Praca w Danii a podatki w Polsce

Rezydencja podatkowa przy pracy w Danii

Najpierw trzeba ustalić, gdzie ma Pan rezydencję podatkową. Zgodnie z art. 3 ust. 1-1a ustawy PIT osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce podlega w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na to, gdzie znajduje się źródło przychodu.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się podatnika, który posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, czyli ośrodek interesów życiowych, albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Wystarczy spełnienie jednej z tych przesłanek.

Jeżeli więc rodzina, mieszkanie, majątek, główne sprawy osobiste albo gospodarcze pozostają w Polsce, to nawet praca rotacyjna w Danii może nie zmienić polskiej rezydencji podatkowej. W sytuacjach granicznych konieczna jest jednak analiza całego stanu faktycznego, w tym ewentualnych powiązań z Danią.

Czy podatek od pracy w Danii można zapłacić tylko w Polsce?

Nie. Polski rezydent podatkowy nie może sam zdecydować, że podatek od wynagrodzenia za pracę wykonywaną w Danii zapłaci wyłącznie w Polsce, a duńskiemu urzędowi wykaże polską wpłatę. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie daje takiego wyboru podatnikowi.

Jeżeli praca jest wykonywana na terytorium Danii, Dania ma prawo opodatkować dochód z tej pracy zgodnie ze swoim prawem wewnętrznym. W praktyce przy duńskim pracodawcy oznacza to zwykle pobór podatku lub zaliczek w Danii według zasad obowiązujących tam pracowników.

Polska nie pobiera „zamiast Danii” podatku należnego duńskiemu fiskusowi. Polska rozlicza Pana jako swojego rezydenta i pozwala uwzględnić podatek faktycznie zapłacony za granicą, aby ograniczyć podwójne opodatkowanie.

Znaczenie polsko-duńskiej umowy podatkowej

W przypadku pracy najemnej istotne znaczenie ma art. 14 polsko-duńskiej umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Wynagrodzenie osoby mającej miejsce zamieszkania w Polsce podlega zasadniczo opodatkowaniu w Polsce, chyba że praca jest wykonywana w Danii. Jeżeli praca jest tam wykonywana, wynagrodzenie może być opodatkowane w Danii.

Sformułowanie „może być opodatkowane w Danii” nie oznacza dowolności po stronie pracownika. Oznacza ono przyznanie Danii prawa do opodatkowania takiego dochodu. Jeżeli duńskie przepisy przewidują pobór podatku od wynagrodzenia za pracę na terytorium Danii, podatnik musi te przepisy respektować.

Jednocześnie Polska, jako państwo rezydencji, również ujmuje taki dochód w rocznym rozliczeniu. Mechanizm unikania podwójnego opodatkowania polega więc nie na wyborze jednego kraju, lecz na zastosowaniu odpowiedniej metody rozliczenia.

Metoda proporcjonalnego odliczenia w Polsce

W rozliczeniach polskiego rezydenta uzyskującego dochód z pracy w Danii zasadnicze znaczenie ma metoda proporcjonalnego odliczenia. Polega ona na tym, że w Polsce wykazuje się dochód zagraniczny, oblicza podatek według polskich zasad, a następnie odlicza podatek zapłacony w Danii, ale tylko do wysokości limitu wynikającego z polskich przepisów.

W praktyce zagraniczne dochody z pracy najemnej rozlicza się w zeznaniu rocznym, zwykle na formularzu PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG. Do rozliczenia potrzebne są dokumenty potwierdzające wysokość dochodu oraz kwotę podatku pobranego lub zapłaconego w Danii.

Jeżeli duński podatek jest niższy niż podatek obliczony według polskich zasad, w Polsce może powstać dopłata. Jeżeli jest wyższy, odliczenie w Polsce nie zawsze obejmie całą kwotę, ponieważ działa limit proporcjonalnego odliczenia. W niektórych sytuacjach znaczenie może mieć także ulga abolicyjna, ale jej zastosowanie jest limitowane i zależy od rodzaju dochodu oraz okoliczności sprawy.

Duński pracodawca jako płatnik podatku

Jeżeli pracuje Pan dla duńskiego pracodawcy i wykonuje pracę w Danii, to obowiązki płatnika lub rozliczeniowe po stronie pracodawcy wynikają z prawa duńskiego. Polski podatnik nie może zwolnić duńskiego pracodawcy z tych obowiązków przez oświadczenie, że rozliczy całość podatku w Polsce.

Nie ma też praktycznej możliwości, aby polska wpłata podatku zastąpiła duńskie potrącenia. Systemy podatkowe obu państw różnią się stawkami, progami, ulgami, terminami i sposobem poboru podatku. Polska deklaracja nie jest dokumentem, który automatycznie wygasza zobowiązanie podatkowe w Danii.

Jeżeli duński urząd podatkowy wymaga rozliczenia w Danii, należy postępować zgodnie z tamtejszą procedurą. W Polsce natomiast trzeba prawidłowo wykazać ten sam dochód i zastosować mechanizm odliczenia podatku zapłaconego za granicą.

Jak bezpiecznie przygotować rozliczenie

Przygotowując polskie rozliczenie, warto zebrać dokumenty od duńskiego pracodawcy, potwierdzenia poboru podatku, informacje o okresach pracy w Danii oraz dane o ewentualnych kosztach i świadczeniach. Znaczenie mogą mieć także kursy walut stosowane do przeliczenia przychodów i podatku na złote.

Jeżeli w danym roku uzyskiwał Pan także dochody w Polsce, trzeba je połączyć z dochodami zagranicznymi według zasad właściwych dla formularza PIT. Błąd w rozliczeniu może skutkować dopłatą podatku, odsetkami albo wezwaniem z urzędu skarbowego.

W razie wątpliwości nie należy opierać się wyłącznie na ogólnym stwierdzeniu, że „między Polską a Danią jest umowa”. Umowa wskazuje zasady podziału prawa do opodatkowania, ale nie pozwala pracownikowi swobodnie wybrać kraju, w którym zapłaci cały podatek.

FAQ

Czy mogę wybrać, że podatek od pracy w Danii zapłacę tylko w Polsce?

Nie. Jeżeli praca jest wykonywana w Danii, Dania może opodatkować wynagrodzenie zgodnie ze swoim prawem. Polska rozlicza zagraniczny dochód polskiego rezydenta, ale nie przejmuje podatku należnego Danii.

Co oznacza, że dochód „może być opodatkowany” w Danii?

To sformułowanie oznacza, że umowa międzynarodowa przyznaje Danii prawo do opodatkowania danego dochodu. Nie oznacza ono, że pracownik może samodzielnie wybrać kraj opodatkowania.

Czy muszę rozliczyć duński dochód w polskim PIT?

Jeżeli jest Pan polskim rezydentem podatkowym, co do zasady tak. Zagraniczny dochód należy wykazać w polskim zeznaniu rocznym, zwykle wraz z załącznikiem PIT/ZG, z uwzględnieniem podatku zapłaconego w Danii.

Czy podatek zapłacony w Danii odlicza się w Polsce w całości?

Nie zawsze. Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia odliczenie jest ograniczone do części polskiego podatku przypadającej proporcjonalnie na dochód zagraniczny. Dlatego w Polsce może pojawić się dopłata.

Czy praca rotacyjna automatycznie zmienia rezydencję podatkową na duńską?

Nie. Sama praca w systemie rotacyjnym nie przesądza o rezydencji. Decydują okoliczności takie jak ośrodek interesów życiowych, pobyt w państwach, rodzina, majątek, miejsce prowadzenia spraw gospodarczych i postanowienia umowy podatkowej.

Podsumowanie

Praca w Danii przy zachowaniu polskiej rezydencji podatkowej oznacza, że wynagrodzenie może być opodatkowane w Danii, a jednocześnie musi zostać wykazane w polskim rozliczeniu rocznym. Nie ma podstawy prawnej, aby podatek należny w Danii zapłacić wyłącznie w Polsce i w ten sposób zwolnić się z duńskich obowiązków podatkowych.

W Polsce stosuje się mechanizm unikania podwójnego opodatkowania, przede wszystkim przez odliczenie podatku faktycznie zapłaconego w Danii. Prawidłowe rozliczenie wymaga ustalenia rezydencji podatkowej, zebrania dokumentów od pracodawcy i poprawnego wykazania dochodu w zeznaniu rocznym.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350

2. Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Danii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, Dz.U. 2003 nr 43 poz. 368

3. Konwencja wielostronna MLI wdrażająca środki traktatowego prawa podatkowego, Dz.U. 2018 poz. 1369