Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podwójnym opodatkowaniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Szwajcarska rezydencja podatkowa a czasowa praca w Polsce

Marcin Sądej • Opublikowane: 2019-10-07

Od 2015 roku mieszkam w Szwajcarii, przez trzy lata pracowałam tu – otrzymywałam dochody w Szwajcarii do marca 2018. Mam mieszkanie w Polsce, z którego korzystam kilka razy w roku, ale centrum interesów życiowych mam w Szwajcarii. Od czerwca 2019 roku będę pracować w Polsce, w innym mieście, niż znajduje się moje mieszkanie (będę wynajmować hotel na mieszkanie w tygodniu). Na weekendy będę wracać do domu w Szwajcarii. Jak wyglądać będzie moja sytuacja podatkowa i względem którego kraju będę miała obowiązek rozliczenia podatku?

Marcin Sądej

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za sprawne i szybkie udzielenie wyczerpującej odpowiedzi, dzięki fachowej poradzie w której zawarto dodatkowe istotne dla sprawy wskazówki, wykraczające poza zakres pytania uniknąłem popełnienia poważnego błędu biznesowego,
Marek, 64 lata
Chciałbym aby w przyszłości prawnik, pytał przed napisaniem ostatecznej odpowiedzi o szczegóły, laicy tacy jak ja nie wiedza które informacje mogą być istotne a które nie. Mam nadzieje, że uzyskam odpowiedź na dodatkowe pytanie.
Piotr, HR business partner, 37 lat
Bardzo pomocny serwis. Dzięki niemu za niewielką w sumie opłatą pozbyłem się dużego problemu.
Roman, 62 lata
Polecam jak najbardziej.
Ewa
Porada przekonująca i konkretna (z powołaniem się na odpowiednie artykuły oraz podaniem przykładowych postanowień sądu). 
Tomasz, manager, 53 lata

W pierwszej kolejności należy odnieść się do polskich przepisów regulujących kwestię rezydencji podatkowej. Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1–1a ustawy PIT „osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Analiza powyższych przepisów wskazuje, że wystarczy spełnienie choćby jednego z powyższych warunków, aby zostać uznanym za osobę mającą miejsce zamieszkania na terenie RP i, co za tym idzie, za osobę posiadającą polską rezydencję podatkową. Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania.

Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym określona osoba, która ma ścisłe powiązania biznesowe czy też gospodarcze w Polsce, a całą rodzinę i znajomych w innym państwie, może w takiej sytuacji podlegać opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów.

Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć tzw. ognisko domowe, wszelkie powiązania rodzinne i towarzyskie, aktywność społeczną, polityczną, kulturalną, obywatelską, przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp. Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.

Jak czytamy w wyroku WSA w Łodzi z 5.10.2017 (sygn. akt I SA/Łd 493/17), „oceniając, w którym z państw znajduje się centrum życiowych i zawodowych interesów osoby fizycznej, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki osobiste i ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są więzi rodzinne, towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczna, kulturalna i wszelka inna działalność, miejsce wykonywania działalności gospodarczej i miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem”.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a ustawy ww. analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ośrodka interesów życiowych.

Z przedstawionego przez Panią stanu faktycznego wynika, że Pani ośrodek interesów życiowych znajduje się w Szwajcarii a nie w Polsce. W rezultacie pierwszy z opisanych warunków nie jest spełniony. Jeżeli natomiast w ciągu roku będzie Pani przebywała w Polsce dłużej niż 183 dni w roku, to druga przesłanka zostaje spełniona, co oznacza, że może Pani zostać uznana za polskiego rezydenta podatkowego.

Powyższa okoliczność nie zmienia faktu, iż nadal Pani ośrodek interesów życiowych będzie znajdował się na terytorium Szwajcarii. Powoduje to, że dochodzi do kolizji polskich i szwajcarskich przepisów w zakresie ustalenia Pani rezydencji podatkowej.

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 4a ustawy PIT polskie przepisy podatkowe stosuje się z uwzględnieniem zawartym umów międzynarodowych w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. W tym zakresie sięgnąć należy do treści Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Bernie dnia 2 września 1991 r.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ww. umowy „jeżeli osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Państwach, to jej status będzie określony według następujących zasad:

a) osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych);

b) jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym zwykle przebywa;

c) jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest obywatelem;

d) jeżeli jest ona obywatelem obu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną zagadnienie w drodze wzajemnego porozumienia”.

W konsekwencji jeżeli będzie Pani przebywała na terytorium Polski dłużej niż 183 dni, ale nadal Pana ośrodek interesów życiowych będzie znajdował się w Szwajcarii, to w świetle polsko-szwajcarskiej umowy międzynarodowej będzie Pani nadal traktowana jako szwajcarski rezydent podatkowy. Powoduje to, że w obu przypadkach (przekroczenie lub nie przekroczenie 183 dni w Polsce) nadal będzie Pani szwajcarskim rezydentem podatkowym z uwagi na posiadanie w Szwajcarii ośrodka interesów życiowych. Wynika to z zawartej w umowie reguły kolizyjnej. Warto także podkreślić, że ratyfikowane umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo przed postanowieniami ustaw. W konsekwencji powyższego na gruncie prawa polskiego będzie Pani posiadała status nierezydenta.

Zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy). W myśl natomiast art. 3 ust. 2b pkt 1 ustawy za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2a, uważa się w szczególności dochody (przychody) z pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia.

Powyższa zasada znajduje także odzwierciedlenie w polsko-szwajcarskiej umowie w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. W art. 15 ust. 1 umowy czytamy bowiem, że pensje, płace i inne podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Szwajcarii osiąga z pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w Szwajcarii, chyba że praca wykonywana jest w Polsce. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to osiągane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w Polsce.

W konsekwencji z uwagi wykonywania pracy w Polsce staje się Pani polskim nierezydentem podatkowym, który jest zobowiązany do zapłaty podatku w Polsce. Dodatkowo jako szwajcarski rezydent podatkowy jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku w Szwajcarii od całości osiągniętych dochodów niezależnie, czy zostały osiągnięte w Szwajcarii, czy poza nią. Dojdzie zatem do podwójnego opodatkowania, które jednak nie wystąpi z uwagi na zastosowanie metody unikania podwójnego opodatkowania.

Jak bowiem czytamy w art. 23 ust. 2 polsko-szwajcarskiej umowy, „jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Szwajcarii osiąga dochód lub posiada majątek, które zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji mogą być opodatkowane w Polsce, Szwajcaria zwolni, z uwzględnieniem postanowień wymienionych w literze b, taki dochód lub majątek z opodatkowania, z tym że przy obliczaniu podatku od pozostałego dochodu lub majątku tej osoby może zastosować stawkę podatkową, która byłaby zastosowana, gdyby dochód lub majątek zwolniony od opodatkowania w powyższy sposób nie został zwolniony od opodatkowania”.

Powyższa metoda jest określana jako metoda wyłączenia z progresją. Jednakże kwestie związane z jej zastosowaniem w konkretnym rozliczeniu podatkowym regulują przepisy szwajcarskie. W Polsce natomiast jako nierezydent jest Pani zobowiązana do rozliczenia podatku od dochodów osiągniętych wyłącznie na terenie RP czyli ze stosunku pracy.

Podsumowując nasze powyższe rozważania:

  1. na gruncie polsko-szwajcarskiej umowy międzynarodowej oraz zawartych tam reguł kolizyjnych jest Pani traktowana jako szwajcarski rezydent podatkowy z uwagi na posiadanie w Szwajcarii ośrodka interesów życiowych,
  2. w zakresie prawa polskiego jest Pani nierezydentem podatkowym, który jest zobowiązany do rozliczenia podatku wyłącznie od dochodu osiągniętego na terenie RP,
  3. w Szwajcarii, jako rezydent podatkowy, jest Pani zobowiązana do rozliczania wszystkich dochodów zarówno osiągniętych w Polsce jak i Szwajcarii, do podwójnego opodatkowania jednak nie dojdzie, ponieważ w zakresie rozliczenia w Szwajcarii może Pani zastosować metodę wyłączenia z progresją.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podwójnym opodatkowaniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Praca w firmie z Niemiec - gdzie płacić podatek?

Mam zacząć pracę w firmie, której siedziba jest Niemczech. W tytule umowy widnieje zapis: umowa współpracy z przeniesieniem praw autorskich....

Rozliczenie podatków za pracę zdalną dla cypryjskiego pracodawcy

Od kilku lat mieszkam i pracuję na Cyprze. Z powodów rodzinnych będę musiał wrócić do Polski. Ponieważ charakter mojej pracy pozwala na pracę...

Podwójne opodatkowanie miedzy Polską a UK

Pytanie dotyczy mojej rezydentury podatkowej oraz umowy o podwójnym opodatkowaniu miedzy Polską a UK (obecnie czuję się rezydentem obu państw, mimo...

Czy będę musiał odprowadzać podatek od szwajcarskiej emerytury?

Moje pytanie dotyczy emerytury za lata przepracowane w Szwajcarii. Posiadam podwójne obywatelstwo i za rok będę miał szwajcarskie uprawnienia...

Jak uniknąć podwójnego opodatkowania dochodów ze Szwajcarii z tytułu umowy o pracę?

Od października roku 2016 prowadziłem w Polsce jednoosobową działalność gospodarczą, ostatnie przychody z tytułu jej prowadzenia uzyskałem...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »