Kategoria: Podatek od spadków i darowizn

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podatek od darowizny a mieszkanie na stałe za granicą

Aleksander Słysz • Opublikowane: 2014-10-20

Mieszkam od 12 lat na stałe w USA. Niedawno dostałam od mamy akcje jako darowiznę. Czy muszę zapłacić podatek od darowizny oraz od późniejszych transakcji sprzedaży aukcji?

Aleksander Słysz

»Wybrane opinie klientów

Polecam jak najbardziej.
Ewa
Porada przekonująca i konkretna (z powołaniem się na odpowiednie artykuły oraz podaniem przykładowych postanowień sądu). 
Tomasz, manager, 53 lata
Jestem pod ogromnym wrażeniem, co do uzyskania informacji bardzo szczegółowej. Fachowe doradztwo, takiej informacji nie uzyskam nigdzie, wcześniej. Składam podziękowanie Pani Izabeli Nowackiej-Marzeion. 
Wiesława, sprzątaczka, 555 lat
Po raz drugi zwracam się do eksperta i uzyskuję satysfakcjonującą odpowiedź
Beata, 58 lat
Szybka i wyczerpująca odpowiedź na zapytanie.
Barbara, 60 lat, księgowa

Darowizna

Darowizna podlegać będzie opodatkowaniu w Polsce, gdyż nawet nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zakładam, że Pani posiada polskie obywatelstwo.

Nie oznacza to jednak, że musi Pani podatek od darowizny zapłacić, gdyż może Pani skorzystać ze zwolnienia od niego zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, który stanowi w przypadku nabycia innych dóbr niż środki pieniężne, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez m.in. zstępnych (Pani jest zstępną względem mamy), jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, na druku SD-Z2, w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. tu od dnia wykonania darowizny, jeśli nie miała formy aktu notarialnego.

Akcje

Zyski ze sprzedaży akcji podlegać będą opodatkowaniu w Polsce. Zgodnie art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych „od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu”. Zgodnie z ust. 3 przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niezapłacenie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z art. 14 obecnie obowiązującej umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz. U. z dnia 18 września 1976 r.):

„1. Osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw będzie zwolniona od opodatkowania w drugim Umawiającym się Państwie zysku ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji walorami kapitałowymi, chyba że:

  1. zysk został osiągnięty przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji mieniem wymienionym w artykule 7 niniejszej Umowy, położonym na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa,
  2. osoba osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw, posiada zakład w drugim Umawiającym się Państwie i wartość majątkowa przynosząca zysk jest rzeczywiście związana z tym zakładem lub
  3. osoba fizyczna osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw, przebywa w drugim Umawiającym się Państwie przez okres lub okresy, sięgające łącznie lub przekraczające 183 dni w ciągu roku podatkowego.

2. W przypadku zysków wymienionych w ustępie 1, litera a zastosowanie mają postanowienia artykułu 7 niniejszej Umowy. W przypadku zysków wymienionych w ustępie 1, litera b zastosowanie mają postanowienia artykułu 8 niniejszej Umowy”.

Tu zaczyna się problem, bowiem wykładnia tej regulacji jest problematyczna i dzieli doktrynę. Cześć osób uważa, że dochód ze sprzedaży akcji na GPW osiągany przez rezydenta podatkowego USA korzysta z wyżej wymienionego zwolnienia i w Polsce nie podlega opodatkowaniu, a inni – że wręcz przeciwnie.

R. Pioterczak w niemal identycznym stanie faktycznym wskazuje, że zwolnienie przysługuje i uzasadnia:

„Po pierwsze opodatkowane są w państwie źródła zyski osiągnięte ze sprzedaży walorów kapitałowych (w tym akcji pracowniczych), jeśli zyski te zostały osiągnięte przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym państwie (tu: w USA) ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji mieniem wymienionym w artykule 7 polsko-amerykańskiej UOP, położonym na terytorium drugiego państwa (tu: Polski) - art. 14 ust. 1 lit. a polsko-amerykańskiej UOP. Przepis ten dotyczy dochodów ze zbycia akcji lub udziałów w tzw. spółkach mienia nieruchomego, czyli w spółkach, których zasadniczymi składnikami majątku są nieruchomości. Zbycie udziałów lub akcji w takich spółkach podlega opodatkowaniu w państwie źródła. W niniejszym stanie faktycznym wydaje się, że można wykluczyć ten przypadek.

Drugie wyłączenie dotyczy przypadku, gdy osoba osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym państwie [tu: w USA], posiada zakład w drugim państwie [tu: w Polsce] i wartość majątkowa przynosząca zysk jest rzeczywiście związana z tym zakładem. Ten przypadek również nie zachodzi, bowiem aby mógł mieć on miejsce, koniecznym byłoby, aby rezydent amerykański był przedsiębiorcą oraz aby posiadał w Polsce zakład.

Ostatni wyjątek dotyczy sytuacji, gdy osoba fizyczna osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania w jednym państwie, przebywa w drugim państwie przez okres lub okresy, sięgające łącznie lub przekraczające 183 dni w ciągu roku podatkowego. Ten przypadek w omawianym stanie faktycznym również nie występuje.

Wobec powyższego dochód ze zbycia akcji pracowniczych w Polsce przez amerykańskiego rezydenta, jest zwolniony od opodatkowania polskim podatkiem dochodowym” (R. Pioterczak, ABC 82236).

Przeciwnie wskazują na ogół organy podatkowe; jak przedstawia A. Kowalski:

„Zyski osiągnięte ze sprzedaży akcji na GPW przez rezydenta USA powinny być zdaniem organów podatkowych opodatkowane w Polsce i powinien zostać złożony PIT-38. (…) Jak np. zauważa Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 10 grudnia 2009 r., IPPB2/415-598/09-2/MK1Z, uwagi na fakt, iż przepisy ustaw o podatkach dochodowych nie regulują powyższej kwestii, konieczne jest dokonanie wykładni tych przepisów poprzez odwołanie się w tym zakresie do wyjaśnień organów podatkowych udzielanych na tle przedmiotowego zagadnienia. Podstawowe znaczenie ma w tym zakresie pismo Ministra Finansów z dnia 24 lipca 2001 r., PB4/AK-8214-1045-277/01, odnoszące się zarówno do podatku dochodowego od osób prawnych, jak i podatku dochodowego od osób fizycznych. W piśmie tym Minister Finansów wyjaśnił, że co do zasady dochód osiągany jest na terytorium Polski, gdy jego źródło jest trwale związane z tym terytorium lub gdy źródłem dochodów są Polscy rezydenci eksploatujący rzeczy lub dobra niematerialne należące do innych podmiotów.

W odniesieniu do zbycia przez nierezydentów udziałów bądź akcji w polskich spółkach Minister Finansów stwierdził, że transakcja taka zasadniczo nie jest dochodem uzyskanym ze źródeł położonych na terytorium Polski, gdyż zbycie takie stanowi odrębne od zbywanego źródła źródło dochodów, które nie jest trwale związane z terytorium Polski”.

Równocześnie wskazał wyjątki, gdy zbycie przez nierezydenta udziałów lub akcji polskiej spółki traktowane jest jako dokonane na terytorium Polski. Do wyjątków tych należą następujące przypadki:

zbycie akcji polskiej spółki dokonywane jest na polskiej giełdzie papierów wartościowych (zdaniem Ministra Finansów „w takim przypadku giełda i obrót na niej dokonywany stanowi samoistne źródło dochodów położone na terytorium Polski”),

zbycie udziałów lub akcji polskiej spółki prowadzące w praktyce do przeniesienia praw do nieruchomości (np. gdy majątek spółki, której udziały lub akcje są zbywane, składa się głównie z nieruchomości).

Zyski więc osiągnięte ze sprzedaży akcji na GPW przez rezydenta USA powinny być zdaniem organów podatkowych opodatkowane w Polsce i powinien zostać złożony PIT-38 (tożsame stanowisko w odniesieniu do rezydencji brytyjskiej zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 05 sierpnia 2010 r., IPPB2/415-407/10-4/MK).

W tym zatem zakresie trudno o jednoznaczną opinię. Moim zdaniem pierwsze stanowisko jest prawidłowe, aczkolwiek jest ono skrajnie ryzykowne, gdyż organy podatkowe prawdopodobnie w kontroli kwestionowałyby je. Może Pani wystąpić do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej w swoim przypadku, na druku ORD-IN, co pozwoli Pani zminimalizować ryzyko konfliktu z organami podatkowymi, niemniej jednak szansa na odpowiedź zezwalającą na uniknięcie podatku nie jest moim zdaniem zbyt duża.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Nieodpłatna służebność a podatek

Teść podarował mnie (czyli swojemu zięciowi) i mojej żonie (swojej córce) gospodarstwo rolne. W akcie notarialnym została...

Jaka kwota darowizny nie podlega zgłoszeniu do urzędu?

Jaką kwotę gotówki przekazanej „do ręki” bez zgłaszania do urzędu możemy otrzymać od rodziców żony? My i oni mamy wspólność...

Darowizna od osób z różnych grup podatkowych

Bratowa sprzedała swoje mieszkanie. Obecnie razem z bratem chcą mi przekazać w formie darowizny część kwoty ze sprzedaży. Wiem, że bratowa należy...

Sprzedaż działki ze spadku po trzech latach od podziału spadku

W 1999 r. zmarł ojciec. Razem z mamą i bratem otrzymaliśmy spadek bez podziału. W 2010 r. zrobiłyśmy między sobą darowizny (dział spadku)...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »