Kategoria: Podatek od spadków i darowizn

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zasiedzenie nieruchomości a podatek od spadków i darowizn

Aleksander Słysz • Opublikowane: 2017-01-30

Otrzymałam prawomocny wyrok sądu o nabyciu nieruchomości przez zasiedzenie – 600 m2 działki. Działka była własnością mojego ojca (zm. 1990 r.) i mojej macochy (zm. 2015). Czy od tego zasiedzenia mam obowiązek zapłacić podatek od spadków i darowizn?

Aleksander Słysz

»Wybrane opinie klientów

Szybka i wyczerpująca odpowiedź na zapytanie.
Barbara, 60 lat, księgowa
Bardzo wyczerpujaca, jasna i szybko uzyskana porada. Dziekuje!
Krzysztof
Dziękuję bardzo,na podstawie udzielonej przez eksperta pomocy udało mi się osiągnąć ustalony cel. W przyszłości jeżeli będę mieć problem na pewno ponownie się skontaktuje.
Jakub
Szybka odpowiedź :)
Magdalena
Opinia kompetentna. W ciągu 24 godzin miałem pełną informację co należy mi się od zakładu pracy i jak mogę to uzyskać. Polecam.
Piotr

Jak rozumiem, na skutek zasiedzenia własność nieruchomości nabyła Pani. Przypomnę, że posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Dopiero po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Mamy tu do czynienia, co do zasady, z pierwotnym nabyciem prawa podmiotowego.

Podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem m.in. zasiedzenia. Obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn powstaje przy nabyciu w drodze zasiedzenia – z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie i ciąży na nabywcy własności, a nabycie to podlega opodatkowaniu stawką w wysokości 7% podstawy opodatkowania, którą stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru. Przy nabyciu w drodze zasiedzenia wyłącza się z podstawy opodatkowania wartość nakładów dokonanych na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia. Termin do złożenia SD-Z2 liczy się od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Skoro zasiedzenie jest nabyciem pierwotnym, pojawia się problem z uznaniem relacji pomiędzy nabywającym a zbywcą. W nauce przyjmuje się niekiedy, że nabycie przez zasiedzenie może biec przeciwko osobie, niemniej jednak przedmiotem zasiedzenia (jako sposobu nabycia) jest prawo własności; skutkiem nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie jest wygaśnięcie prawa dotychczasowego właściciela. Postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie toczy się przeciwko dotychczasowemu właścicielowi [Rudnicki Stanisław, Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie IX) ss. 560 ISBN: 978-83-7620-050-7].

Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn (oraz warunkami tam ustalonymi) nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę zwalnia się z podatku, jeśli nabywcy zgłoszą w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 ten fakt właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Uprzednio, tj. do końca 2015 roku powyższe obejmowało obowiązek podatkowy powstały na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2. Czyli wykreślono art. 6 ust. 1 pkt 6, tj. nabycie w drodze zasiedzenia.

Ministerstwo Finansów [pismo Nr PL-834/85/JB/06/PDJC-345/06/39/07 z dnia 26 stycznia 2007 r.] wskazało, że już w poprzednim stanie prawnym art. 4a nie można było stosować do zasiedzenia. Zdaniem Ministerstwa Finansów: „W związku z pytaniami notariuszy, Ministerstwo Finansów dodaje, że przepis art. 4a upsd ma zastosowanie do wszystkich przypadków nieodpłatnego nabycia majątku (bez względu na przedmiot nabycia), wymienionych w art. 1 upsd, w tym także prawa majątkowego polegającego na ustanowieniu nieodpłatnej służebności (także tytułem polecenia darczyńcy). Zwolnienie nie dotyczy jedynie nabycia majątku w drodze zasiedzenia, które zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego ma charakter pierwotny (następuje wskutek jego długotrwałego posiadania samoistnego).” Stanowisko to, co było już sygnalizowane na łamach naszego portalu, nie jest bezwzględnie akceptowane. W poprzednim stanie prawnym jednak w mojej ocenie ustawodawca dopuszczał możliwość skorzystania z tego zwolnienia przy nabyciu w drodze zasiedzenia. W 2013 roku zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 listopada 2013 r. [sygnatura: I SA/Bd 742/13], w którym sąd uznał, że „Ustawodawca objął każdy przypadek nabycia własności rzeczy lub prawa majątkowego określony w art. 1 ust. 1 pkt 1-6 i ust. 2 u.p.s.d. zwolnieniem, o którym mowa w art. 4a ustawy, w tym także w drodze zasiedzenia” [LEX nr 1434591]. Wydaje się, że taki pogląd na sprawę, iż zwolnienie z art. 4a można stosować do zasiedzenia, podziela i stara się ugruntować również NSA. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2014 r. [sygnatura: II FSK 883/12, gdzie przewodniczącym był Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), a skład sędziowski obejmował również Sędziów NSA: Małgorzatę Wolf-Kalamalę i Sławomira Presnarowicza] przedstawiono pogląd, iż „Przepis art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. należy rozumieć w ten sposób, że – inaczej niż w k.c. – na gruncie u.p.s.d. w drodze zasiedzenia możliwe jest nabycie nieruchomości od poprzednich właścicieli. Stąd też dla ustalenia, czy nabycie w drodze zasiedzenia własności rzeczy podlega zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn, istotne jest to, kto był jej poprzednim właścicielem” [LEX nr 1447090, M.Podat. 2014/6/45-46]. Podobnie i w nowszych wyrokach np. Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2015 r. I SA/Gl 441/15 uznaje się zasiedzenie za nabycie objęte zwolnieniem z art. 4a ustawy o podatków od spadków i darowizn.

Przekonanie o słuszności powyższego wzmacnia nowela ustawy w tym zakresie, bowiem jak już wskazałem, od 1 stycznia 2016 roku sytuacja zmieniła się tu zasadniczo na niekorzyść, ponieważ w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawodawca określił, że dotyczy obowiązku podatkowego powstałego na mocy: „art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2”, wykluczył więc art. 6 ust. 1 pkt 6 dotyczący zasiedzenia.

Zatem w odniesieniu do obowiązków, gdy dany podatnik nie korzysta ze zwolnienia z art. 4a ww. ustawy (czyli nie składa w terminie 6 miesięcy zgłoszenia SD-Z2), to powinien złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru, tj. SD-3 (przy nabyciu w drodze zasiedzenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »