Kategoria: Podatek od spadków i darowizn

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości a obowiązek podatkowy

Aleksander Słysz • Opublikowane: 2014-09-18

Mój teść otrzymał zwrot nieruchomości, z której wywłaszczono jego matkę w 1980 r. Jako jedyny spadkobierca zapłacił po zmarłej matce podatek od spadku (było to w latach dziewięćdziesiątych). Czy trzeba odzyskaną nieruchomość zgłosić do US i czy powstanie jakiś obowiązek podatkowy? Prawomocna decyzja odnośnie nieruchomości była wydana osiem miesięcy temu.

Aleksander Słysz

»Wybrane opinie klientów

Szybka i wyczerpująca odpowiedź na zapytanie.
Barbara, 60 lat, księgowa
Bardzo wyczerpujaca, jasna i szybko uzyskana porada. Dziekuje!
Krzysztof
Dziękuję bardzo,na podstawie udzielonej przez eksperta pomocy udało mi się osiągnąć ustalony cel. W przyszłości jeżeli będę mieć problem na pewno ponownie się skontaktuje.
Jakub
Szybka odpowiedź :)
Magdalena
Opinia kompetentna. W ciągu 24 godzin miałem pełną informację co należy mi się od zakładu pracy i jak mogę to uzyskać. Polecam.
Piotr

Istnieją pewne kontrowersje dotyczące zwrotów wywłaszczonych nieruchomości spadkobiercom i określenia nie tylko daty, ale i sposobu nabycia. Organy podatkowe stoją jednak na stanowisku, iż zwrot nieruchomości spadkobiercy powiększa masę spadkową po spadkodawcy, zwiększa się więc podstawa opodatkowania i tym samym w uproszczeniu zwrot podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Koronnym argumentem jest tu uznanie, że decyzja o zwrocie nieruchomości przywraca stan faktyczny istniejący przed wywłaszczeniem, a nie ma charakteru nabycia porównywalnego do np. zakupu czy darowizny.

Tym samym przyjąć należy, że miało miejsce nabycie w drodze dziedziczenia. Można zatem rozważać, czy odnowił się obowiązek podatkowy w tej, nieopodatkowanej wcześniej, części. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdy nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia (gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia). Na tej podstawie organy podatkowe uznają, że w sytuacji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości spadkobiercom odnawia się u nich obowiązek podatkowy i winni złożyć stosowne zeznanie (SD-3) i zapłacić w konsekwencji podatek.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Tak czytamy m.in. w piśmie z dnia 31 sierpnia 2011 r., gdzie Izba Skarbowa w Katowicach [sygnatura: IBPBII/1/436-278/11/MCZ] wskazuje, że skutek decyzji zwracającej nieruchomość „jest taki, jakby wywłaszczenia nie było, co oznacza, że w sensie prawnym, w dniu śmierci, spadkodawca dysponował nieruchomością, był jej właścicielem. Skoro tak, to otrzymany na mocy decyzji administracyjnej zwrot nieruchomości de facto oznacza nabycie w drodze spadku. (…) Przyjęcie odmiennego poglądu (czyli takiego, jaki prezentuje wnioskodawca) prowadziłoby do sytuacji, w której ten, kto odzyska wywłaszczoną nieruchomość, byłby w razie jej sprzedaży lub zamiany w innej, gorszej sytuacji niż ten, kto prawa własności nigdy nie utracił, bowiem data (moment) nabycia nieruchomości byłaby określona w różny sposób.

Stosownie do art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

W przypadku nabycia majątku spadkodawcy w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku – art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy w przypadku nabycia, które nie zostało zgłoszone do opodatkowania, a następnie nabycie to stwierdzono pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Biorąc pod uwagę opisany we wniosku stan faktyczny oraz przedstawiony powyżej stan prawny, należy stwierdzić, że zwrot uprzednio wywłaszczonej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn jako rzecz nabyta w spadku.

Wobec powyższego, należy stwierdzić, że wnioskodawca jest zobowiązany, na mocy powołanych wyżej przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, w tym art. 17a ust. 1 w związku z art. 1 i art. 6 ust. 4 ww. ustawy, złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru (SD-3) i w zeznaniu tym wykazać nabyty w spadku po babce majątek”.

Pozostaje ew. kwestia przedawnienia. W piśmie z dnia 12 czerwca 2012 r. Izba Skarbowa w Warszawie – w odniesieniu do sytuacji, gdzie w okresie wcześniejszym niż 5 lat przed zwrotem wywłaszczonej nieruchomości uprawomocnione było postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku [sygnatura: IPPB2/436-115/12-4/MZ] – wskazuje: „Obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn w przedmiotowej sprawie powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu o nabyciu praw do spadku po babci w 1983 r. Należy wskazać, że decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości nie kreuje prawa do nieruchomości, lecz tylko przywraca stosunki własnościowe sprzed wywłaszczenia. Przy zwrocie nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mamy do czynienia z przeniesieniem na zasadach ogólnych własności nieruchomości na wywłaszczonego uprzednio właściciela czy też jego spadkobierców. Reasumując, należy stwierdzić, iż w związku ze zwrotem nieruchomości wcześniej wywłaszczonej Wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do uiszczenia podatku od spadków i darowizn. Na Wnioskodawczyni ciążył obowiązek złożenia zeznania podatkowego z tytułu nabycia praw do roszczenia po zmarłej babci. Nadmienia się, że skoro obowiązek podatkowy z tytułu nabycia przez Wnioskodawczynię spadku po babci powstał z datą uprawomocnienia się ww. orzeczenia sądu, tj. w 1983 r., w myśl powołanych przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu”.

W myśl ww. interpretacji w analogicznych sytuacjach nie należałoby składać SD-3 ze względu na przedawnienie. Trudno jednak mi zgodzić się z tym stanowiskiem, albowiem nie mogło – moim zdaniem – w opisanej sytuacji w ww. piśmie przedawnić się zobowiązanie podatkowe, bowiem w części odpowiadającej zwróconej nieruchomości w ogóle nie powstało. Mogło co najwyżej przedawnić się prawo do wydania decyzji, jednak uważam, że odnawia się ono, bowiem decyzja o zwrocie dotyczy części nabycia niezgłoszonej uprzednio do opodatkowania, a stwierdzonej następnie pismem, więc obowiązek podatkowy powstałby z chwilą sporządzenia pisma, tj. wydania decyzji o zwrocie.

Jak Pani widzi, sprawa jest niejednoznaczna, rozważyć może Pani więc wystąpienie o indywidualną interpretację do Ministra Finansów celem zminimalizowania ryzyka konfliktu z organami podatkowymi.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »