Przejście z etatu na B2B a podatek liniowy

Kiedy B2B u tego samego pracodawcy jest problemem dla podatku liniowego?

Samo przejście z etatu na kontrakt B2B u tego samego podmiotu nie powoduje automatycznie utraty prawa do podatku liniowego. Ustawa o PIT przewiduje jednak istotne ograniczenie dla przedsiębiorcy, który wybrał opodatkowanie według stawki 19% i świadczy usługi dla obecnego albo byłego pracodawcy. Przy wyborze formy opodatkowania znaczenie może mieć także ryczałt programisty przy etacie.

Przy rozliczeniach PIT warto porównać także temat: podatek liniowy na B2B.

Zgodnie z art. 9a ust. 3 ustawy o PIT, jeżeli podatnik uzyska z działalności gospodarczej przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom wykonywanym lub wykonywanym w roku podatkowym w ramach stosunku pracy, traci w tym roku prawo do opodatkowania na zasadach z art. 30c ustawy o PIT.

W praktyce oznacza to, że kluczowe są trzy elementy: świadczenie usług dla tego samego podmiotu, wykonywanie pracy na etacie w tym samym roku podatkowym oraz tożsamość czynności etatowych i czynności wykonywanych w działalności gospodarczej.

Jeżeli te warunki zostaną spełnione, przedsiębiorca musi rozliczyć dochód od początku roku według skali podatkowej, a także dopłacić zaliczki wraz z odsetkami za zwłokę. Skutek dotyczy roku podatkowego, w którym doszło do naruszenia warunków podatku liniowego.

Co oznacza tożsamość czynności?

Najważniejsze nie jest to, czy nadal pracujesz w tej samej branży, używasz podobnych kompetencji albo masz podobny opis działalności. Decyduje to, czy czynności wykonywane w ramach B2B są takie same jak czynności wykonywane na podstawie umowy o pracę.

W wyroku NSA z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2416/16, wskazano, że zwrot odpowiadające czynnościom należy odnosić do usług takich samych, czyli tożsamych z czynnościami wykonywanymi w ramach stosunku pracy. Nie chodzi więc o każdą zbieżność tematyczną, lecz o realne pokrywanie się zakresu działań.

Podobne znaczenie ma wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt O SA/Gl 1056/15, w którym zaakcentowano, że wyłączenie nie dotyczy samych kwalifikacji, uprawnień czy zawodu, ale konkretnych czynności faktycznie wykonywanych na etacie.

Dla osoby zatrudnionej jako koordynator marketingu i prowadzącej działalność w zakresie marketingu internetowego trzeba więc porównać nie nazwy, lecz zadania. Inaczej wygląda sytuacja, gdy na etacie pracownik koordynował zespół i budżet, a w B2B świadczy wyspecjalizowaną usługę analityczną. Inaczej, gdy na etacie prowadził kampanie reklamowe i po przejściu na B2B nadal prowadzi te same kampanie dla tego samego pracodawcy.

Jak porównać etat i kontrakt B2B?

Analizę warto zacząć od zebrania dokumentów i dowodów pokazujących rzeczywisty zakres obowiązków. Pomocne mogą być w szczególności: umowa o pracę, zakres obowiązków, regulaminy stanowiskowe, opisy projektów, korespondencja służbowa, raporty zadań, projekt umowy B2B, załącznik z zakresem usług oraz sposób rozliczania zleceń.

Porównanie powinno obejmować konkretne czynności, a nie ogólne hasła. Samo określenie marketing, sprzedaż, IT, doradztwo lub zarządzanie projektem jest zbyt szerokie. Trzeba ustalić, co dokładnie robiłeś jako pracownik i co dokładnie masz robić jako przedsiębiorca.

Przy ocenie ryzyka znaczenie mają między innymi:

• czy B2B obejmuje te same projekty, klientów, kampanie lub procesy, które wykonywałeś na etacie,
• czy po zmianie formy współpracy zmienia się odpowiedzialność, samodzielność i efekt usługi,
• czy zakres usług jest realnie inny, czy tylko inaczej nazwany,
• czy przedsiębiorca świadczy usługi również dla innych kontrahentów,
• czy dokumenty i praktyka współpracy potwierdzają niezależny charakter działalności.

Organ podatkowy nie musi poprzestać na literalnym brzmieniu umowy. Na podstawie art. 199a Ordynacji podatkowej przy ustalaniu treści czynności prawnej bierze się pod uwagę zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli.

Czy można zachować podatek liniowy po przejściu na B2B?

Tak, jest to możliwe, ale zależy od konkretnego stanu faktycznego. Najbezpieczniejsza sytuacja występuje wtedy, gdy zakres usług B2B nie jest tożsamy z czynnościami wykonywanymi na etacie. Różnica powinna być rzeczywista, uchwytna i możliwa do wykazania w dokumentach.

W praktyce można rozważyć kilka rozwiązań. Pierwsze to takie ułożenie współpracy B2B, aby obejmowała inny zakres usług niż wcześniejsza praca. Drugie to wyłączenie z kontraktu zadań wykonywanych wcześniej na etacie. Trzecie to rozpoczęcie współpracy B2B w takim momencie, aby nie dochodziło do świadczenia tożsamych usług w roku podatkowym, w którym wykonywano te czynności jako pracownik.

Nie należy jednak zakładać, że samo przesunięcie daty albo zmiana nazwy stanowiska wystarczy. Jeżeli w dokumentach i w praktyce nadal występuje ten sam zakres czynności, ryzyko podatkowe pozostaje wysokie.

W razie wątpliwości można rozważyć wystąpienie o interpretację indywidualną. Trzeba jednak pamiętać, że interpretacja chroni tylko w zakresie opisanego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Jeżeli późniejsza praktyka współpracy będzie inna niż opis, ochrona może nie zadziałać.

Ryzyko uznania B2B za stosunek pracy

Oprócz podatku liniowego trzeba ocenić także ryzyko z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Jeżeli współpraca B2B w rzeczywistości ma cechy stosunku pracy, może zostać zakwestionowana niezależnie od nazwy umowy. Przy kontraktach B2B trzeba też pamiętać o świadczeniach dodatkowych, takich jak pakiet medyczny na B2B, bo mogą one tworzyć odrębny przychód podatkowy.

Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy stosunek pracy polega w szczególności na wykonywaniu pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem. Jeżeli po przejściu na B2B nadal występuje podporządkowanie, stałe godziny pracy, praca pod bieżącym kierownictwem i brak samodzielnego ryzyka gospodarczego, ryzyko sporu wzrasta.

Dobrze przygotowany kontrakt B2B powinien opisywać rezultat lub zakres usług, zasady samodzielnej organizacji pracy, odpowiedzialność przedsiębiorcy, możliwość świadczenia usług dla innych klientów oraz sposób rozliczania odpowiadający rzeczywistej współpracy gospodarczej.

Co zrobić przed podpisaniem kontraktu?

Przed przejściem z etatu na B2B warto przygotować krótką analizę porównawczą. Powinna ona zestawiać obowiązki z umowy o pracę i planowany zakres usług w działalności gospodarczej. Taka analiza pomaga ocenić, czy istnieje tożsamość czynności i czy można obronić podatek liniowy w razie kontroli.

Warto również zadbać o spójność dokumentów. Jeżeli umowa B2B przewiduje usługi strategiczne, doradcze albo analityczne, a w praktyce przedsiębiorca wykonuje bieżące polecenia identyczne jak wcześniej na etacie, dokument nie będzie wystarczającą ochroną.

W opisanej sytuacji kluczowe pytanie brzmi: czy czynności koordynatora marketingu z umowy o pracę są identyczne z usługami marketingu internetowego wykonywanymi w działalności gospodarczej. Jeżeli zakres jest inny i da się to wykazać, przejście na B2B z zachowaniem podatku liniowego może być możliwe. Jeżeli zakres jest taki sam, należy liczyć się z utratą prawa do 19% PIT w danym roku podatkowym.

FAQ

Czy KIS ma rację, że przedsiębiorca na liniówce nie może przejść na B2B?

Nie można tego ocenić wyłącznie ogólnie. Przepisy nie zakazują samego przejścia na B2B, ale ograniczają prawo do podatku liniowego, gdy usługi dla obecnego lub byłego pracodawcy są tożsame z czynnościami wykonywanymi na etacie w tym samym roku podatkowym.

Czy częściowe pokrywanie się obowiązków wyklucza podatek liniowy?

Nie zawsze. Orzecznictwo wskazuje, że chodzi o czynności takie same, a nie tylko podobne lub częściowo zbieżne. Im większe pokrycie zakresu pracy, tym trudniej jednak bronić prawa do liniówki.

Czy wystarczy zmienić nazwę stanowiska albo nazwę usługi?

Nie. Organ podatkowy bada rzeczywisty charakter czynności. Sama zmiana nazwy stanowiska, PKD, opisu faktury albo tytułu umowy nie zabezpiecza podatnika, jeżeli faktycznie wykonuje te same zadania.

Co grozi przy utracie prawa do podatku liniowego?

Podatnik musi rozliczyć dochód od początku roku według skali podatkowej oraz dopłacić zaliczki i odsetki za zwłokę. Skutek może być finansowo istotny, zwłaszcza gdy działalność generuje wysokie dochody.

Czy interpretacja indywidualna rozwiązuje problem?

Interpretacja może ograniczyć ryzyko, ale tylko wtedy, gdy opis zdarzenia jest pełny i zgodny z późniejszą praktyką. Jeżeli w rzeczywistości zakres usług będzie inny niż opisany we wniosku, ochrona może być niewystarczająca.

Podsumowanie

Przejście z umowy o pracę na B2B u tego samego pracodawcy może być dopuszczalne, także przy podatku liniowym, ale wymaga ostrożnego porównania zakresu czynności. Największe ryzyko powstaje wtedy, gdy podatnik na fakturze wykonuje dokładnie to samo, co wcześniej robił jako pracownik.

W opisanym przypadku trzeba ustalić, czy obowiązki koordynatora marketingu z etatu są tożsame z usługami marketingu internetowego świadczonymi w działalności gospodarczej. Jeżeli są inne, należy zadbać o precyzyjny kontrakt, dokumenty potwierdzające realną zmianę zakresu współpracy i spójny sposób wykonywania usług.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2416/16
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt O SA/Gl 1056/15