Usługi psychoterapii przez internet a VAT

Zwolnienie przedmiotowe z VAT w zakresie opieki medycznej

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy VAT „zwolnieniu podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

a. lekarza i lekarza dentysty,

b. pielęgniarki i położnej,

c. medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, Nr 149, poz. 887 i Nr 174, poz. 1039),

d. psychologa”.

Warunkiem przedmiotowym jest świadczenie usług w zakresie opieki medycznej. Wyrażenie „opieka medyczna” dotyczy działalności mającej na celu ochronę zdrowia ludzkiego i obejmuje opiekę nad pacjentem. Celem zwolnienia jest ułatwienie ochrony zdrowia ludzkiego, która obejmuje diagnozę i badania w celu sprawdzenia, czy osoba cierpi na jakąś chorobę i jeżeli to możliwe zapewnienia jej leczenia. Nie obejmuje diagnozy i badania w innym celu. Innymi słowy, aby podlegać zwolnieniu świadczenie powinno mieć cel terapeutyczny. Innymi słowy, aby podlegać zwolnieniu świadczenie powinno mieć cel terapeutyczny, tym samym liczy się nie charakter usługi, ale jej cel.

Czynności o charakterze diagnostyczny lub terapeutyczny zwolnione z VAT

Z powołanego przepisu wynika, że dla zastosowania zwolnienia od VAT-u istotny jest cel wykonywanych świadczeń. Ze zwolnienia będą generalnie korzystać tylko te czynności, które mają charakter diagnostyczny lub terapeutyczny (leczniczy). Jeśli świadczenie nie będzie służyć profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, to wówczas nie będzie objęte zwolnieniem podatkowym.

Zauważyć zatem należy, że wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem – nie ma prawa do zastosowania zwolnienia od podatku VAT. Świadczenie usług, dokonywane w ramach wykonywania zawodu medycznego, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeśli nie odpowiadają one koncepcji opieki medycznej. Natomiast jeśli głównym celem usług medycznych nie jest ochrona, w tym zachowanie lub odtworzenie zdrowia, ale raczej udzielanie pewnych porad, nie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku.

Usługi medyczne za pośrednictwem Internetu

Jeszcze do niedawna zdaniem organów podatkowych i sądów taki cel był osiągnięty wyłącznie poprzez osobisty kontakt, badanie oraz diagnozę pacjenta. W rezultacie usługi te świadczone przez Internet nie spełniają przesłanki przedmiotowej, co automatycznie powoduje wykluczenie możliwości skorzystania ze zwolnienia.

Tak wypowiedział się Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 14.10.2016 r., nr ITPP1/4512-576/16/AJ:

Jak bowiem odnotował sąd w wyroku z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. I SA/Po 245/13, „wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem – nie ma prawa do zastosowania zwolnienia od VAT. Świadczenie usług, dokonywane w ramach wykonywania zawodu medycznego, podlega opodatkowaniu VAT, jeśli nie odpowiadają one koncepcji opieki medycznej. Jeśli głównym celem usług medycznych nie jest ochrona, w tym zachowanie lub odtworzenie zdrowia, ale raczej udzielania porad, nie będzie miało zastosowania zwolnienie od podatku.

W sytuacji zatem, gdy spółka świadczy usługi za pośrednictwem Internetu, brak jest bezpośredniego (osobistego) kontaktu z klientami oraz wykonywania badań i obserwacji klientów. Nie można zatem świadczonych przez niego usług określić mianem usług opieki medycznej. Nie można bowiem świadczyć usług w zakresie opieki medycznej, bez wnikliwego zbadania danej osoby, jej obserwacji oraz opieki nad nią w procesie działań medycznych, a to podstawowe warunki definiujące te usługi.

Podobnie też Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 31.12.2014 r., nr IBPP3/443-1156/14/AŚ.

Nowe interpretacje organów podatkowych są korzystniejsze

Trzeba jednak zauważyć, ze w ostatnim czasie podejście organów podatkowych uległo zmianie i obecnie wydawane są korzystne interpretacje stwierdzające, że wykonywanie usług przez internet korzysta ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy VAT.

W interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 06.09.2019 r., nr 0114-KDIP4.4012.448.2019.1.BS czytamy:

„Zatem świadczone przez Wnioskodawcę za pośrednictwem internetu usługi, stanowią w istocie usługi które można uznać za usługi opieki medycznej, i których głównym celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia. W konsekwencji świadczone przez Wnioskodawcę usługi będą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT”.

Podobnie korzystny jest wyrok WSA w Warszawie z 13.01.2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3103/15:

„Skoro współczesna medycyna i technika stworzyły i tworzą nadal możliwości wykonywania zabiegów z wykorzystaniem najnowszych technik, lekarz ma nie tylko prawo, ale i obowiązek techniki te wykorzystywać. Tym bardziej zrozumiałe jest wykorzystywanie takich możliwości technicznych przez podmioty lecznicze, które muszą reagować na aktualne potrzeby pacjentów, którzy nie zawsze w celu skorzystania z usług medycznych muszą lub mogą wychodzić z domu. Jeżeli więc możliwe jest wykonanie usług z zakresu opieki medycznej przez internet, powinny one być pod względem podatkowym traktowana tak samo jak usługi medyczne, świadczone tradycyjną metodą przez osobisty-fizyczny kontakt pacjenta z lekarzem. O tym, w jaki konkretnie sposób usługa medyczna zostanie wykonana, decyduje zatem dobro pacjenta i możliwości techniczne podmiotu leczniczego, aktualizowane w zależności od zdobyczy i osiągnięć nauki, techniki i medycyny.

Spółka powinna mieć prawo do zastosowania stawki zwolnionej z podatku VAT przy świadczeniu usług poprzez łącza internetowe na rzecz indywidualnego pacjenta, służące profilaktyce, ratowaniu, zachowaniu i poprawie zdrowia”.

W świetle zatem najnowszego stanowiska uznać należy, że usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT świadczone za pośrednictwem internetu usługi, które mogą korzystać ze zwolnienia od podatku. Słusznie bowiem obecnie fiskus podkreśla, iż ustawa o VAT nie określa formy w jaki sposób ma być udzielona usługa medyczna, dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, istotny jest cel świadczonej usługi. Jednocześnie brak bezpośredniego kontaktu pracownika medycznego z pacjentem nie zmienia w żaden sposób charakteru i celu usługi. Miejmy nadzieję, że taka interpretacja przepisów utrzyma się na stałe.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
2. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz.U. 2011 nr 112 poz. 654
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 13.01.2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3103/15