Autor: Adam Nowak
Wraz z moją pełnoletnią siostrą przeprowadziliśmy w sądzie pełną procedurę spadkową i nabyliśmy prawa do spadku po ojcu w udziale 1/2 prawa dla każdego z nas. Jako zstępni jesteśmy zwolnieni z podatku od nabycia spadku. Wystawiliśmy mieszkanie po tacie (zakupił je rok wcześniej) na sprzedaż i sprzedaliśmy je za 220 tys. zł. Tak mnie jak i siostrze przypadło więc 110 tys. zł i podobno są to tylko nasze (moje i siostry) pieniądze, a nasi współmałżonkowie nie maja do nich żadnych praw. Po sprzedaży mieszkania musimy odprowadzić 19% podatku, ponieważ od daty nabycia tego mieszkania przez ojca nie upłynęło 5 lat, lub przeznaczyć te pieniądze na inną nieruchomość, która będzie naszą własnością, czy też spłatę kapitału kredytu hipotecznego na posiadaną już nieruchomość, wtedy od podatku 19% jesteśmy zwolnieni. W związku z tym zwolnieniem mam kilka pytań:
1. W tym momencie posiadam wraz z żoną wspólny kredyt hipoteczny na działkę budowlaną, na której stoi nasz dom. Kredytu do spłaty zostało nam 90 tys. zł (kapitał). Jeśli z uzyskanych ze sprzedaży mieszkania po ojcu 110 tyś zł pobiorę 90 tys., aby spłacić nasz wspólny kredyt hipoteczny, to są one w całości zwolnione z 19% podatku? Podatek 19% zapłacę tylko od pozostałych 20 tys. zł z całościowej kwoty 110 tys. zł?
2. Czy może jednak jest tak, że jeśli jest to nasz (mój i żony) wspólny kredyt, to ja z tych moich 110 tys. mogę spłacić tylko „swoją” część kredytu, połowy od żony już mi nie wolno? Co wtedy mogę zrobić?

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT opodatkowaniu podlega odpłatne zbycie nieruchomości jeżeli zostało dokonane w ciągu 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego nabycia. W przypadku nabycia w drodze spadku termin opodatkowania liczony jest od daty, kiedy to spadkodawca nabył nieruchomość. W tym przypadku będzie to rok 2022, co oznacza, że sprzedaż nieruchomości podlega pod regulacje ustawy PIT w tym przypadku.
Co jednak istotne, zgodnie z art. 30e ustawy PIT „opodatkowaniu podlega dochód ze zbycia nieruchomości rozumiany jako różnica pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d ustawy”.
Zgodnie zaś z art. 22 ust. 6d zdanie drugie ustawy PIT §do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika”.
Art. 22 ust. 6d ustawy PIT w ww. brzmieniu obowiązuje od 1 stycznia 2019 r. Jak czytamy w projekcie ustawy wprowadzającym ten przepis (druk 2854):
„Ustawa ma na celu wprowadzenie zmian odnoszących się do spadkobierców zbywających nieruchomości lub określone prawa majątkowe nabyte w spadku ukierunkowanych na pełniejszą realizację na gruncie podatku PIT sukcesji praw spadkodawcy związanych z odziedziczoną nieruchomością.
Ponadto projekt przewiduje umożliwienie zaliczenia do kosztów podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości lub określonych praw majątkowych, nabytych w drodze spadku:
Ww. przepis umożliwia zatem spadkobiercom zaliczenie do kosztów podatkowym w momencie sprzedaży nieruchomości wydatków na nabycie, jakie poniósł spadkodawca.
Z przedstawionego przez Pana opisu sprawy wynika, że spadkodawca nabył w drodze umowy (dołączonej przez Pana) w 2022 roku mieszkanie o wartości 240 000 zł. Natomiast obecnie mieszkanie zostało sprzedane za kwotę 222 000 zł. To zatem oznacza, że w tym przypadku koszt jest większy niż przychód, a zatem nie mamy do czynienia z dochodem, lecz ze strata podatkową.
