- Jeżeli masz miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, co do zasady rozliczasz w Polsce całość dochodów, także z pracy wykonywanej w Arabii Saudyjskiej.
- Dochód z pracy najemnej wykonywanej w Arabii Saudyjskiej rozlicza się według umowy polsko-saudyjskiej z zastosowaniem metody odliczenia proporcjonalnego.
- W polskim zeznaniu najczęściej składa się PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/ZG, a nie PIT-37.
- Ulga abolicyjna po zmianach jest zasadniczo limitowana kwotą 1360 zł, dlatego nie zawsze eliminuje podatek do zapłaty w Polsce.
- Jeżeli nie jesteś polskim rezydentem podatkowym, Polska opodatkowuje tylko dochody ze źródeł położonych w Polsce.
Rezydencja podatkowa decyduje o rozliczeniu w Polsce
Przy pracy w Arabii Saudyjskiej pierwszym krokiem jest ustalenie miejsca zamieszkania dla celów podatkowych, a nie samo sprawdzenie, czy za granicą pobrano podatek. W tym artykule najważniejsze jest zastosowanie ogólnych zasad rezydencji do konkretnego dochodu z pracy najemnej za granicą.
Jeżeli w czasie pracy za granicą w Polsce pozostała rodzina, mieszkanie, działalność albo główne sprawy majątkowe, urząd może przyjąć dalszą polską rezydencję. Jeżeli podatnik realnie przeniósł centrum życia za granicę i nie spełnia warunku pobytu w Polsce, zakres polskiego opodatkowania może być ograniczony.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Umowa z Arabią Saudyjską i praca najemna
Do dochodów z pracy wykonywanej w Arabii Saudyjskiej stosuje się Konwencję między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Arabii Saudyjskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisaną w Rijadzie dnia 22 lutego 2011 r. Zgodnie z jej zasadami wynagrodzenie z pracy najemnej osoby mającej miejsce zamieszkania w jednym państwie podlega opodatkowaniu tylko w tym państwie, chyba że praca jest wykonywana w drugim państwie.
Jeżeli polski rezydent podatkowy faktycznie wykonuje pracę w Arabii Saudyjskiej, wynagrodzenie może być opodatkowane w Arabii Saudyjskiej. Jednocześnie Polska, jako państwo rezydencji, może wymagać wykazania tego dochodu w polskim zeznaniu rocznym z zastosowaniem metody unikania podwójnego opodatkowania przewidzianej w konwencji.
Inaczej należy ocenić sytuację, gdy kontrahent lub pracodawca jest z Arabii Saudyjskiej, ale praca jest faktycznie wykonywana z Polski. W takim przypadku samo zagraniczne źródło wypłaty nie oznacza, że dochód jest dochodem z pracy wykonywanej za granicą. Dla podatnika pozostającego polskim rezydentem będzie to co do zasady dochód rozliczany w Polsce.
Metoda odliczenia proporcjonalnego
W relacji z Arabią Saudyjską stosowana jest metoda odliczenia proporcjonalnego. Oznacza to, że polski rezydent wykazuje w Polsce dochód zagraniczny, oblicza polski podatek od łącznych dochodów, a następnie może odliczyć podatek zapłacony za granicą. Odliczenie jest ograniczone do tej części polskiego podatku, która proporcjonalnie przypada na dochód zagraniczny.
Jeżeli za granicą nie zapłacono podatku albo podatek nie został pobrany, w praktyce nie ma kwoty podatku zagranicznego do odliczenia. Nie oznacza to jednak automatycznie, że w Polsce nie powstanie podatek. W takim przypadku szczególne znaczenie ma ulga abolicyjna i jej obecny limit.
Dochody z pracy w Arabii Saudyjskiej polski rezydent rozlicza najczęściej w zeznaniu PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG. Załącznik służy do wykazania dochodów z poszczególnych państw oraz podatku zapłaconego za granicą, jeżeli taki podatek wystąpił. Zeznanie PIT-37 nie jest właściwe dla samodzielnego rozliczania tego rodzaju zagranicznych dochodów bez pośrednictwa polskiego płatnika.
Ulga abolicyjna po zmianach
Ulga abolicyjna jest uregulowana w art. 27g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jej celem jest ograniczenie różnicy między metodą odliczenia proporcjonalnego a korzystniejszą metodą wyłączenia z progresją. W praktyce ulga może obniżyć podatek od określonych dochodów zagranicznych, w tym dochodów z pracy najemnej, ale nie działa już tak szeroko jak dawniej.
Obecnie ulga abolicyjna jest co do zasady ograniczona limitem 1360 zł. Oznacza to, że nawet jeśli matematyczna różnica między podatkiem liczonym metodą odliczenia proporcjonalnego a podatkiem liczonym metodą wyłączenia z progresją jest wyższa, odliczenie może być ograniczone do tej kwoty. Wyjątki od limitu dotyczą szczególnych kategorii dochodów, w szczególności związanych z pracą lub usługami wykonywanymi poza terytorium lądowym państw, dlatego zwykły kontrakt pracowniczy wykonywany na terytorium Arabii Saudyjskiej zwykle wymaga ostrożnej weryfikacji.
W starszym orzecznictwie pojawiały się spory dotyczące zastosowania ulgi w sytuacji, gdy w państwie wykonywania pracy nie pobrano podatku. Wskazywano m.in., że brak podatku zagranicznego może wpływać na możliwość faktycznego obniżenia podatku w Polsce. Dziś niezależnie od tej dyskusji podatnik powinien uwzględnić przede wszystkim aktualne brzmienie art. 27g ustawy o PIT, limit ulgi oraz swoje konkretne źródło przychodu.
Zaliczki na podatek i roczne zeznanie
Podatnicy osiągający dochody z pracy z zagranicy bez pośrednictwa polskiego płatnika mogą mieć obowiązek samodzielnego wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Co do zasady zaliczki wpłaca się w trakcie roku podatkowego, natomiast podatnicy czasowo przebywający za granicą powinni zwrócić uwagę na reguły dotyczące wpłaty po powrocie do kraju.
Jeżeli termin płatności zaliczki przypada już po zakończeniu roku podatkowego, rozliczenie następuje w praktyce w terminie złożenia zeznania rocznego. Zeznanie PIT za dany rok składa się zasadniczo do 30 kwietnia następnego roku, z uwzględnieniem reguł przesunięcia terminu, gdy ostatni dzień przypada w dzień wolny od pracy.
Do rozliczenia warto przygotować umowę, paski płacowe, potwierdzenia przelewów, zaświadczenia od pracodawcy, dokumenty dotyczące pobytu za granicą, dokumenty rodzinne i mieszkaniowe oraz ewentualne potwierdzenia podatku zapłaconego w Arabii Saudyjskiej. Te dokumenty pomagają zarówno obliczyć dochód, jak i wykazać rezydencję podatkową.
Kiedy w Polsce nie trzeba rozliczać saudyjskiego wynagrodzenia?
Jeżeli w okresie pracy w Arabii Saudyjskiej podatnik nie miał miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, nie przebywał w Polsce ponad 183 dni i przeniósł ośrodek interesów życiowych za granicę, może podlegać w Polsce tylko ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wtedy wynagrodzenie za pracę wykonywaną w Arabii Saudyjskiej co do zasady nie powinno być opodatkowane w Polsce, o ile nie jest dochodem ze źródła położonego w Polsce.
Takie stanowisko wymaga jednak dobrego udokumentowania. Liczy się nie tylko liczba dni pobytu, ale również rodzina, miejsce zamieszkania, aktywność zawodowa, majątek, rachunki bankowe, zobowiązania, ubezpieczenia i inne okoliczności pokazujące, gdzie znajdowało się rzeczywiste centrum życiowe podatnika.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, że o rozliczeniu nie decyduje samo miejsce wypłaty wynagrodzenia, lecz rezydencja podatkowa, faktyczne miejsce pracy i dokumenty potwierdzające okoliczności pobytu.
Inżynier wyjechał do Rijadu na dwuletni kontrakt, ale w Polsce pozostała jego żona, dzieci, mieszkanie i większość spraw majątkowych. Nie osiągał żadnych dochodów w Polsce. Mimo to może zostać uznany za polskiego rezydenta podatkowego, ponieważ jego ośrodek interesów życiowych nadal znajdował się w Polsce. Powinien rozliczyć dochody z Arabii Saudyjskiej w PIT-36 z PIT/ZG, a podatek obliczyć z zastosowaniem metody odliczenia proporcjonalnego i ewentualnej ulgi abolicyjnej w aktualnym limicie.
Pielęgniarka wyjechała do Dżuddy razem z mężem, wynajęła tam mieszkanie, a mieszkanie w Polsce zostało na czas wyjazdu wynajęte osobom trzecim. Małżonkowie przebywali za granicą przez większość roku i prowadzili tam bieżące życie rodzinne. Jeżeli dokumenty potwierdzają przeniesienie centrum interesów życiowych do Arabii Saudyjskiej, może nie powstać obowiązek rozliczenia w Polsce wynagrodzenia za pracę wykonywaną w Arabii Saudyjskiej.
Programista mieszkający w Krakowie zawarł kontrakt z firmą z Arabii Saudyjskiej, ale wszystkie czynności wykonywał zdalnie z Polski. W takim przypadku nie można traktować dochodu jako wynagrodzenia za pracę wykonywaną fizycznie w Arabii Saudyjskiej. Jeżeli programista jest polskim rezydentem podatkowym, dochód powinien zostać rozliczony w Polsce według zasad właściwych dla jego formy współpracy.
FAQ
Czy brak dochodów w Polsce zwalnia z PIT?
Nie zawsze. Jeżeli pozostajesz polskim rezydentem podatkowym, Polska może wymagać rozliczenia całości dochodów, również tych uzyskanych z pracy wykonywanej w Arabii Saudyjskiej. Brak polskiego wynagrodzenia nie przesądza o braku obowiązku podatkowego.
Jaki formularz PIT złożyć przy dochodach z Arabii Saudyjskiej?
Najczęściej właściwy jest PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG. W załączniku wykazuje się dochód z konkretnego państwa oraz podatek zapłacony za granicą, jeżeli taki podatek został zapłacony.
Czy ulga abolicyjna wyzeruje podatek w Polsce?
Nie można tego zakładać. Ulga abolicyjna jest obecnie co do zasady limitowana kwotą 1360 zł, a jej zastosowanie zależy od rodzaju dochodu i konkretnego rozliczenia. Przy wysokich dochodach limit może oznaczać realny podatek do zapłaty w Polsce.
Czy liczy się miejsce pracodawcy, czy miejsce wykonywania pracy?
Dla umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania bardzo ważne jest faktyczne miejsce wykonywania pracy. Jeżeli pracujesz z Polski dla firmy saudyjskiej, sytuacja podatkowa może być inna niż przy fizycznym wykonywaniu pracy w Arabii Saudyjskiej.
Jak udowodnić, że nie byłem polskim rezydentem podatkowym?
Pomocne są dokumenty potwierdzające pobyt, mieszkanie, pracę, życie rodzinne i gospodarcze za granicą, a także ograniczenie więzi z Polską. Urząd ocenia całokształt okoliczności, nie tylko jeden dokument lub liczbę dni.
Podsumowanie
Praca w Arabii Saudyjskiej nie oznacza automatycznie braku podatku w Polsce. Jeżeli podatnik zachowuje polską rezydencję podatkową, powinien wykazać zagraniczne wynagrodzenie w PIT-36 z PIT/ZG i zastosować metodę odliczenia proporcjonalnego. Podatek zapłacony za granicą można odliczyć tylko w granicach ustawowych, a gdy nie został zapłacony, problemem staje się wysokość polskiego podatku.
Ulga abolicyjna nadal może mieć znaczenie, ale jej obecny limit sprawia, że nie zawsze pozwala uniknąć dopłaty w Polsce. Najważniejsze jest prawidłowe ustalenie rezydencji podatkowej, miejsca faktycznego wykonywania pracy i rodzaju uzyskanego przychodu.
- praca w singapurze a podatki marynarza
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Arabii Saudyjskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisana w Rijadzie dnia 22 lutego 2011 r., Dz.U. 2012 poz. 502
3. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 982/13
4. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II FSK 2126/15
