Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podatek po podziale majątku dorobkowego

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2014-07-09

Mamy z żoną intercyzę, a teraz planujemy rozwód. Chcielibyśmy podzielić się majątkiem jeszcze przed rozwodem. Mamy mieszkanie na kredyt, kilka ruchomości i inne rzeczy. Ustaliliśmy, że podzielimy się w proporcji 60 do 40 z korzyścią dla mnie. Czy będę musiał zapłacić podatek po podziale majątku dorobkowego? Jeśli tak – czy jest sposób, by go uniknąć?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż nie ma zastosowania  art. 2 ust. 1. Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Przychód z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czyli nie musi się Pan i małżonka rozliczać z tego tytułu z fiskusem. Wartość majątku oraz wartość spłat uzyskanych z podziału majątku wspólnego przez małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wskutek intercyzy ustała wspólność majątkowa pomiędzy Państwem. Stali się Państwo współwłaścicielami dotychczasowego majątku wspólnego na zasadzie współwłasności ułamkowej.

Teoretycznie udziały w majątku wspólnym są równe (1/2). Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje, że każdy z małżonków ma prawo żądania ustalenia udziałów nierównych. A więc:

„Art. 43. § 1. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

§ 2. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku”.

Zgodnie natomiast z treścią art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej”.

Przepisy te nie wskazują wprost, że sprawa musi oprzeć się obowiązkowo o sąd, ale regulacja art. 43 powoduje, że w praktyce decyzja o nierównych udziałach przy braku takiego wskazania w intercyzie należy to do sądu.

Ze wskazanych regulacji wyłaniają się następujące możliwości:

  1. określenie w umowie majątkowej małżeńskiej (intercyzie) nierównych udziałów w majątku wspólnym a potem jego podział stosownie do umowy,
  2. zawarcie intercyzy bez ustalania nierównych udziałów – co nieco komplikuje sprawę z uwagi na pogląd, iż ustalenie nierównych udziałów może nastąpić poza intercyza tylko na drodze sądowej; można więc: należałoby więc zmienić intercyzę i zapisać w niej udziały nierówne, np.: 60 do 40 i tak potem dzielić majątek wspólny,
  3. nie zmieniać intercyzy i dzielić majątek 60 do 40.

Osobiście wybrałbym jednak wariant 2. Zmiana intercyzy to niewielki wydatek, a pozwoli uniknąć kłopotów na przyszłość z innymi podatkami – od spadków i darowizn oraz od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

„Art. 1. 1. Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne (…) umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat”.

Obowiązek podatkowy ciąży przy umowie o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział we współwłasności. Podstawę opodatkowania stanowi w tym przypadku wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności. Natomiast według ustawy o podatku od spadków i darowizn:

„Art. 1. 1. Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej »podatkiem«, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem (…) nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

Art. 6. 1. Obowiązek podatkowy powstaje (…) przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności - z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności”.

Ponieważ umowa nie ustala innych udziałów małżonków niż po połowie, w wyniku podziału 60 do 40, Pan otrzyma o 10% więcej, niż to wynika teoretycznie z dotychczasowej sytuacji. Owe 10% będzie podlegać podatkowi od spadków i darowizn.

Nabywca udziałów (ponad to, co ma – w Pana sytuacji ponad 1/2) może skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Zwalnia się bowiem od tego podatku nabycie przez osoby zaliczone do I grupy podatkowej własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności (art. 4 ust. 1 pkt 15 ustawy). W razie podziału przed rozwodem Pan zaliczany byłby do I grupy podatkowej. Po rozwodzie nie ma już takiej możliwości.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

sluzebnosc.info

Szukamy prawnika »