Kategoria: Podatek od spadków i darowizn

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Unikanie podatków spadkowych

Monika Cieszyńska • Opublikowane: 2015-11-16

Sprawa dotyczy nieruchomości, którą dziedziczę po moim ojcu. Jest to dom jednorodzinny, w którym jestem zameldowany od dziecka. Jest jednak nierozwiązana sprawa spadkowa po moim dziadku. Dziadek wybudował w latach 70. 3 domy – dwa ofiarował siostrom mojego taty, trzeci dom zamieszkiwał sam wraz z moim tatą. Po śmierci dziadka nie została przeprowadzona sprawa spadkowa (1979), formalnie dom nie został przepisany na mojego tatę. Zakładam, że z rodziną trudno będzie rozmawiać. Jak postąpić, żeby uniknąć ewentualnych podatków?

Monika Cieszyńska

»Wybrane opinie klientów

Jestem pod ogromnym wrażeniem, co do uzyskania informacji bardzo szczegółowej. Fachowe doradztwo, takiej informacji nie uzyskam nigdzie, wcześniej. Składam podziękowanie Pani Izabeli Nowackiej-Marzeion. 
Wiesława, sprzątaczka, 555 lat
Po raz drugi zwracam się do eksperta i uzyskuję satysfakcjonującą odpowiedź
Beata, 58 lat
Szybka i wyczerpująca odpowiedź na zapytanie.
Barbara, 60 lat, księgowa
Bardzo wyczerpujaca, jasna i szybko uzyskana porada. Dziekuje!
Krzysztof
Dziękuję bardzo,na podstawie udzielonej przez eksperta pomocy udało mi się osiągnąć ustalony cel. W przyszłości jeżeli będę mieć problem na pewno ponownie się skontaktuje.
Jakub

Rozumiem, że wspomniany przez Pana dom jednorodzinny, który chciałby Pan odziedziczyć po ojcu należał do Pana dziadka i miał przypaść Panu ojcu, jednak nie został formalnie przepisany. Niestety, jeśli dziadek nie przepisał przedmiotowej nieruchomości jeszcze za swojego życia na Pana ojca, to aby Pan formalnie stał się jej właścicielem, należy dokonać następujących czynności.

Przede wszystkim należy przeprowadzić postępowanie spadkowe zarówno po dziadku, jak i po ojcu. Postępowanie spadkowe można przeprowadzić w każdym czasie, gdyż prawo do spadku nie podlega przedawnieniu. Po przeprowadzeniu postępowania spadkowego sąd wyda postanowienie, w którym stwierdzi, kto jest spadkobiercą i w jakim udziale. W celu przeprowadzenia postępowania spadkowego należy złożyć do sądu spadku (sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy) wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po danym spadkodawcy. Od wniosku należy uiścić opłatę w wysokości 50 zł. Dowód uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku; opłatę można uiścić przelewem na konto sądu, w kasie sądu lub przez przyklejenie znaków opłaty sądowej.

Warto, by wszyscy spadkobiercy podpisali się na jednym wniosku, gdyż w przeciwnym razie sąd od każdego spadkobiercy pobierze osobną opłatę w wysokości 50 zł. We wniosku oprócz sądu właściwego należy oznaczyć osobę spadkodawcy oraz jako uczestników postępowania wszystkich spadkobierców wraz adresami zamieszkania. We wniosku należy wskazać, czy zmarły zostawił testament oraz czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne. Jeśli zmarły nie zostawił testamentu, dziedziczenie odbywać się będzie na podstawie ustawy.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Postępowanie spadkowe po Pana ojcu najprawdopodobniej może zostać przeprowadzone także przed notariuszem.

Do wniosków o stwierdzenie nabycia spadku należy załączyć skrócone odpisy aktów zgonu zmarłych oraz urodzenia spadkobierców (w przypadku kobiet zamężnych – skrócone odpisy aktów małżeństwa).

W skład spadku wchodzą wszystkie prawa i obowiązki majątkowe przysługujące spadkodawcy w chwili jego śmierci.

Następnie, czyli po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, aby dom przypadł wyłącznie Panu ojcu czy Panu, należy dokonać dział spadku.

Podział spadku, w którego skład wchodzi nieruchomość, musi nastąpić przed sądem albo przed notariuszem. Z reguły sądowy dział spadku jest istotnie tańszy niż przed notariuszem zwłaszcza jeśli współwłaściciele są zgodni co do sposobu działu spadku (tzw. zgodny dział spadku). W przypadku zgody opłata sądowa od wniosku o dział spadku wynosi 300 zł, w przypadku braku zgody - 500 zł.

W Państwa przypadku możliwe sposoby podziału majątku spadkowego to:

  1. przyznanie całej rzeczy jednemu ze współwłaścicieli lub kilku na współwłasność za ich zgodą i zasądzenie od nich spłat na rzecz pozostałych współwłaścicieli,
  2. sprzedaż rzeczy wspólnej (podział cywilny).

Przy zgodnym podziale w zasadzie sąd związany jest bowiem sposobem podziału podanym przez spadkobierców w zgodnym wniosku. Może on od tego odstąpić jedynie wówczas, gdy występuje sprzeczność proponowanego podziału z prawem, zasadami współżycia społecznego albo też podział naruszałby w sposób rażący interesy osób uprawnionych.

Jeśli chodzi o sprawy podatkowe, to kwestia ta wygląda następująco. Z tytułu nabycia spadku po ojcu, jako osoba należąca do pierwszej grupy podatkowej, może Pan skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Warunkiem skorzystania z tego zwolnienia jest zgłoszenie nabycia spadku naczelnikowi urzędu skarbowego w nieprzekraczalnym terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (lub od zarejestrowania aktu o poświadczenie dziedziczenia, jeśli nabycie spadku następuje przed notariuszem), tj. złożyć zeznanie SD-Z2.

Natomiast w grę może wejść obowiązek podatkowy po dziadku w przypadku jego spadkobierców (czyli dzieci dziadka).

Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629) stanowi, że „do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2007 r., stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r.”

W związku z powyższym stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (j.t. Dz. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.) – w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. – „podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem spadku”.

Z kolei zgodnie z treścią art. 5 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. – „obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze dziedziczenia ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych i powstaje z chwilą przyjęcia spadku”. Natomiast stosownie do art. 6 ust. 4 zd. 1 ustawy „jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia”.

Tym samym spadkobiercy dziadka w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku winni zgłosić nabycie spadku naczelnikowi urzędu skarbowego. Wysokość podatku wyliczy urząd.

Zgodnie z art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej „jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie podatkowe nie powstanie, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy”.

Podsumowując, jeśli chce Pan uregulować swój tytuł prawny do wspomnianej nieruchomości, to należy dokonać wyżej wymienionych czynności i niestety rozliczyć się z urzędem skarbowym, by w przyszłości uniknąć odpowiedzialności karnoskarbowej i obowiązku zapłaty podatku wraz z odsetkami, jeśli organ przed upływem 5 lat zdąży doręczyć decyzję o wymierzeniu podatku. Jeszcze raz podkreślam, Pan jako osoba zaliczana do pierwszej grupy podatkowej może skorzystać ze zwolnienia z tytułu nabycia spadku po ojcu, pod warunkiem że złoży Pan zeznanie SD-Z2 naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (lub od zarejestrowania aktu o poświadczenie dziedziczenia jeśli nabycie spadku następuje przed notariuszem).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »