Kategoria: Inne

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem podatkowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego

Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2012-11-28

Czy w Polsce jednostki gospodarcze, które mają obowiązek sporządzania sprawozdań finansowych, dokonują tego wyłącznie na podstawie ustawy o rachunkowości? Jeżeli nie, to proszę wskazać, w jakim zakresie jednostki nie muszą stosować wszystkich przepisów ww. ustawy.

 

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Polecam jak najbardziej.
Ewa
Porada przekonująca i konkretna (z powołaniem się na odpowiednie artykuły oraz podaniem przykładowych postanowień sądu). 
Tomasz, manager, 53 lata
Jestem pod ogromnym wrażeniem, co do uzyskania informacji bardzo szczegółowej. Fachowe doradztwo, takiej informacji nie uzyskam nigdzie, wcześniej. Składam podziękowanie Pani Izabeli Nowackiej-Marzeion. 
Wiesława, sprzątaczka, 555 lat
Po raz drugi zwracam się do eksperta i uzyskuję satysfakcjonującą odpowiedź
Beata, 58 lat
Szybka i wyczerpująca odpowiedź na zapytanie.
Barbara, 60 lat, księgowa

W polskim systemie prawnym podmioty, które obowiązane są sporządzać sprawozdania finansowe, czynią to wyłącznie na podstawie reguł zawartych w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.). Nie każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jest obowiązany do stosowania tej ustawy, istnieją bowiem uproszczone formy rozliczeń podatkowych, takie jak podatkowa księga przychodów i rozchodów (tzw. zasady ogólne), ryczałt od przychodów ewidencjonowanych oraz karta podatkowa. Formy te są zależne od wyboru podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, ale i determinowane rodzajem oraz zakresem prowadzonej aktywności gospodarczej. Obowiązek stosowania ustawy o rachunkowości zależy od wielkości osiąganych obrotów (przychodów), niektóre podmioty podlegają jednak ustawie niezależnie od ich wysokości. Punktem wyjścia jest zatem ustalenie, czy jednostka, w imieniu której Pani działa, podlega pod tę ustawę.

 

Jak podaje przepis art. 2 ust. 1 ww. ustawy:

 

„Art. 2. 1. Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej »ustawą«, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

 

1) spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również w organizacji) oraz spółek cywilnych, z zastrzeżeniem pkt 2, a także innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego;

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

2) osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych, jeżeli ich przychody netto (bez podatku od towarów i usług – przyp. aut.) ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro;

3) jednostek organizacyjnych działających na podstawie Prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów;

4) gmin, powiatów, województw i ich związków, a także:

 

a) państwowych, gminnych, powiatowych i wojewódzkich jednostek budżetowych,

b) gminnych, powiatowych i wojewódzkich zakładów budżetowych,

c) państwowych funduszy celowych;

 

5) jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których mowa w pkt 1 i 2;

6) osób zagranicznych, oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej;

7) jednostek niewymienionych w pkt 1-6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych – od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane”.

 

Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie mogą stosować zasady rachunkowości określone ustawą również od początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro. W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem roku obrotowego są obowiązani do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym (art. 2 ust. 2 ustawy o rachunkowości). Jest to przypadek dobrowolnego stosowania przepisów ustawy zależny od woli podmiotu prowadzącego działalność, jeśli nawet jego obroty nie przekraczają progu 1,2 mln euro.

 

Możliwe są zatem dwa przypadki. Po pierwsze – podmiot prowadzący działalność gospodarczą obowiązany jest z mocy prawa stosować ustawę o rachunkowości (art. 2 ust. 1 ustawy); przykładowo taka sytuacja dotyczy od chwili powstania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych. Po drugie – podmiot z własnej woli decyduje się na jej stosowanie, bowiem z mocy przepisów nie podlega ustawie obowiązkowo (art. 2 ust. 2 ustawy). Dobrowolne stosowanie przepisów ustawy o rachunkowości zwykle wynika z chęci zapewnienia większej przejrzystości prowadzonej gospodarki finansowej, dokładnego zobrazowania posiadanych aktywów i pasywów dla celów kredytowych; instytucje kredytowe często wymagają podania szczegółowych danych w sposób umożliwiający ich wykorzystanie do obliczenia wskaźników finansowych przedsiębiorcy (np. wskaźników płynności, zadłużenia itp.).

 

Jeśli z mocy ustawy lub z własnego wyboru podmiot podlega pod ustawę o rachunkowości, to obowiązany jest ją stosować bez wyjątków, a więc nie może wybiórczo określić, które przepisy będzie respektować, a które pominie. Oczywiście w ramach ustawy także są możliwości dopasowania niektórych rozwiązań do konkretnego podmiotu (np. stosowana metoda wyceny aktywów i pasywów); wybory te powinny znaleźć odzwierciedlenie w dokumencie zwanym „polityką rachunkowości” (art. 4 ustawy). W praktyce często używa się określenia, że podmiot stosujący ustawę o rachunkowości prowadzi księgi rachunkowe (art. 13 ustawy).

 

Według art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości:

 

„2. Sprawozdanie finansowe składa się z:

 

1) bilansu;

2) rachunku zysków i strat;

3) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia”.

 

Niektóre podmioty muszą ponadto obowiązkowo poddawać własne roczne sprawozdanie finansowe badaniu przez biegłego rewidenta. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy obowiązek ten dotyczy m.in. spółek akcyjnych niepozostających w organizacji, a także podmiotów, „które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:

 

a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2.500.000 euro,

c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5.000.000 euro”.

 

Podmioty obowiązane przedstawiać swoje sprawozdanie finansowe do badania, po spełnieniu powyższych warunków, muszą sporządzać szersze sprawozdanie finansowe, niż wskazuje przepis art. 45 ust. 2 ustawy. W świetle art. 45 ust. 3 ustawy sprawozdanie finansowe jednostek określonych w art. 64 ust. 1, podlegające corocznemu badaniu, obejmuje ponadto:

 

  • zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz
  • rachunek przepływów pieniężnych (cash flow). Jedynie sprawozdanie finansowe funduszu inwestycyjnego otwartego oraz sprawozdanie finansowe specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego nie obejmuje rachunku przepływów pieniężnych (art. 45 ust. 3a ustawy).

 

Do rocznego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności jednostki, jeżeli obowiązek jego sporządzania wynika z ustawy lub z odrębnych przepisów (art. 45 ust. 4 ustawy). Przykładowo o sprawozdaniu zarządu z działalności spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi przepis art. 231 § 2 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, również zarząd spółki akcyjnej ma obowiązek sporządzania sprawozdania z działalności tej spółki (art. 393 pkt 1 K.s.h.); w obu przypadkach są one przedmiotem analizy i zatwierdzenia odpowiednio na zwyczajnym zgromadzeniu wspólników lub walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Co ważne, sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności jednostki sporządza się w języku polskim i w walucie polskiej. Dane liczbowe można wykazywać w zaokrągleniu do tysięcy złotych, jeżeli nie zniekształca to obrazu jednostki zawartego w sprawozdaniu finansowym oraz w sprawozdaniu z działalności (art. 45 ust. 5 ustawy).

 

Prowadząc daną działalność gospodarczą, należy zwrócić uwagę, że polskie prawo wymaga od przedsiębiorców sporządzania także innych sprawozdań niż finansowe, chociażby sprawozdań do celów statystycznych, składanych do właściwego urzędu statystycznego, czy podatkowych informacji podsumowujących z tytułu zrealizowanych transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy i wewnątrzwspólnotowego nabycia na terenie Unii Europejskiej (art. 100 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Każdorazowe ustalenie kompleksowych obowiązków, jakim podlega przedsiębiorca, nie jest możliwe w oderwaniu od gruntownej analizy prowadzonej działalności i formy prawnej, w jakiej działalność ta jest prowadzona.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem podatkowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Status bezrobotnego – czy można go przyznać udziałowcowi spółki z o.o. w zawieszeniu?

Od 20 lat jestem udziałowcem w sp. z o.o. (udziały 50/50) zarejestrowanej w RHB i nieprzerejestrowanej do KRS, która nigdy nie prowadziła i nie prowadzi...

Księgowanie dotacji unijnych

Nasza spółka otrzymała z Unii Europejskiej dotacje na 5 szkoleń dla pracowników. Jakie obostrzenia obowiązują przy księgowaniu dotacji...

Ulga w spłacie zobowiązań podatkowych

Prowadzę działalność gospodarczą. Mam zaległości w opłacaniu ZUS oraz podatku VAT. Dostałem niedawno wniosek o łączne prowadzenie egzekucji. ZUS...

Niezgłoszenie pożyczki do urzędu skarbowego

12 maja 2010 r. otwarłem działalność gospodarczą. Od początku pomagał mi tata, który przekazał mi łącznie 60 000 zł (gdy zarobiłem, oddałem mu...