Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem dochodowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spłata kredytu po sprzedaży odziedziczonego mieszkania po mężu a podatek

Aleksander Słysz • Opublikowane: 2017-04-17

Pięć miesięcy temu sprzedałam odziedziczone razem z dziećmi mieszkanie – zakupione wspólnie z mężem w 2009 r. Mąż zmarł w 2011 r. Cena zakupu mieszkania wynosiła 220 000 zł. Mieszkanie sprzedałam za kwotę 195 000, przy czym moje 4/6 części za 115 000 a 2/6 moich dwóch córek za 80 000 (taki był wyrok sądu rodzinnego). Pieniądze ze sprzedaży chcę przeznaczyć na spłatę kredytu zaciągniętego wspólnie z mężem na zakup domu, w którym mieszkam z córkami. Proszę o pomoc w wypełnieniu formularza PIT-39, bo chyba muszę taki wypełnić, a nie wiem dokładnie, jaką kwotę należy przeznaczyć na spłatę kredytu, aby nie płacić podatku dochodowego.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Według chyba przeważającej wykładni nie musi Pani płacić podatku dochodowego, bowiem ze zbycia Pani 4/6 nie powstał przychód podlegający opodatkowaniu. Zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych nie powstaje, gdy osiągnięty przychód nie jest przychodem, który mieści się w podlegających opodatkowaniu źródłach przychodu. Tu mamy do czynienia ze źródłem: odpłatne zbycie nieruchomości (lub ich części oraz udziału w nieruchomości). Przychód, który nie jest przychodem podlegającym opodatkowaniu, pochodzi m.in. z odpłatnego zbycia nie następującego w wykonaniu działalności gospodarczej i dokonanego po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie [art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych].

Sprzedaż udziałów wynoszących 3/6 w nabytym w 2009 r. mieszkaniu ma miejsce po upływie pięciu lat, licząc od końca roku 2009, więc nie generuje przychodu (odpowiadającego właśnie tym 3/6) podlegającego opodatkowaniu. Nie trzeba w tej części tego przychodu nawet wykazywać w PIT (ani rocznym, ani PIT-39).

W zakresie odziedziczonego udziału w wysokości 1/6 sprawa jest bardziej skomplikowana, szczególnie że na przestrzeni ostatnich lat zmieniło się tak podejście sądów, jak i części organów podatkowych do tego problemu. Bowiem to, czy powstaje tu przychód, uzależnione jest od tego, jaki moment uznamy za datę nabycia. Wydaje się, że obecnie przeważa stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2015 r. [sygn. I SA/Bd 228/15, LEX nr 1682180], w którym sąd uznał, że:

„Nie stanowi »nabycia« w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nabycie w drodze spadku po współmałżonku, zakupionej w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej do majątku wspólnego nieruchomości. Konsekwentnie, w takim przypadku nie można przyjąć, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze otwarcia spadku. Skutkiem tego brak jest możliwości opodatkowania przychodu z tytułu zbycia tej nieruchomości na podstawie tego przepisu.”

Podobnie czytamy też w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca 2015 r. I SA/Łd 569/15: „W świetle przedstawionej dotychczas argumentacji, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że nie stanowi »nabycia« w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nabycie w drodze spadku po współmałżonku, nieruchomości zakupionej do majątku wspólnego w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej. Konsekwentnie, w takim przypadku nie można przyjąć, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze otwarcia spadku. Skutkiem tego, w niniejszej sprawie, zważywszy na okoliczność, że zakup nieruchomości nastąpił w 1995 r. – brak jest możliwości opodatkowania jego zbycia w 2014 r. na podstawie tego przepisu. Na marginesie sąd zwraca uwagę, że podobne stanowisko wyrażone zostało w szeregu wyroków sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2011 r., II FSK 1101/10; wyroki WSA w Warszawie: z 7 listopada 2013 r., III SA/Wa 1177/13, z 12 kwietnia 2013 r. III SA/Wa 2999/12 i z 20 czerwca 2013 r., III SA/Wa 3464/12; WSA w Kielcach z 22 sierpnia 2013 r., I SA/Ke 396/13; WSA w Krakowie z 7 listopada 2012 r., I SA/Kr 1378/12; WSA w Gorzowie z 7 maja 2014 r., I SA/Go 136/14; WSA w Gdańsku: z 9 września 2014 r., I SA/Gd 716/14 i I SA/Gd 447/14 oraz z 9 stycznia 2014, I SA/Gd 1422/13; wyroki WSA w Bydgoszczy: z dnia 24 marca 2015 r. I SA/Bd 55/15 oraz z 6 maja 2015 r., I SA/Bd 228/15 – wszystkie dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).”

Zgodnie z tą wykładnią dla części nabytej w drodze dziedziczenia po mężu datą nabycia byłby 2009 r. a nie 2011 r. Tym samym i w tej części sprzedaż nie generowałaby przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Dla Pani córek sprzedaż miała miejsce przed upływem 5 lat, więc one musiałyby przeznaczyć całość środków uzyskanych ze sprzedaży na własny cel mieszkaniowy, by nie płacić w ogóle podatku dochodowego, muszą złożyć również PIT-39.

Zatem sytuacja małoletnich córek jest diametralnie inna, bowiem wystąpił u nich przychód podlegający opodatkowaniu. Mogą skorzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131, ale dla nich wydatek środków na Pani kredyt hipoteczny nie jest realizacją własnego celu mieszkaniowego, stąd obowiązane są, a dokładniej Pani w ich imieniu, do rozliczenia przychodu prowadzącego do opodatkowania dochodu.

Małoletnie dzieci realizują własne cele mieszkaniowe w taki sam sposób jak dorośli, tylko za sprawą osób je reprezentujących i z dochowaniem ew. restrykcji wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

„Powyższe oznacza, że jeśli małoletnie dziecko osiąga dochody, które nie mogą być doliczane do dochodów rodziców, należy złożyć odrębne zeznanie na imię i nazwisko dziecka. Zaznanie takie wypełniają jednak i podpisują w imieniu dziecka rodzice. Nie ma podstaw, aby rodzice małoletniego dziecka doliczali do swoich dochodów i opodatkowywali dochód osiągnięty przez małoletniego ze sprzedaży należącego do niego mieszkania.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy, że uzyskany ze sprzedaży mieszkania przychód powinni po połowie wykazać w zeznaniu podatkowym rodzice Wnioskodawcy łącznie ze swoimi dochodami jest nieprawidłowe.

Zeznanie podatkowe PIT-39 winno być złożone na imię i nazwisko Wnioskodawcy jako odrębnego podatnika, a rodzice Wnioskodawcy jedynie je podpisują” [IBPBII/2/415-210/14/MM interpretacja indywidualna, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach4 czerwca 2014 r.].

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem dochodowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Niezapłacony podatek od zasiedzenia

Rodzice posiadali dom, oni go wybudowali, ale 1/4 działki przejęli na zasadzie zasiedzenia (wyrok sądu) w 2001 roku. Nie został zapłacony podatek od...

 

Przejście na ryczałt ewidencjonowany

Stoję przed wyborem formy opodatkowania na 2017 rok. Prowadzę firmę – działalność jednoosobowa – od 22 lat. Do tej pory rozliczam podatki na...

 

Sprzedaż mieszkania rodzicom, czy darowizna?

Sprzedaż mieszkania rodzicom, czy darowizna?

Chcę sprzedać mieszkanie moim rodzicom. Mieszkanie kupiłam w 2016 roku, zakup został sfinansowany kredytem hipotecznym, cena zakupu 300 000 zł i za...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »