- Budowa domu prefabrykowanego wraz z montażem i wykończeniem w Szwajcarii zwykle jest traktowana jako czynność związana z nieruchomością położoną poza Polską.
- Polska faktura zaliczkowa co do zasady nie powinna zawierać polskiego VAT, ale sposób jej wystawienia zależy od obowiązków rejestracyjnych i rozliczeniowych w Szwajcarii.
- Jeżeli wykonawca rozlicza transakcję w ramach rejestracji VAT w Szwajcarii, fakturowanie i podatek należy ustalić według przepisów szwajcarskich.
- Podatnik może zachować prawo do odliczenia VAT od zakupów w Polsce, jeżeli zakupy są związane z czynnością, która dawałaby prawo do odliczenia, gdyby była wykonana w Polsce.
Jak zakwalifikować budowę domu prefabrykowanego w Szwajcarii?
W opisanej sprawie chodzi o produkcję elementów domu prefabrykowanego w Polsce, ich transport do Szwajcarii, montaż na konkretnej nieruchomości oraz wykończenie budynku. Dla VAT kluczowe jest ustalenie, czy mamy do czynienia z dostawą towarów z montażem, czy z usługą budowlaną związaną z nieruchomością.
Przy usługach dla kontrahentów zagranicznych podobne wątpliwości VAT może wywołać faktura dla firmy czeskiej.
Jeżeli transakcja zostałaby uznana za dostawę towarów instalowanych lub montowanych, zastosowanie ma zasada z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Miejscem dostawy jest wtedy miejsce, w którym towary są instalowane lub montowane, czyli w tej sprawie Szwajcaria.
Jeżeli natomiast dominujący charakter ma usługa budowlana lub wykończeniowa dotycząca konkretnej nieruchomości, zastosowanie ma art. 28e ustawy o VAT. Zgodnie z tą regulacją miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest miejsce położenia nieruchomości. Również w takim wariancie miejscem opodatkowania będzie Szwajcaria.
W praktyce przy budowie domu z prefabrykatów na cudzym gruncie organy podatkowe i sądy często akcentują usługowy charakter świadczenia, zwłaszcza gdy wykonawca nie tylko sprzedaje elementy, ale także wykonuje montaż, instalacje i prace wykończeniowe. Ostateczna kwalifikacja zależy jednak od treści umowy, zakresu prac, odpowiedzialności wykonawcy oraz tego, jaki element świadczenia jest ekonomicznie dominujący.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Dostawa z montażem czy usługa budowlana?
Rozróżnienie między dostawą towarów z montażem a usługą budowlaną bywa sporne, ale w opisanym przypadku nie zmienia zasadniczego wniosku co do miejsca opodatkowania. Zarówno przy dostawie z montażem, jak i przy usłudze związanej z nieruchomością miejscem rozliczenia nie będzie Polska, lecz państwo, w którym dom jest montowany i wykańczany.
Pomocna pozostaje uchwała NSA z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 2/13, w której wskazano, że o kwalifikacji świadczenia złożonego decyduje element dominujący. Jeżeli najważniejsze jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą towarów. Jeżeli natomiast istotą transakcji są czynności wykonawcze, budowlane, montażowe lub organizacyjne, świadczenie należy traktować jako usługę.
W podobnych sprawach podkreślano, że wybudowanie obiektu budowlanego z prefabrykatów na cudzym gruncie nie jest prostą sprzedażą elementów. Jeżeli wykonawca odpowiada za rezultat w postaci budynku lub jego zasadniczej części, wykonuje montaż na nieruchomości oraz realizuje instalacje lub wykończenie, argumenty za uznaniem transakcji za usługę budowlaną są silne.
Zaliczki przy montażu domu w Szwajcarii
W tym artykule najważniejsze jest ustalenie, czy transakcja jest dostawą z montażem albo usługą związaną z nieruchomością położoną za granicą. Ogólne zasady usług dla kontrahentów spoza UE są omówione w tekście o usługach IT dla firmy z USA a VAT, ale przy domu w Szwajcarii dochodzi jeszcze element nieruchomości.
Zaliczka powinna być dokumentowana zgodnie z kwalifikacją całej transakcji. Nie wystarczy samo założenie, że skoro klient jest za granicą, polski VAT nigdy nie wystąpi.
JPK_V7 przy zaliczkach zagranicznych
Sposób ujęcia w JPK zależy od kwalifikacji transakcji i tego, czy czynność podlega wykazaniu w polskiej ewidencji. W tym miejscu zostawiamy tylko wniosek praktyczny: przed wystawieniem zaliczki trzeba ustalić miejsce świadczenia, status nabywcy i charakter montażu.
Prawo do odliczenia VAT od materiałów kupionych w Polsce
Realizacja inwestycji poza Polską nie oznacza automatycznej utraty prawa do odliczenia VAT od zakupów dokonanych w Polsce. Zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT podatnik może odliczyć VAT naliczony od towarów i usług związanych z dostawą towarów lub świadczeniem usług poza terytorium kraju, jeżeli te czynności dawałyby prawo do odliczenia, gdyby były wykonane w Polsce, a podatnik posiada dokumenty potwierdzające związek zakupów z tymi czynnościami.
W opisanej sprawie oznacza to, że VAT od materiałów, usług projektowych, podwykonawców, transportu krajowego czy innych zakupów związanych z produkcją i montażem domu może podlegać odliczeniu, jeżeli spełnione są ogólne warunki odliczenia. Kluczowe jest, aby zakupy były wykorzystywane do działalności opodatkowanej lub takiej, która dawałaby prawo do odliczenia, gdyby była wykonywana w Polsce.
Na potrzeby ewentualnej kontroli warto gromadzić przede wszystkim umowę z inwestorem, harmonogram płatności, faktury zakupowe, dokumenty magazynowe, listy przewozowe, dokumenty celne, protokoły odbioru prac i korespondencję potwierdzającą przeznaczenie zakupów na konkretną inwestycję w Szwajcarii.
Co warto ustalić przed podpisaniem kontraktu?
Przed przyjęciem zaliczek i rozpoczęciem produkcji należy doprecyzować w umowie, kto odpowiada za odprawę celną, import elementów do Szwajcarii, lokalny VAT, ewentualne pozwolenia i obowiązki rejestracyjne. Dobrze jest także ustalić, czy cena jest kwotą netto, czy obejmuje jakiekolwiek podatki lokalne.
Warto też rozdzielić w harmonogramie płatności etapy produkcji, dostawy, montażu i wykończenia, ale nie zawsze oznacza to możliwość odrębnego opodatkowania każdego elementu. Jeżeli z ekonomicznego punktu widzenia kontrahent kupuje jeden rezultat, czyli gotowy lub wykończony budynek, organy mogą traktować całość jako jedno świadczenie złożone.
Bezpiecznym rozwiązaniem jest uzyskanie analizy szwajcarskich obowiązków podatkowych przed wystawieniem faktur zaliczkowych. W Polsce można natomiast rozważyć wniosek o interpretację indywidualną, jeżeli wątpliwości dotyczą kwalifikacji transakcji, prawa do odliczenia lub sposobu wykazania sprzedaży poza terytorium kraju.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak różne ustalenia kontraktowe i podatkowe wpływają na fakturowanie zaliczek oraz odliczenie VAT w Polsce.
Polski producent zawiera umowę na wykonanie i montaż domu w kantonie, w którym zgodnie z lokalnymi zasadami musi zarejestrować się do VAT. Otrzymuje trzy zaliczki jeszcze przed rozpoczęciem montażu. Nie dolicza polskiego VAT, lecz wystawia dokumenty zgodnie z przepisami szwajcarskimi. Zakupy materiałów w Polsce dokumentuje fakturami i zachowuje prawo do odliczenia, ponieważ są bezpośrednio związane z inwestycją poza krajem.
Wykonawca ustala z inwestorem, że lokalny podatek rozliczy nabywca. Polska faktura zaliczkowa nie zawiera polskiej stawki VAT i jest oznaczona jako czynność niepodlegająca opodatkowaniu w Polsce. Wykonawca ujmuje ją w polskich rozliczeniach jako sprzedaż poza terytorium kraju, o ile transakcja nie jest rozliczana w ramach jego zagranicznej rejestracji.
Producent kupuje w Polsce drewno, izolację, okna i usługi projektowe do domu montowanego w Szwajcarii. Podczas kontroli wykazuje umowę, dokumenty transportowe, zestawienie materiałów i protokoły odbioru. Dzięki temu potwierdza związek podatku naliczonego z czynnością wykonywaną poza Polską i broni prawa do odliczenia VAT.
FAQ
Czy zaliczka od inwestora ze Szwajcarii jest opodatkowana polskim VAT?
Co do zasady nie, jeżeli dotyczy budowy, montażu lub usługi związanej z nieruchomością położoną w Szwajcarii. Miejscem opodatkowania jest wtedy Szwajcaria, a nie Polska.
Czy na fakturze należy wpisać stawkę 0%?
Zwykle nie. Stawka 0% jest polską stawką dla określonych czynności opodatkowanych w Polsce. Przy czynności poza terytorium kraju stosuje się raczej oznaczenie niepodlegania opodatkowaniu w Polsce, często jako NP.
Czy trzeba zarejestrować się do VAT w Szwajcarii?
To zależy od szwajcarskich przepisów, wartości i charakteru prac oraz modelu rozliczenia z inwestorem. Tę kwestię trzeba potwierdzić przed wystawieniem faktur, najlepiej z doradcą znającym lokalne regulacje.
Czy można odliczyć VAT od materiałów kupionych w Polsce?
Tak, jeżeli zakupy są związane z czynnością wykonywaną poza terytorium kraju, która dawałaby prawo do odliczenia, gdyby była wykonana w Polsce, oraz podatnik posiada dokumenty potwierdzające ten związek.
Czy transport elementów domu do Szwajcarii wymaga osobnej analizy?
Tak. Szwajcaria jest państwem trzecim, więc oprócz VAT trzeba uwzględnić kwestie celne, dokumenty eksportowe lub importowe oraz ustalenia kontraktowe dotyczące tego, kto odpowiada za odprawę i podatki lokalne.
Podsumowanie
Przy kontrakcie na produkcję, montaż i wykończenie domu prefabrykowanego w Szwajcarii najważniejsze jest ustalenie miejsca opodatkowania oraz obowiązków w Szwajcarii. W polskim VAT taka transakcja zasadniczo nie powinna być dokumentowana z polską stawką podatku, ponieważ miejsce opodatkowania znajduje się poza Polską.
Faktury zaliczkowe należy wystawiać albo według przepisów szwajcarskich, jeżeli wykonawca ma tam obowiązek rejestracji, albo jako czynności niepodlegające opodatkowaniu w Polsce, jeżeli podatek rozlicza inwestor lub inny mechanizm przewidziany w prawie szwajcarskim. Jednocześnie podatnik może odliczać VAT od zakupów w Polsce, jeżeli właściwie udokumentuje związek tych zakupów z inwestycją.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
2. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 2/13
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 283/10
4. Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2010 r., nr ITPP1/443-1096/09/BS
