Rozliczenie ulgi termomodernizacyjnej przez małżonków

Ulga termomodernizacyjna w podatku dochodowym

Jak stanowi art. 26h ust. 1 ustawy PIT – podatnik będący właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego ma prawo odliczyć od podstawy obliczenia podatku wydatki poniesione w roku podatkowym na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w tym budynku, określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, które zostanie zakończone w okresie 3 kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

Ilekroć jest mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym, należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.

Maksymalna kwota odliczenia od podatku

Kwota odliczenia nie może przekroczyć 53 000 zł w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych w poszczególnych budynkach, których podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem.

Wysokość wydatków ustala się na podstawie faktur wystawionych przez podatnika podatku od towarów i usług niekorzystającego ze zwolnienia od tego podatku.

Co istotne, odliczenia dokonuje się w zeznaniu rocznym za rok, w który poniesiono wydatki. Kwota odliczenia nieznajdująca pokrycia w rocznym dochodzie podatnika podlega odliczeniu w kolejnych latach, nie dłużej jednak niż przez 6 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

Ulga tylko dla właścicieli i współwłaścicieli nieruchomości

Jak wynika z art. 26h ust. 1 ustawy PIT – jednym z warunków skorzystania z ulgi jest legitymowanie się przez podatnika tytułem własności lub współwłasności nieruchomości. Jednakże w ustawie PIT nie określono, czy tytuł własności ma przysługiwać podatnikowi już na dzień ponoszenia wydatków, czy też na dzień dokonania odliczenia. W informacji Ministerstwa Finansów z 19 kwietnia 2021 r. czytamy:

„Art. 26h ustawy PIT nie rozstrzyga w sposób jednoznaczny kwestii dotyczącej momentu posiadania własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego przez podatnika ponoszącego wydatki na przedsięwzięcie termomodernizacyjne w tym budynku. Podobnie jak w przypadku statusu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, art. 26h ustawy PIT nie przesądza, czy status ten ma być spełniony na dzień ponoszenia wydatków na przedsięwzięcie termomodernizacyjne w tym budynku, czy w okresie realizacji tego przedsięwzięcia, czy na dzień dokonania odliczenia. Dlatego też przyjmuje się, że najpóźniej na dzień dokonania odliczenia budynek, w którym realizowane było (jest) przedsięwzięcie termomodernizacyjne, musi być budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy – Prawo budowlane. Ponadto w sytuacji, gdy podatnik poniósł w roku podatkowym wydatki na przedsięwzięcie termomodernizacyjne w budynku, którego właścicielem lub współwłaścicielem wówczas nie był, może skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, o ile najpóźniej na dzień dokonania odliczenia jest już właścicielem lub współwłaścicielem tego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.”

Modernizowana nieruchomość w majątku osobistym małżonka – kto korzysta z ulgi?

Zgodnie z art. 33 pkt 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – do majątku osobistego należą rzeczy otrzymane w drodze darowizny. W konsekwencji Pan – jako osoba, która nie jest właścicielem nieruchomości – nie może skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej. Z takiej ulgi może skorzystać małżonka, tym bardziej że to na nią są wystawione faktury (okoliczność ponoszenia wydatku z majątku wspólnego nie ma znaczenia).

Z treści wymienionej informacji wynika, że mógłby Pan skorzystać z ulgi, gdyby w terminie do 30 kwietnia (ostateczna data złożenia zeznania) stał się Pan współwłaścicielem nieruchomości. Tutaj jednak pojawia się kolejny problem, ponieważ faktury są wystawione tylko na żonę. Jak czytamy w interpretacji Dyrektora KIS z dnia 30 kwietnia 2020 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.191.2020.2.JK:

„Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia oraz wskazane uregulowania prawne stwierdzić należy, że – co do zasady – każdemu z małżonków przysługuje prawo do odliczenia ulgi, o której mowa w art. 26h ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do wysokości limitu, tj. 53 000 zł. Przy czym należy mieć na względzie, że podatnik winien posiadać fakturę – wystawioną na jego nazwisko – dokumentującą poniesienie wydatków. W sytuacji natomiast, gdy wydatki udokumentowane są fakturą wystawioną na obojga małżonków każdy z nich ma prawo odliczenia w ramach wyżej wskazanego limitu 50% poniesionych wydatków udokumentowanych tymi fakturami.”

Faktura dokumentująca koszty termomodernizacji wysławiona na jednego małżonka

Organy podatkowe dopuszczają możliwość odliczenia wydatku, gdy faktura została wystawiona na jednego z małżonków, ale w sytuacji gdy nieruchomość jest objęta wspólnością małżeńską. Oto objaśnienia Ministerstwa Finansów w zakresie wsparcia przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 30 marca 2023 r.:

„Małżonkowie objęci ustrojem wspólności majątkowej są właścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego należącego do ich majątku wspólnego. W budynku zostały dokonane przedsięwzięcia termomodernizacyjne o wartości 60 000 zł. Wydatki zostały poniesione z majątku wspólnego małżonków, z tym że faktura została wystawiona na imię i nazwisko jednego z nich. W jaki sposób małżonkowie powinni dokonać odliczenia w tytułu ulgi termomodernizacyjnej?

Odliczenia wydatków może dokonać jeden z małżonków (oczywiście w granicach przysługującego mu limitu) albo oboje małżonkowie po 50% wydatków, lub w innej wybranej przez nich proporcji. W tym przypadku wystawienie faktury na imię i nazwisko tylko jednego małżonka nie ma znaczenia dla możliwości skorzystania z ulgi. Wydatek dotyczy bowiem budynku mieszkalnego należącego do ich majątku wspólnego oraz został poniesiony z majątku wspólnego małżonków.”

Reasumując:

- na tym etapie nie może Pan skorzystać z ulgi, ponieważ nie posiada Pan tytułu własności do nieruchomości (skoro nieruchomość stanowi wyłączną własność żony, a budynek dzieli los prawny gruntu zgodnie z art. 46-48 Kodeksu cywilnego)

- gdyby stał się Pan współwłaścicielem nieruchomości do dnia złożenia zeznania rocznego za poprzedni rok podatkowy, teoretycznie może Pan skorzystać z ulgi, ale tutaj pojawia się wątpliwość dotycząca faktur, które zostały wystawione tylko na żonę – istnieje ryzyko, że z uwagi na fakt, iż faktury dotyczyły wydatku ponoszonego w czasie gdy nieruchomość stanowiła wyłączną własność żony, organ podatkowy zakwestionuje odliczenie po Pana stronie (zgodnie z art. 26h ust. 4 ustawy PIT za datę poniesienia wydatku uważa się dzień wystawienia faktury).

* Na gruncie prawa polskiego informacja podatkowa wskazana przez prawnika nie ma mocy wiążącej dla żadnego organu skarbowego. Jeżeli podatnik jest zainteresowany uzyskaniem informacji co do sposobu stosowania przepisów prawa w rozumieniu fiskusa, powinien do organu z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji. To jedyna droga uzyskania oficjalnego stanowiska.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350

2. Interpretacja Dyrektora KIS z dnia 30 kwietnia 2020 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.191.2020.2.JK

3. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414

4. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59

5. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93