Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem podatkowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie firmy i przejście na emeryturę właściciela oraz dalsza praca

Maciej Podgórski • Opublikowane: 2020-03-06

Mam pytanie o korzystne podatkowo dokonanie zmiany własności firmy rodzinnej. Obecnie mój tata jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, ja jestem u niego zatrudniona na 1/3 etatu (stawka 800 zł brutto). Nigdy wcześniej nie prowadziłam działalności gospodarczej. Za 2 miesiące tata chciałby przejść na emeryturę, zachowując możliwość pracy w swojej firmie. Jak przekształcić firmę, abym to ja formalnie była jej właścicielem? Jaka byłaby dla nas najkorzystniejsza forma zatrudnienie: spółka, ja – właścicielem, tata – pracownikiem, czy nie wprowadzać zmian?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przekazanie firmy i przejście na emeryturę właściciela oraz dalsza praca

Dodatkowe zarobki emeryta

Zgodnie z postanowieniami art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury zostaje zawieszone w sytuacji, kiedy uprawniony kontynuuje działalność zarobkową. Powyższe dotyczy jednak pracowników zatrudnianych na podstawie umowy o pracę. Osoba prowadząca działalność gospodarczą po przejściu na emeryturę może więc prowadzić swoją działalność. Stosownie do art. 104 ustawy – prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń. Zgodnie z art. 104 ust. 2 wskazanej ustawy za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności.

Dodatkowe zarobki osób nie mogą przekroczyć ustawowych progów, które wynoszą:

  • do 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – wypłacane jest całe świadczenie,
  • od 70% do 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – świadczenie zmniejsza się o kwotę, o jaką osiągany przychód przekracza 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ale nie więcej niż o kwotę maksymalnych zmniejszeń ustalonych dla danego rodzaju świadczeń,
  • powyżej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – zawiesza się wypłatę świadczenia.

Przy czym w przypadku emerytów prowadzących działalność gospodarczą za przychód, którego osiąganie może powodować zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia, uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli jest to zadeklarowana przez emeryta – przedsiębiorcę kwota, która nie może być niższa od kwoty 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Na mocy art. 127 emeryci i renciści mają obowiązek poinformowania organu rentowego o podjęciu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego przez świadczeniobiorcę oraz – do końca lutego każdego roku – zawiadomienia o łącznej wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu w ubiegłym roku kalendarzowym. Obowiązek zawiadomienia o podjęciu działalności nie dotyczy emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny przed podjęciem działalności, takich osób też nie obowiązują wskazane powyżej limity. Ograniczenie możliwości zarobkowania nie dotyczy również emerytów, którzy uzyskują przychody z tytułu wykonywania pracy zarobkowej nieobjętej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi – chodzi między innymi o umowę o dzieło czy umowę agencyjną.

Składka zdrowotna pracującego emeryta

Ponadto emeryt ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu podlega dobrowolnie, a obowiązkowo opłaca tylko składkę zdrowotną. Jednak także składka zdrowotna nie musi być opłacana, jeśli wysokość pobieranego świadczenia nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz gdy prowadzący działalność uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej. W takiej sytuacji należy złożyć formularz ZUS ZWUA i z dniem nabycia prawa do emerytury wyrejestrować tę osobę ze wszystkich ubezpieczeń, do których została zgłoszona z działalności, i z tym samym dniem z działalności zgłosić ją na druku ZUS ZZA wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego.

Formy przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej:

  • Wniesienie jednoosobowej działalności gospodarczej aportem do spółki cywilnej lub osobowej
  • Wniesienie jednoosobowej działalności gospodarczej aportem do spółki kapitałowej
  • Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową.

Wniesienie jednoosobowej działalności gospodarczej aportem do spółki cywilnej lub osobowej

 Jest to sposób najkorzystniejszy, jeżeli chodzi o kwestie podatkowe. W ten sposób udaje się uniknąć konieczności zapłaty podatku VAT od spisu z natury. W związku jednak ze zwolnieniem z VAT, jeżeli poprzez aport przechodzi do spółki majątek, przy którego nabyciu przedsiębiorca korzystał z odliczenia VAT, w momencie przeniesienia musi on dokonać korekty VAT. Wniesienie wkładu w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa w zamian za udziały w spółce stanowi odpłatne zbycie i powoduje powstanie przychodu, który jednak jest zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym na mocy art. 21 ust.1 pkt 50b ustawy o PIT. W takim przypadku na spółkę nie przechodzą NIP czy nazwa przedsiębiorstwa.

Przekształcenie w spółkę kapitałową oraz wniesienie przedsiębiorstwa aportem do nowo zawiązanej spółki kapitałowej

Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych (K.s.h.) każda osoba fizyczna wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą ma możliwość przekształcenia formy prawnej w spółkę kapitałową z zachowaniem dotychczasowych praw i obowiązków majątkowych. Zatem przekształcić jednoosobową działalność w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może każdy, bez względu na rozmiar prowadzonej działalności, sposób opodatkowania, rodzaj prowadzonej ewidencji, ani też rodzaj branży, w jakiej prowadzona jest działalność. W tym celu należy:

  • Przygotować plan przekształcenia – w formie notarialnej zwierający informacje na temat wartości bilansowej przedsiębiorcy przekształcanego wraz opinią biegłego rewidenta i załącznikami: projektem oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy, projektem aktu założycielskiego spółki, wyceną składników majątku (aktywów i pasywów) przedsiębiorcy przekształcanego, sprawozdaniem finansowym sporządzonym dla celów przekształcenia;
    a ponadto:
  • Złożyć oświadczenie o przekształceniu – w tym samym momencie można podpisać akt założycielski spółki, bowiem dotyczące jej dokumenty powinny być sporządzone w formie aktu notarialnego, powołać członków organów spółki przekształconej, zawrzeć umowę spółki (sp. z o.o.), dokonać wpisu przekształconej spółki do KRS.

Innym sposobem jest założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i wniesienie na podstawie art. 208 K.s.h. całości przedsiębiorstwa jako wkładu do spółki. Trzeba jednak pamiętać, że zakładana spółka winna cechować się minimalnym kapitałem zakładowym w wysokości 5000 zł, a wartość poszczególnego udziału powinna wynosić 50 zł. W przypadku wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego aportu należy to zrobić przy pomocy aktu notarialnego.

W przypadku wykorzystania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pamiętać jednak należy o następujących zagadnieniach:

Opodatkowanie w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

W spółkach kapitałowych przychód ulega pomniejszeniu o koszty uzyskania przychodu, które poniosła spółka. Tak wyliczony dochód, czyli różnica między przychodem i poniesionymi kosztami, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Jego podstawowa stawka wynosi 19%. „Mali podatnicy” oraz podatnicy rozpoczynający działalność, w roku podatkowym, w którym ją rozpoczęli, mogą skorzystać ze stawki preferencyjnej w wysokości 15%. Jeśli spółka z o.o. poweźmie uchwałę o wypłacie świadczenia na rzecz wspólników zobowiązana jest pobrać zryczałtowany podatek dochodowy od dywidendy. Jest to tak zwane podwójne opodatkowanie spółki z o.o.

Prowadzenie jednoosobowej spółki z o.o. wiąże się z koniecznością opłacenia składek na ubezpieczenie rentowe, emerytalne, wypadkowe oraz zdrowotne. Płacenie składki za ubezpieczenie chorobowe nie jest obowiązkowe. Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. musi opłacić ubezpieczenia społeczne w wysokości co najmniej 60% podstawy prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Nie może on płacić tak zwanego „małego ZUS-u”, wynoszącego 30% wynagrodzenia minimalnego, gdyż spółki z o.o. nie znajdują się na liście podmiotów mogących skorzystać z tej ulgi. Wspólnik jednoosobowej działalności gospodarczej może przez pewien czas płacić taki ZUS. Jednak prawo do płacenia tych obniżonych składek ma przez okres 24 miesięcy.

Od obowiązku płacenia składek zwolnieni są wspólnicy w spółkach wieloosobowych, tj. minimum dwuosobowych. Wystarczy w takim wypadku przekazać nowemu wspólnikowi część udziałów. Aby jednak uniknąć oskarżeń o posiadanie tzw. „iluzorycznego wspólnika”, należy tak rozdzielić udziały, aby nie przybrały wartości jeden wspólnik 99% udziałów, drugi wspólnik 1% udziałów.

Jednoosobowa działalność gospodarcza wymaga jedynie prowadzenia księgi przychodów i rozchodów, podczas gdy spółka z o.o. podlega obowiązkowi prowadzenia tak zwanej pełnej księgowości. Wiąże się to z dodatkowymi kosztami: zatrudnieniem księgowego lub zleceniem prowadzenia księgowości biuru rachunkowemu.

Bycie wspólnikiem w spółce z o.o. nie pozbawia prawa do emerytury. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2012 r. (sygn. akt V CSK 211/11) bycie wspólnikiem w spółce kapitałowej nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej. Taką działalność prowadzi wtedy nie wspólnik, lecz właśnie sama spółka. Dodatkowo pełnienie funkcji członka zarządu przez emeryta na podstawie powołania nie podlega zgodnie z art. 201 Kodeksu spółek handlowych zgłoszeniu do ZUS. Powołany prezes zarządu może otrzymywać wynagrodzenie, nie będąc przy tym zobowiązanym umową o pracę, zlecenie czy innym kontraktem. Spółka natomiast, będąc płatnikiem, nie musi odprowadzać składek do ZUS.

Innym jeszcze rozwiązaniem może być założenie działalności gospodarczej. Przekazanie przedsiębiorstwa w formie darowizny zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i rozliczanie się na podstawie wystawianych faktur. Trzeba jednak pamiętać, że w takim wypadku oba podmioty winny być przedsiębiorcami. Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn – darowizna taka byłaby zwolniona z opodatkowania.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem podatkowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Koszty podatkowe samochodów wydzierżawionych dla potrzeb firmy

Jesteśmy spółką z o.o. Wydzierżawiamy 2 samochody osobowe dla potrzeb firmy (jeździ nimi prezes i wiceprezes). Umowa dzierżawy została zgłoszona...

 

Czy przechowanie pieniędzy na koncie podlega opodatkowaniu?

Odziedziczyłem w spadku mieszkanie po ojcu, które sprzedałem przed upływem 10 lat. Złożyłem sprawozdanie dotyczące podatku od spadków i darowizn....

 

Nieodpłatne użyczenie samochodu żonie

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą. Wziąłem w leasing samochód osobowy i korzystam z odliczenia 50% VAT-u. Czy tym samochodem...

 

Wpłata pieniędzy firmowych na prywatne konto

Moim zadaniem w pracy jest wpłata gotówki (utarg dzienny) na konto firmy. Problem w tym, że pracodawca życzy sobie, abym wpłacał pieniądze najpierw...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »