Autor: Adam Nowak
W lutym 2022 roku zmarł mój ojciec. Rodzice są po rozwodzie, więc jego mieszkanie odziedziczyło czworo dzieci, w tym ja. W czerwcu 2022 roku spłaciłem rodzeństwo (oszacowaliśmy wartość mieszkania na 160 tysięcy) i przepisałem mieszkanie na siebie i żonę. Nie upłynęło 5 lat od otrzymania spadku. Jaki podatek będę musiał zapłacić i od jakiej kwoty, jeśli postanowimy teraz sprzedać mieszkanie?

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT opodatkowaniu podlega odpłatne zbycie nieruchomości lub jej części, jeżeli następuje w terminie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego nabycia. Przez nabycie rozumie się każdą czynność prawną powodującą nabycie prawa własności w całości lub w części.
Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy PIT w „przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a–c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę”.
Do nabycia w drodze spadku dochodzi w dniu śmierci spadkodawcy (art. 922–925 Kodeksu cywilnego), a nie w dacie uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku (charakter deklaratoryjny). Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy PIT „nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a–c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a–c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku”.
Jak rozumiem, każdy ze spadkobierców nabył równy udział, tj. 1/4 w drodze dziedziczenia po zmarłym ojcu. W konsekwencji:
19% podatek PIT od sprzedaży jest płatny od dochodu, czyli od różnicy pomiędzy przychodem a kosztem. Przykładowo, jeżeli nieruchomość zostanie sprzedana za kwotę np. 180 000 zł, to:
Inną opcją jest skorzystanie ze zwolnienia ze względu na własne cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT. W świetle tego przepisu podatnik nie płaci podatku, jeżeli cały opodatkowany przychód ze sprzedaży przeznaczy na własne cele mieszkaniowe w terminie do 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego sprzedaży. Na własne cele mieszkaniowe należy przeznaczyć przychód, a nie dochód, aby w całości skorzystać ze zwolnienia. Wydatek ten musi dotyczyć nieruchomości stanowiącej własność lub współwłasność podatnika, w której podatnik mieszka i realizuje cele mieszkaniowe („dach nad głową”).
W każdym przypadku podatnik ma obowiązek złożenia PIT-39 w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku sprzedaży. Obowiązek złożenia PIT-39 nie powstaje przy sprzedaży nieruchomości po upływie pięcioletniego terminu opodatkowania.
Sprzedaż mieszkania odziedziczonego przez spadkobiercę po rodzicu
Pan Jan odziedziczył w 2021 roku po zmarłym ojcu mieszkanie o wartości 200 000 zł. Ponieważ ojciec nabył nieruchomość w 2010 roku, pięcioletni okres liczony od końca roku nabycia przez spadkodawcę już upłynął. Pan Jan sprzedał mieszkanie w 2023 roku za 220 000 zł. W tej sytuacji sprzedaż mieszkania jest zwolniona z podatku PIT, ponieważ minęło ponad 5 lat od końca roku nabycia przez spadkodawcę. Pan Jan nie musi składać deklaracji PIT-39.
Spłata rodzeństwa po dziale spadku i sprzedaż mieszkania przed upływem 5 lat
Pani Anna w 2022 roku odziedziczyła wraz z trojgiem rodzeństwa mieszkanie o wartości 160 000 zł po matce. Po dziale spadku w czerwcu 2022 r. spłaciła rodzeństwo, wypłacając każdemu po 40 000 zł. Następnie sprzedała mieszkanie w 2024 roku za 200 000 zł. W tej sytuacji:
Sprzedaż części nieruchomości po spadku i reinwestycja w nowe mieszkanie
Pan Tomasz odziedziczył w 2020 roku po zmarłej babci 50% udziału w mieszkaniu, którego wartość oszacowano na 300 000 zł. W 2022 roku odkupił drugą połowę udziału od kuzyna za 150 000 zł. W 2023 roku sprzedał całe mieszkanie za 400 000 zł. W tej sytuacji:
Sprzedaż mieszkania otrzymanego w spadku przed upływem 5 lat od nabycia przez spadkodawcę może wiązać się z koniecznością zapłaty 19% podatku PIT od dochodu. Kluczowe znaczenie mają koszty związane z nabyciem oraz możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego, jeśli przychód zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat. Warto również pamiętać o obowiązku złożenia deklaracji PIT-39 do 30 kwietnia roku następującego po sprzedaży.
Potrzebujesz pomocy w obliczeniu podatku lub złożeniu deklaracji PIT-39? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – opisz swój problem w formularzu pod artykułem, a my zajmiemy się resztą.
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika