Kategoria: Podatek od spadków i darowizn

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zakup mieszkania za gotówkę

Aleksander Słysz • Opublikowane: 2013-05-14

Mieszkam z rodzicami w USA. Rodzice kupili mi mieszkanie za gotówkę. Nie zgłaszałam darowizny, ale urząd skarbowy wysłał mi zawiadomienie o nierozliczeniu się z podatku. Nie spisywaliśmy żadnej umowy darowizny, a z rodzicami umówiliśmy się, że oddam część pieniędzy, jak zacznę pracować. Co powinnam teraz zrobić?

Aleksander Słysz

»Wybrane opinie klientów

Po raz drugi zwracam się do eksperta i uzyskuję satysfakcjonującą odpowiedź
Beata, 58 lat
Szybka i wyczerpująca odpowiedź na zapytanie.
Barbara, 60 lat, księgowa
Bardzo wyczerpujaca, jasna i szybko uzyskana porada. Dziekuje!
Krzysztof
Dziękuję bardzo,na podstawie udzielonej przez eksperta pomocy udało mi się osiągnąć ustalony cel. W przyszłości jeżeli będę mieć problem na pewno ponownie się skontaktuje.
Jakub
Szybka odpowiedź :)
Magdalena

Jeśli nie wskaże Pani źródła pochodzenia kapitału na zakup mieszkania za gotówkę, skutkiem, oprócz ewentualnych konsekwencji karnoskarbowych, będzie 75% stawka podatku dochodowego, którą będzie Pani zmuszona zapłacić od kwoty wydatkowanej na nieruchomość.

 

Wskazując darowiznę i dowodząc, że miała miejsce, w najgorszym przypadku stawka podatku wyniesie 20%, nabycie bowiem własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony. Normalnie podatek od spadków i darowizn dla I grupy jest niższy, o tym jednak w dalszej części niniejszej odpowiedzi.

 

Cofnijmy się do podstaw. Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Inaczej jest w przypadku pożyczki – dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Zatem to, czy pieniądze na zakup mieszkania za gotówkę zostały Pani darowane, czy pożyczone, wynika tylko z Pani ustaleń z rodzicami, mogą one mieć formę ustną zgodnie z polskim prawem, jednakże raczej nie polskie prawo będzie miało tu zastosowanie (wynika to z ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe). Zatem ważność darowizny lub pożyczki winna Pani ocenić według prawa USA (w tym zakresie nie udzielamy pomocy).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

 

W opisanym przez Panią stanie faktycznym przyjąć można moim zdaniem, że doszło do darowizny.

 

Podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem m.in. darowizny. Ponadto powyższe nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

 

Odnośnie do podatku zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę 9637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej (Pani należy właśnie do I grupy w stosunku do rodziców).

 

Zatem po przekroczeniu powyższej kwoty mamy do czynienia dopiero z darowizną podlegającą opodatkowaniu. Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku i dla I grupy wynosi w przypadku kwoty nadwyżki do 10 278 zł – 3%, ponad 10 278 zł do 20 556 zł podatek wynosi 308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10 278 zł, ponad 20 556 zł podatek wynosi 822 zł 20 gr i 7%. Niemniej jednak, jak już wspomniałem, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony.

 

Winna Pani zatem jak najszybciej złożyć zeznanie SD-3 w zakresie darowizny. Czy pozwoli to uniknąć stawki 20%? Zdania są podzielone, kontrowersyjne jest bowiem, czy złożenie zeznania w takim przypadku jak Pani jest, czy nie jest powołaniem się na darowiznę w omówionych okolicznościach.

 

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 grudnia 2008 r. (III SA/Wa 1264/08) stwierdzono, że jeśli podatnik, uzyskując wiedzę o potencjalnej możliwości wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej (np. w przedmiocie tzw. „nieujawnionych dochodów”), złoży wprawdzie wyjaśnienia, wskazując jako jedno ze źródeł finansowania nieopodatkowaną darowiznę, ale też zgłosi ją właściwemu organowi do opodatkowania, uprzedzając niejako formalne już postępowania organu, w takiej sytuacji brak będzie podstaw do zastosowania art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn (u.p.s.d.), ponieważ sam fakt uzyskania przez podatnika pochodzącej od organu wiedzy o możliwości wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, czy też o wątpliwościach dotyczących możliwości sfinansowania dokonanej inwestycji ze środków zadeklarowanych, nie jest okolicznością istotną z uwagi na treść tego przepisu. Jest więc szansa na ograniczenie stawki do maksymalnie 7%.

 

Zgodnie z art. 54. § 1 Kodeksu karnego skarbowego (K.k.s.) każdy podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. Widać zatem wyraźnie, że istnieje zagrożenie karą grzywny. Z tego powodu z zeznaniem doradzałbym złożenie czynnego żalu, aczkolwiek w obecnej sytuacji może on już być nieskuteczny. O czynnym żalu potrzebne informacje znajdzie Pani tu: http://www.eporady24.pl/czynny_zal,artykuly,15,93,569.html

 

Mogła Pani uniknąć podatku i skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn z art. 4a u.p.s.d., jednak obecnie nie jest to już możliwe ze względu na niedochowanie przez Panią terminu zgłoszenia. Zgodnie z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez m.in. zstępnych, jeżeli – w przypadku środków pieniężnych – zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. By ze zwolnienia skorzystać, trzeba w terminie 6 miesięcy złożyć druk SD-Z2 oraz udokumentować otrzymanie środków dowodem przekazania na rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. W przypadku niespełnienia powyższych warunków nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy.

 

Odnośnie do ewentualnej pożyczki podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają m.in. umowy pożyczki pieniędzy. Niemniej jednak czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi w Polsce, jeżeli ich przedmiotem są:

 

  1. rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  2. rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Zatem w Polsce nie będzie podlegała opodatkowaniu pożyczka pieniężna, jeśli w momencie jej dokonania środki znajdowały się w USA, nabywca ma miejsce zamieszkania w USA i czynność została tam dokonana.

 

Podobnie wskazuje m.in. Z. Ofiarski: „Przyjęto generalną zasadę, że podlegają omawianemu podatkowi te czynności cywilnoprawne, których przedmiotem są rzeczy znajdujące się na terytorium RP lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium RP, a także rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, jeżeli nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium RP i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium RP. Wyjątki od tej reguły zostały wprowadzone w art. 1 ust. 5 u.p.c.c. i odnoszą się do umowy spółki oraz jej zmiany. Podlegają one podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się: siedziba spółki osobowej, a w przypadku spółki kapitałowej – jej rzeczywisty ośrodek zarządzania albo siedziba tej spółki (jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego).

 

Powracając do ogólnej reguły wynikającej z art. 1 ust. 4 u.p.c.c., podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych także umowy pożyczki, jeżeli dotyczą rzeczy znajdujących się w Polsce lub praw majątkowych podlegających wykonaniu w Polsce. Nawet pomimo zawarcia umowy pożyczki za granicą będzie ona podlegała omawianemu podatkowi, jeżeli jej przedmiotem są rzeczy znajdujące się na terytorium RP lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium RP. Sposób wykonania umowy pożyczki w sytuacji, gdy dokonano przelewu kwoty pożyczki z rachunku znajdującego się na terytorium RP, dla oceny zasadności opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ze względu na konsensualny charakter tej umowy, nie ma znaczenia. Przedmiotem umowy pożyczki mogą być tylko rzeczy, do których zalicza się także pieniądze. W związku z powyższym polski pożyczkodawca, który ze środków zgromadzonych w Polsce udziela pożyczki podmiotowi zagranicznemu, nie może twierdzić, że przedmiotem umowy są prawa majątkowe wykonywane za granicą. W konsekwencji nie może twierdzić, że taka pożyczka jest zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 4 u.p.c.c.

 

Jeżeli przedmiotem umowy pożyczki są rzeczy znajdujące się w chwili jej zawarcia za granicą, np. na rachunku bankowym pożyczkodawcy, obowiązek podatkowy z tytułu tej umowy nie powstanie. Dla powstania obowiązku podatkowego nie ma znaczenia fakt późniejszego sprowadzenia do kraju pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku, które w chwili zawierania umowy znajdowały się poza granicami RP” (Zbigniew Ofiarski, Ustawy: o opłacie skarbowej, o podatku od czynności cywilnoprawnych. Komentarz, ABC).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »