Zakup auta na fakturę VAT marża

Rozliczenie faktury VAT marża

W pierwszej kolejności wskażę, że sprzedaż rzeczy w ramach procedury VAT marża to szczególny sposób rozliczania podatku VAT przez sprzedawcę (gdzie podstawą opodatkowania jest różnica pomiędzy ceną nabycia a ceną sprzedaży). Natomiast na gruncie prawa cywilnego jest to typowa umowa sprzedaży i pod względem przepisów cywilnych nie wprowadza żadnych szczególnych rozwiązań – jest interpretowana tak jak każda inna umowa sprzedaży.

Jeżeli chodzi o kwestie związane z podatkiem i obowiązki czy też czynności, o których Pan wspomina, to po pierwsze wskażmy, że jak stanowi art. 26 Ordynacji podatkowej „podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki”. To oznacza, że odpowiedzialność za podatek VAT spoczywa na sprzedawcy.

W zakresie możliwości ponoszenia przez Pana jakiejkolwiek odpowiedzialności za rozliczenie podatku w systemie VAT marża zwróćmy uwagę na treść art. 117b Ordynacji podatkowej, gdzie czytamy, iż „podatnik, o którym mowa w art. 105a ustawy VAT, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe podmiotu dokonującego na jego rzecz dostawy towarów w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o podatku od towarów i usług”.

Powyższy przepis stanowi zatem o solidarnej odpowiedzialności za podatek VAT nabywcy towarów i usług. Przy czym konieczne jest odniesienie się do treści art. 105a ustawy VAT.

Odpowiedzialność nabywcy za podatek VAT

Jak stanowi ten przepis, „podatnik, o którym mowa w art. 15, na rzecz którego dokonano dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe, w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na jego rzecz, jeżeli w momencie dokonania tej dostawy podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego”.

Powyższa solidarna odpowiedzialność po stronie nabywcy występuje wyłącznie w sytuacji, gdy:

• przedmiotem sprzedaży są towary określone w załączniku nr 15 do ustawy VAT,
• kupujący wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że podatek nie zostanie zapłacony,
• kupujący jest podatnikiem podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ustawy VAT.

Powyższa norma dotyczy kupującego będącego podatnikiem podatku VAT. W konsekwencji zarówno art. 117b Ordynacji podatkowej, jak i art. 105a ustawy VAT nie obejmuje zakresem podmiotowym konsumentów, czyli osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Kolejnym przepisem, na który warto zwrócić uwagę, jest art. 117ba Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że „podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy VAT, na rzecz którego dokonano dostawy towarów lub świadczenia usług, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem wraz z dostawcą towarów lub usługodawcą zarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny za jego zaległości podatkowe w części podatku od towarów i usług proporcjonalnie przypadającej na tę dostawę towarów lub to świadczenie usług, jeżeli zapłata należności za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na białej liście VAT”.

Jest to kolejny przypadek, w którym nabywca może ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe sprzedawcy za nierozliczony podatek VAT. Dotyczy to sytuacji, gdy kontrahent dokonał płatności z pominięciem rachunku bankowego wyszczególnionego w liście VAT, czyli na rachunek firmowy.

Przy czym po raz kolejny należy zaznaczyć, że taka solidarna odpowiedzialność może dotyczyć wyłącznie podmiotu określonego w art. 15 ustawy VAT, czyli podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Odpowiedzialność ta nie może zostać przeniesiona na konsumenta, czyli kupującego będącego osobą prywatną.

Dopuszczalna forma zapłaty za samochód

Natomiast odnośnie do płatności za dokonaną dostawę i zrealizowaną usługę należy wskazać na obowiązek wynikający z art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców. Przepis ten podaje, że „dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku, gdy:

1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz

2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji”.

W świetle powyższego konieczność dokonywania zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego obejmuje tylko transakcje pomiędzy przedsiębiorcami. Jeżeli zatem kupującym jest konsument, to dopuszczalną formą zapłaty należności jest gotówka.

Podsumowując powyższe, jeżeli jako kupujący występuje Pan w roli konsumenta, czyli osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, to nie ciążą na Panu obowiązki, o których Pan wspomina. Nie jest możliwe, aby została przeniesiona na Pana odpowiedzialność za ewentualny nierozliczony podatek przez sprzedawcę. Pod względem podatkowym nie ma Pan obowiązku weryfikowania sprzedawcy, nie musi Pan dokonywać płatności przelewem bankowym i może Pan zastosować formę gotówkową. Z Pana perspektywy nie obciążają Pana żadne obowiązki ani ryzyka związane z podatkami z tytułu procedury VAT marża stosowanej przez sprzedawcę.

Jak wskazaliśmy na wstępie, sprzedaż w procedurze VAT marża jest na gruncie prawa cywilnego traktowana analogicznie jak każda umowa sprzedaży, a w sytuacji sprzedaży na rzecz konsumentów towarów (czyli rzeczy ruchomych) należy stosować odpowiednio art. 43a–43g ustawy prawa konsumenta. Te regulacje są właściwe w zakresie rękojmi.

Prawa konsumenta w przypadku braku zgodności towaru z umową

Po pierwsze zgodnie z art. 43a ustawy w razie braku zgodności towaru z umową konsumentowi przysługują uprawnienia określone w dalszych przepisach. Towar jest zgodny z umową, jeżeli zgodne z umową pozostają w szczególności jego:

1) opis, rodzaj, ilość, jakość, kompletność i funkcjonalność, a w odniesieniu do towarów z elementami cyfrowymi – również kompatybilność, interoperacyjność i dostępność aktualizacji;

2) przydatność do szczególnego celu, do którego jest potrzebny konsumentowi, o którym konsument powiadomił przedsiębiorcę najpóźniej w chwili zawarcia umowy i który przedsiębiorca zaakceptował.

W myśl art. 43c ustawy „przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za brak zgodności towaru z umową istniejący w chwili jego dostarczenia i ujawniony w ciągu dwóch lat od tej chwili, chyba że termin przydatności towaru do użycia, określony przez przedsiębiorcę, jego poprzedników prawnych lub osoby działające w ich imieniu, jest dłuższy. Domniemywa się, że brak zgodności towaru z umową, który ujawnił się przed upływem dwóch lat od chwili dostarczenia towaru, istniał w chwili jego dostarczenia, o ile nie zostanie udowodnione inaczej lub domniemania tego nie można pogodzić ze specyfiką towaru lub charakterem braku zgodności towaru z umową”.

To oznacza, że okres rękojmi wynosi 2 lata, licząc od chwili dostarczenia towaru konsumentowi. Ponadto konsument korzysta z domniemania, że wada istniała w chwili otrzymania towaru – czyli istnieje domniemanie, że to nie konsument przyczynił się do powstania wady.

Powyższe oczywiście odnosi się również do zakupu auta w ramach procedury VAT marża, a zatem korzysta Pan z ochrony przyznanej konsumentowi w ramach nabycia ruchomości. Powyższa ochrona nie wymaga od konsumenta dokonywania szczególnych czynności, o których Pan wspomina.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926