Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nieodpłatna służebność a podatek

Aleksander Słysz • Opublikowane: 2012-06-21

Teść podarował mnie (czyli swojemu zięciowi) i mojej żonie (swojej córce) gospodarstwo rolne. W akcie notarialnym została wpisana nieodpłatna służebność mieszkania na rzecz teścia. Może on korzystać z jednego pokoju, kuchni, toalety i ogrodu. W związku z tym trzeba zapłacić podatek. Zdaje się, że należy pomnożyć połowę wartości domu przez 4% i 10 lat, a następnie odjąć kwotę wolną od podatku. Czy do wartości domu trzeba dodać wartość działki? Dom stoi na działce o powierzchni 8 ha, z czego 6 ha to grunty rolne.

Aleksander Słysz

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za sprawne i szybkie udzielenie wyczerpującej odpowiedzi, dzięki fachowej poradzie w której zawarto dodatkowe istotne dla sprawy wskazówki, wykraczające poza zakres pytania uniknąłem popełnienia poważnego błędu biznesowego,
Marek, 64 lata
Chciałbym aby w przyszłości prawnik, pytał przed napisaniem ostatecznej odpowiedzi o szczegóły, laicy tacy jak ja nie wiedza które informacje mogą być istotne a które nie. Mam nadzieje, że uzyskam odpowiedź na dodatkowe pytanie.
Piotr, HR business partner, 37 lat
Bardzo pomocny serwis. Dzięki niemu za niewielką w sumie opłatą pozbyłem się dużego problemu.
Roman, 62 lata
Polecam jak najbardziej.
Ewa
Porada przekonująca i konkretna (z powołaniem się na odpowiednie artykuły oraz podaniem przykładowych postanowień sądu). 
Tomasz, manager, 53 lata

Przy nieodpłatnej służebności mamy do czynienia z podatkiem od spadków i darowizn. W pierwszej kolejności należy wskazać na treść art. 13 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Brzmi on następująco:

 

„Art. 13. 1. Wartość świadczeń powtarzających się przyjmuje się do podstawy opodatkowania w wysokości rocznego świadczenia pomnożonego:

 

1) w razie ustanowienia świadczeń na czas określony co do liczby lat lub ich części – przez liczbę lat lub ich części;

 

2) w pozostałych przypadkach, w tym w razie ustanowienia świadczeń na czas nieokreślony – przez 10 lat”.

 

Jak Pan słusznie zauważył, roczną wartość służebności ustala się w wysokości 4% wartości rzeczy oddanej w użytkowanie lub obciążonej służebnością.

 

Wartość ustala się według stanu na dzień ustanowienia służebności w oparciu o ceny z tego dnia. Kluczowe jest, co takiego oznacza zapis: „wartość rzeczy obciążonej służebnością”.

 

Zgodnie z art. 296 Kodeksu cywilnego jedynie nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista). Natomiast nieruchomości to części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

 

Jak słusznie wskazuje w podobnej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r. (I SA/Ol 148/10): „Ustawa o podatku od spadków i darowizn posługuje się terminem »służebność«, nie wprowadzając dalszego rozróżnienia, które występuje w przepisach Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że art. 13 znajdzie zastosowanie w przypadku ustanowienia służebności osobistych, jak i gruntowych. Z owego braku rozróżnienia płynie jeszcze jeden wniosek, a mianowicie taki, że z punktu widzenia tego przepisu nie ma żadnego znaczenia sposób określenia w umowie zakresu służebności, o ile tylko doszło do ustanowienia prawa odpowiadającego znaczeniowo jakiejkolwiek służebności opisanej w Kodeksie cywilnym. Zakres tego prawa i przyczyny, dla jakich zostało ustanowione, nie mają żadnego wpływu na ustalanie podstawy opodatkowania.

 

Stanowisko strony wyrażone we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej opiera się między innymi na fakcie, że służebność wykonywana ma być jedynie na konkretnej, ustalonej w umowie części lokalu nr 2, a więc, zdaniem strony, obciąża ona jedynie tę część lokalu mieszkalnego, na której ma być wykonywana. Organ interpretujący zasadnie podważył prawidłowość tej koncepcji, wskazując na podstawowy przepis dotyczący ustanawiania służebności osobistych. Trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, że jako przedmiot służebności osobistej ustawodawca określił nieruchomość w rozumieniu art. 46 Kodeksu cywilnego, w związku z czym służebność nie może obciążać ani udziału we własności, ani tylko tej części fizycznej, na której jest wykonywana. Służebność obciąża całą nieruchomość w postaci odrębnego lokalu mieszkalnego”.

 

Konkludując, służebność obciąża całą nieruchomość, jeśli nie wydzielono części stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności.

 

Jako że służebność ustanowiona jest w części przez córkę (można przyjąć, że w połowie), moim zdaniem, w tej części można skorzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, bowiem art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, iż zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez m.in. zstępnych. Ponadto druk SD-Z2 zawiera pole nr 42 o nazwie: „Określenie tytułu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych”. Tam – w pkt 11 – można zaznaczyć nabycie właśnie nieodpłatnej służebności, co niejako potwierdza możliwość skorzystania ze zwolnienia w tym zakresie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przekazanie dziecku studiującemu za granicą znacznej sumy pieniężnej a obowiązek podatkowy w Polsce

Zamierzamy podarować naszej córce większą sumę pieniędzy. Córka ma 27 lat i właśnie kończy studia w Niemczech. Przebywa tam od siedmiu lat. Jest tam...

Zgłoszenie nabycia zachowku przez osobę z zagranicy

Od trzydziestu lat mieszkam za granicą. Niedawno zmarł mój ojciec, nieruchomość po nim ma odziedziczyć mój brat, więc ja prawdopodobnie otrzymam zachowek....

Druk SD-Z2

Po zmarłym ojcu dziedziczę ja (córa) i moja mama. Obie chcemy, by cały spadek przypadł mamie. Zrobiony został notarialny akt poświadczenia dziedziczenia oraz...

Dziedziczenie domu

Odziedziczyłem po wujku dom (testament). Jestem jednak współwłaścicielem (25%) mieszkania własnościowego. Chciałbym skorzystać z ulgi do 110 m 2...

Kiedy przedawnia się zobowiązanie podatkowe?

W 2001 r. zmarła moja mama, natomiast w 2002 r. ja i mój tata nabyliśmy spadek po mamie na podstawie decyzji sądu. Mieszkanie zajmuje tata, ja mam własny dom....

Zakup mieszkania za gotówkę

Mieszkam z rodzicami w USA. Rodzice kupili mi mieszkanie za gotówkę . Nie zgłaszałam darowizny, ale urząd...

Darowizna dla pasierba

Mój ojciec mieszka w Wietnamie wraz z żoną (dwa lata temu ożenił się z Wietnamką). Macocha chce mi podarować 700 tys. zł albo nieruchomość o takiej...

Podatek od darowizny a mieszkanie na stałe za granicą

Mieszkam od 12 lat na stałe w USA. Niedawno dostałam od mamy akcje jako darowiznę. Czy muszę zapłacić podatek od darowizny oraz od późniejszych...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »