3) ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;

4) uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji”.

Zatem stosownie do art. 29 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa odpowiedzialność majątkowa osób pozostających w związku małżeńskim obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka, chyba że przed powstaniem zobowiązań nastąpiło ograniczenie, zniesienie, wyłączenie lub ustanie wspólności majątkowej małżonków.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie chroni automatycznie przed odpowiedzialnością za wszystkie długi współmałżonka. Jednocześnie żona nie odpowiada automatycznie za wszystkie zobowiązania męża. Decyduje tu czas powstania zobowiązań, a także moment ustalenia rozdzielności majątkowej.

 

Jeśli intercyza została zawarta jeszcze przed zawarciem małżeństwa, to od początku trwania małżeństwa nie istnieje ustrój wspólności majątkowej i odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe w czasie trwania małżeństwa dotyczyć będzie tylko majątku odrębnego podatnika.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy intercyza jest zawierana w trakcie trwania małżeństwa. Skutki prawne ograniczenia lub wyłączenia wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej.

Tak więc małżonek podatnika będzie wolny od odpowiedzialności, gdy małżeńska wspólność ustawowa została zniesiona przed powstaniem zobowiązania podatkowego.

Przyjmuje się, że wspólność majątkowa może być zniesiona z datą wcześniejszą od dnia wyroku, który ją znosi. Jednakże, jak wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 1995 r., sygn. akt II CRN 148/94, OSN 1995, poz. 70, o zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej ze skutkiem wstecznym sąd nie może orzec przy całkowitym pominięciu zagrożeń dla interesów osób trzecich.

Małżonek, który nawet zawarł umowę majątkową ograniczającą lub wyłączającą ustawową wspólność majątkową, może jednak ponosić odpowiedzialność jako członek rodziny podatnika (art. 111 § 4 Ordynacji podatkowej).

„Art. 111. § 1 Członek rodziny podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą za zaległości podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez niego działalności.

§ 2. Odpowiedzialność, o której mowa w § 1, nie dotyczy osób, które w okresie stałego współdziałania z podatnikiem były osobami, wobec których na podatniku ciążył obowiązek alimentacyjny - w zakresie wynikającym z obowiązku alimentacyjnego.

§ 3. Za członków rodziny podatnika uważa się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, małżonków zstępnych, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz pozostającą z podatnikiem w faktycznym pożyciu.

§ 4. Przepis § 1 stosuje się również do małżonków, którzy zawarli umowę o ograniczeniu lub wyłączeniu wspólności majątkowej, których wspólność majątkowa została zniesiona przez sąd, oraz małżonków pozostających w separacji.

§ 5. Odpowiedzialność, o której mowa w § 1:

1) ograniczona jest do wysokości uzyskanych korzyści;

2) nie obejmuje niepobranych należności wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1, z wyjątkiem należności, które nie zostały pobrane od osób wymienionych w § 3 i 4”.

W powyższej sytuacji odpowiedzialność małżonka jest ograniczona do wysokości korzyści, jakie osiągnął w okresie, w którym współdziałał w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wszczęcie egzekucji z majątku małżonka obwarowane jest przy tym jeszcze innymi warunkami – egzekucja z majątku małżonka prowadzącego działalność gospodarczą musi okazać się bezskuteczna (art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej)

Mając na uwadze powołane przepisy prawa podatkowego, odpowiedź na pytanie, czy utraci Pan dom, uzależniona jest od tego, kiedy powstały zaległości, kiedy została ustanowiona rozdzielność majątkowa oraz czy małżonka stale współdziałała z Panem w wykonywaniu działalności gospodarczej, osiągając korzyści z prowadzonej przez Pana działalności.

Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona przed powstaniem wszelkich zaległości podatkowych, wówczas urząd skarbowy może prowadzić egzekucję do 1/2 udziału we współwłasności domu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem podatkowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »