Rozliczenie przychodów z najmu wspólnego mieszkania

Rozliczenie przychodu z najmu mieszkania przez małżonków

Zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy o zryczałtowanym podatku w przypadku osiągania przychodów z najmu prywatnego przychody z tego tytułu przypisuje się proporcjonalnie współwłaścicielom nieruchomości, a w przypadku małżonków w ustroju wspólności w częściach równych, chyba że złożą sporządzone na piśmie oświadczenie o opodatkowaniu całości przychodu przez jednego z nich.

Jak wynika z art. 12 ust. 7 ustawy „oświadczenie, o którym mowa w ust. 6, składa się właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymany został pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnięty został w grudniu roku podatkowego”.

W konsekwencji zasadą ogólną jest, że w przypadku najmu nieruchomości każdy z małżonków jest podatnikiem zryczałtowanego podatku i osiąga przychód w kwocie 50% czynszu. Zgodnie z art. 26 Ordynacji podatkowej każdy podatnik odpowiada za własne zobowiązanie podatkowe. W konsekwencji w wariancie podstawowym zarówno mąż, jak i żona są podatnikami ryczałtu i powinni – każde osobno – wpłacać ryczałt w trakcie roku podatkowego.

Rozliczenie przychodu przez jednego małżonka

Możliwość rozliczenia całego przychodu przez jednego z małżonka jest możliwa tylko, jeżeli zostanie złożone oświadczenie o takiej formie rozliczenia (w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu otrzymania pierwszego przychodu). Termin na złożenie takiego oświadczenia jest terminem prawa materialnego, a więc nie podlega przywróceniu. Nie można też złożyć takiego oświadczenia wstecz.

Wyrok WSA w Warszawie z 13.01.2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1351/11: „Prawo podatkowe stanowi autonomiczną gałąź w systemie prawa podatkowego i w ramach tej autonomii ustawodawca podatkowy w przepisie art. 12 ust. 6 ustawy z 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ustanowił zasadę, zgodnie z którą dla potrzeb rozliczenia przychodów małżonków uzyskujących dochody z najmu przedmiotów objętych majątkową wspólnością małżeńską są one dzielone u każdego z nich na pół i rozliczane odrębnie.

O ile do korzystania z opodatkowania przychodów z najmu w formie ryczałtu ewidencjonowanego nie jest konieczne składanie oświadczenia w obrębie kolejnych rocznych okresów rozliczeniowych, dopóki podatnik w sposób wyraźny nie wyrazi woli opodatkowania w innej formie, o tyle chcąc skorzystać z opodatkowania całości przychodów zryczałtowanym podatkiem tylko przez jednego z małżonków w kolejnym roku podatkowym, małżonkowie powinni złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego stosowne pisemne oświadczenie, w trybie przepisu art. 12 ust. 6–8 ustawy z 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne”.

Złożenie PIT-28 i zapłacenie zaległego podatku

Z treści pytania wynika, iż nie złożyli Państwo oświadczenia o opodatkowaniu przychodów z najmu przez jednego z małżonków, a zatem należy przychód z najmu opodatkować proporcjonalnie u każdego z małżonków. To oznacza, że:

• powinien Pan złożyć PIT-28 i wykazać za 2023 rok połowę przychodu z najmu. Z uwagi na to, że w trakcie roku opłacał Pan ryczałt z całości przychodu (a nie z połowy), to w zeznaniu PIT-28 po Pana stronie powstanie nadpłata podatku,
• również małżonka powinna złożyć PIT-28 i wykazać za 2023 rok połowę przychodu z najmu. Po stronie małżonki – która nie opłacała ryczałtu w trakcie roku – powstanie podatek do zapłaty. Dodatkowo organ podatkowy ma możliwość wszczęcia osobnego postępowania w sprawie tzw. decyzji odsetkowej, czyli może ustalić odsetki od nieopłaconych w terminie zaliczek (ryczałtów) w trakcie 2023 roku. Ponadto żona, nie opłacając ryczałtów w trakcie roku, popełniła czyn zagrożony karą grzywny z Kodeksu karnego skarbowego, w związku z czym powinna złożyć również czynny żal, aby uniknąć grzywny.Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›
  

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13.01.2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1351/11