Autor: Adam Nowak
Mieszkam w Polsce, wyjeżdżam do pracy na terytorium Danii, gdzie mam kontrakt zagraniczny z duńskim pracodawcą. Pracuję w cyklu 3-tygodniowym. Pomiędzy Danią a Polską jest umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, która mówi, że podatek w Polsce może być zapłacony na zasadzie różnicy lub zwolniony. Czy pracując w Danii, można ten duński podatek zapłacić tylko Polsce i wykazać urzędowi duńskiemu, że się go zapłaciło w Polsce?

Zgodnie z art. 3 ust. 1-1a ustawy PIT osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Jak rozumiem, Pana ośrodek interesów życiowych znajduje się w Polsce, zatem miejscem Pańskiego zamieszkania i jednocześnie krajem rezydencji podatkowej jest Polska.
W zakresie pracy najemnej należy sięgnąć do treści art. 14 ust. 1 polsko-duńskiej umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania – pensje, płace i inne podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce otrzymuje za pracę najemną, podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce, chyba że praca wykonywana jest w Danii. Jeżeli praca jest tak wykonywana, to otrzymywane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w Danii.
Powyższe sformułowanie „może być opodatkowane” oznacza, że od woli ustawodawcy danego kraju zależy, czy zdecyduje się on poprzez swoje wewnętrzne prawo na opodatkowanie takich dochodów. Nie jest to dobrowolność istniejąca po stronie podatnika. Zarówno Polska jak i Dania poprzez swoje krajowe przepisy zdecydowały się na opodatkowanie takich dochodów. W rezultacie zwrot „może być opodatkowane” należy odczytywać jako „są opodatkowane”.
Na mocy Konwencji MLI od 1 stycznia 2020 roku pomiędzy Polską a Danią jako metoda unikania podwójnego opodatkowania obowiązuje metoda proporcjonalnego odliczenia. Zgodnie z art. 5 Konwencji:
„W przypadku, gdy osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w [Polsce] uzyskuje dochód lub posiada majątek, które zgodnie z postanowieniami [Konwencji] mogą być opodatkowane przez [Danię], [Polska] zezwoli na odliczenie od podatku od dochodu takiej osoby kwoty równej podatkowi od dochodu zapłaconemu w [Danii].”
Należy zaznaczyć, że powyższe przepisy mają charakter regulacji bezwzględnie obowiązujących. Przepisy nie dają podatnikom opcji czy też możliwości wyboru, gdzie chcą opłacać podatek. Podatnik nie może samodzielnie i w sposób wiążący zadecydować, gdzie chce płacić podatek od pracy najemnej.
Jako polski rezydent podatkowy na mocy art. 3 ust. 1 ustawy PIT ma Pan obowiązek rozliczenia w Polsce podatku od dochodów osiągniętych zarówno w kraju, jak i za granicą. W myśl art. 4a ustawy PIT polskie przepisy należy stosować z uwzględnieniem umów międzynarodowych. W konsekwencji dochód uzyskany z pracy na terytorium Danii opodatkowuje Pan w Polsce i od polskiego podatku może Pan odjąć podatek zapłacony (potrącony) w Danii.
Na mocy umowy międzynarodowej duńskiego podatku nie może Pan zapłacić w Polsce – żaden przepis UPO nie przewiduje takiej możliwości. Odliczeniu od polskiego podatku podlega wyłącznie podatek zapłacony w Danii. Nota bene wykonując pracę u duńskiego pracodawcy, to ów duński pracodawca pełniący rolę płatnika potrąca z Pana wynagrodzenia podatek. Nie można zwolnić płatnika z tego obowiązku poprzez deklarację, że podatek zapłaci się w kraju rezydencji. Tym bardziej, że nie jest to możliwe do technicznego przeprowadzenia chociażby z uwagi na różne stawki podatkowe (progi podatkowe) kwoty wolne od podatku w Polsce i Danii.
Przedstawiona przez Pana opcja nie ma oparcia w żadnym przepisie podatkowym.
Sezonowa praca na kontrakcie
Pan Marek, mieszkający w Polsce, podjął sezonową pracę w Danii jako operator wózka widłowego. Pracuje tam przez trzy miesiące w roku i w tym czasie mieszka w wynajętym mieszkaniu w Kopenhadze. Duński pracodawca pobiera od jego wynagrodzenia podatek zgodnie z przepisami lokalnymi. Po powrocie do Polski Marek rozlicza roczny PIT, wykazując dochód z Danii i odliczając tam zapłacony podatek od należnego w Polsce. Metoda proporcjonalnego odliczenia pozwala uniknąć podwójnego opodatkowania.
Rotacyjny system pracy
Pani Anna, mieszkanka Polski, pracuje w Danii jako pielęgniarka na kontrakcie rotacyjnym: trzy tygodnie pracy w Danii, tydzień przerwy w Polsce. Duński pracodawca odprowadza zaliczki na podatek w Danii, co jest wymagane przez lokalne przepisy. Anna, jako polska rezydentka podatkowa, wykazuje swoje dochody w polskim PIT, odliczając podatek zapłacony w Danii. Mimo krótkich okresów pracy za granicą, podatek w Polsce nie mógłby być zapłacony zamiast tego w Danii.
Długi kontrakt w Danii z polską rezydencją
Pan Jakub, informatyk, podpisał roczny kontrakt z duńską firmą i przeprowadził się do Danii. Mimo zmiany miejsca pracy jego rodzina pozostała w Polsce, a centrum interesów życiowych Jakuba nadal znajduje się w kraju. Jakub płaci podatek w Danii, a na koniec roku składa w Polsce deklarację, uwzględniając dochód zagraniczny i odliczając podatek zapłacony w Danii od polskiego zobowiązania podatkowego. Próba rozliczenia podatku wyłącznie w Polsce byłaby niezgodna z przepisami i skutkowałaby problemami z duńskimi organami podatkowymi.
Praca w Danii przy jednoczesnym zachowaniu polskiej rezydencji podatkowej oznacza obowiązek rozliczenia dochodów w Polsce, przy zastosowaniu metody proporcjonalnego odliczenia. Oznacza to, że podatek zapłacony w Danii można odliczyć od podatku należnego w Polsce. Nie ma jednak możliwości opłacenia całości podatku wyłącznie w Polsce – obowiązujące przepisy oraz umowy międzynarodowe wykluczają taką opcję. Aby uniknąć problemów z organami podatkowymi, należy przestrzegać zasad wynikających z polsko-duńskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Potrzebujesz pomocy w sprawach podatkowych związanych z pracą za granicą? Opisz swój problem w formularzu pod artykułem, a nasz zespół przygotuje dla Ciebie indywidualną poradę lub pismo!
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika