Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem dochodowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Korekta zeznań rocznych z uwzględnieniem najmu i czynny żal

Marcin Sądej • Opublikowane: 2021-11-05

Mąż wynajmuje swoje mieszkanie od 5 lat, ale nie zgłosił umowy najmu do urzędu skarbowego i nie uwzględniał przychodu z najmu w rozliczeniach rocznych, ponieważ koszty uzyskania przychodu zawsze były i są wyższe od uzyskiwanego dochodu. Ja mam jednak wątpliwości co do słuszności takiego działania i namówiłam męża do złożenia korekty zeznań rocznych za ubiegłe lata. Czy korekty tych zeznań wystarczą, czy powinniśmy jeszcze złożyć czynny żal w urzędzie skarbowym?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Korekta zeznań rocznych z uwzględnieniem najmu i czynny żal

Obowiązek składania zeznań podatkowych

Ma Pani rację. Nawet pomimo nieosiągania dochodu z tytułu najmu, małżonek powinien wykazywać poniesione koszty oraz uzyskane przychody w deklaracji podatkowej.

Trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na treść art. 45 ust. 1 ustawy PIT. Przepis podaje, że podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.

Jak podaje art. 9 ust. 2 ustawy PIT – dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Wobec tego podatnik ma również obowiązek złożenia zeznania podatkowego w przypadku, gdy z danego źródła przychodu osiąga stratę. W konsekwencji, choć w przypadku małżonka podatek nie wystąpi, ponieważ koszty najmu przewyższały przychody, to jednak w świetle przepisów miał on obowiązek ową stratę wykazać w rocznych zeznaniach podatkowych (poprzez wskazanie wysokości rocznych kosztów oraz rocznych przychodów z najmu).

Instytucja czynnego żalu

Jak podaje art. 80 Kodeksu karnego skarbowego (K.k.s.) – kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych. Przez informacje podatkową rozumie się również prawidłowo wypełnioną deklarację podatkową, więc istnieje ryzyko, że US może potraktować niewykazanie straty z najmu jako czyn zabroniony zagrożony karą.

Podatnik może jednak uniknąć odpowiedzialności karnoskarbowej poprzez skorzystanie z instytucji czynnego żalu, który uregulowany jest w art. 16 K.k.s. Otóż zgodnie z tym przepisem – nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.

Ponadto czynny żal stosuje się tylko wtedy, gdy w terminie wyznaczonym przez organ uiszczono w całości wymagalną należność publicznoprawną uszczuploną popełnionym czynem zabronionym. Przy czym akurat ten fragment przepisu nie znajdzie zastosowania do Pani męża, ponieważ z najmu osiągnął on stratę, więc nie może być mowy o podatku, a tym bardziej o należności uszczuplonej.

Warunki uznania czynnego żalu przez organy ścigania

Proszę jednak pamiętać, że zawiadomienie jest bezskuteczne, jeżeli zostało złożone:

  1. w czasie, kiedy organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego;
  2. po rozpoczęciu przez organ ścigania czynności służbowej, w szczególności przeszukania, czynności sprawdzającej lub kontroli zmierzającej do ujawnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, chyba że czynność ta nie dostarczyła podstaw do wszczęcia postępowania o ten czyn zabroniony.

Ideą powyższego przepisu jest, aby podatnik dobrowolnie zgłosił czynny żal, tj. aby wykazał własną inicjatywę w przyznaniu się do popełnienia czynu zabronionego i dobrowolnie naprawił wyrządzone szkody.

Skoro nie toczy się jeszcze wobec Pani męża żadne postępowanie ze strony US, to nadal ma on szansę złożyć czynny żal i uniknąć odpowiedzialności z K.k.s. Na marginesie dodam, że dla skuteczności czynnego żalu bez znaczenia są okoliczności, które spowodowały, że podatek nie został zapłacony. Już sam fakt zgłoszenia czynnego żalu jest wystarczający.

W przepisach istnieje wprawdzie art. 16a K.k.s., który podaje, że nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, kto złożył prawnie skuteczną korektę deklaracji podatkowej i w całości uiścił, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie. Jednakże w doktrynie przyjmuje się, że ten przepis ma zastosowanie wyłącznie do przypadków, gdy doszło do uszczuplenia podatku, zatem chodzi o naruszenie przepisów określone w art. 56 K.k.s. Natomiast w przypadku Pani męża kwalifikacja czynu opiera się na art. 80 K.k.s.

Z tym też powodów zalecam dla bezpieczeństwa złożyć czynny żal. Możliwe bowiem, że sama korekta będzie w tym przypadku niewystarczająca. Złożenie czynnego żalu nie wiąże się z żadnymi kosztami i nie wywołuje żadnych negatywnych konsekwencji, w związku z czym zalecam skorygowanie deklaracji podatkowych oraz jednoczesne złożenie czynnego żalu.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem dochodowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie » Szukamy prawnika »