To po pierwsze oznacza, że nie występuje podatek do zapłaty. Po drugie oznacza to, że nie ma uzasadnienia rozpatrywanie kwestii możliwości zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT (własne cele mieszkaniowe), ponieważ zwolnienie do obejmuje uzyskany ze sprzedaży dochód (w myśl tego przepisu: „zwalnia się od podatku dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości”), który w tym przypadku nie występuje, ponieważ mamy stratę.
W konsekwencji należy jedynie złożyć PIT-39 w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym i wykazać stratę z odpłatnego zbycia nieruchomości. W kosztach wykazujemy wydatek, jaki spadkodawca poniósł na nabycie nieruchomości. Każdy spadkobierca składa osobny PIT-39, wykazując połowę przychodu ze sprzedaży oraz połowę kosztu, jaki spadkodawca poniósł na nabycie nieruchomości.
Spłata kredytu z części spadku
Aneta odziedziczyła po ojcu połowę mieszkania, które następnie sprzedała razem z bratem. Ze swojej części otrzymała 110 tys. zł. Miała kredyt hipoteczny na mieszkanie, które kupiła kilka lat wcześniej. Aby uniknąć 19% podatku od sprzedaży spadkowego lokum, przeznaczyła te środki na spłatę kapitału kredytu. W ten sposób nie tylko obniżyła swoje zobowiązania finansowe, ale także legalnie skorzystała ze zwolnienia podatkowego.
Dylemat wspólnego kredytu
Michał po śmierci ojca odziedziczył wraz z siostrą mieszkanie, które sprzedali za 220 tys. zł. Chciał przeznaczyć swoją część (110 tys. zł) na spłatę kredytu hipotecznego, który miał z żoną. Okazało się jednak, że jeśli spłaci całość wspólnego kredytu, urząd skarbowy może zakwestionować zwolnienie podatkowe, bo część kwoty faktycznie spłacałaby dług żony. Ostatecznie wpłacił tylko połowę na kredyt, a resztę przeznaczył na remont domu.
Podatek czy inwestycja?
Katarzyna i jej brat sprzedali mieszkanie odziedziczone po matce przed upływem 5 lat od jego nabycia. Wiedzieli, że mogą uniknąć 19% podatku, jeśli przeznaczą środki na własne cele mieszkaniowe. Katarzyna miała do spłaty kredyt na dom, ale zamiast go uregulować, zdecydowała się na zakup kolejnego mieszkania pod wynajem. Dzięki temu uniknęła podatku i jednocześnie zyskała dodatkowe źródło dochodu.
Spłata kredytu hipotecznego ze środków pochodzących ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości może być skutecznym sposobem na uniknięcie 19% podatku dochodowego. Kluczowe jest jednak prawidłowe przeznaczenie tych środków zgodnie z przepisami dotyczącymi własnych celów mieszkaniowych. W przypadku wspólnego kredytu konieczne jest rozważenie, jaka część długu może zostać spłacona bez ryzyka utraty zwolnienia podatkowego. Decyzja o tym, jak spożytkować pieniądze ze spadku, powinna być dobrze przemyślana, aby maksymalnie wykorzystać dostępne ulgi podatkowe i poprawić swoją sytuację finansową.
Oferujemy profesjonalne porady prawne online dotyczące spadków, podatków i nieruchomości. Jeśli masz wątpliwości związane ze sprzedażą odziedziczonego mieszkania, rozliczeniem podatku czy przeznaczeniem środków na własne cele mieszkaniowe, skontaktuj się z nami. Nasi eksperci pomogą Ci uniknąć błędów, wyjaśnią skomplikowane przepisy i wskażą najlepsze rozwiązania dostosowane do Twojej sytuacji. Konsultacje odbywają się wygodnie online, bez wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika