Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości a obowiązek podatkowy

Aleksander Słysz • Opublikowane: 2014-09-18

Mój teść otrzymał zwrot nieruchomości, z której wywłaszczono jego matkę w 1980 r. Jako jedyny spadkobierca zapłacił po zmarłej matce podatek od spadku (było to w latach dziewięćdziesiątych). Czy trzeba odzyskaną nieruchomość zgłosić do US i czy powstanie jakiś obowiązek podatkowy? Prawomocna decyzja odnośnie nieruchomości była wydana osiem miesięcy temu.

Aleksander Słysz

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za sprawne i szybkie udzielenie wyczerpującej odpowiedzi, dzięki fachowej poradzie w której zawarto dodatkowe istotne dla sprawy wskazówki, wykraczające poza zakres pytania uniknąłem popełnienia poważnego błędu biznesowego,
Marek, 64 lata
Chciałbym aby w przyszłości prawnik, pytał przed napisaniem ostatecznej odpowiedzi o szczegóły, laicy tacy jak ja nie wiedza które informacje mogą być istotne a które nie. Mam nadzieje, że uzyskam odpowiedź na dodatkowe pytanie.
Piotr, HR business partner, 37 lat
Bardzo pomocny serwis. Dzięki niemu za niewielką w sumie opłatą pozbyłem się dużego problemu.
Roman, 62 lata
Polecam jak najbardziej.
Ewa
Porada przekonująca i konkretna (z powołaniem się na odpowiednie artykuły oraz podaniem przykładowych postanowień sądu). 
Tomasz, manager, 53 lata

Istnieją pewne kontrowersje dotyczące zwrotów wywłaszczonych nieruchomości spadkobiercom i określenia nie tylko daty, ale i sposobu nabycia. Organy podatkowe stoją jednak na stanowisku, iż zwrot nieruchomości spadkobiercy powiększa masę spadkową po spadkodawcy, zwiększa się więc podstawa opodatkowania i tym samym w uproszczeniu zwrot podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Koronnym argumentem jest tu uznanie, że decyzja o zwrocie nieruchomości przywraca stan faktyczny istniejący przed wywłaszczeniem, a nie ma charakteru nabycia porównywalnego do np. zakupu czy darowizny.

Tym samym przyjąć należy, że miało miejsce nabycie w drodze dziedziczenia. Można zatem rozważać, czy odnowił się obowiązek podatkowy w tej, nieopodatkowanej wcześniej, części. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdy nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia (gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia). Na tej podstawie organy podatkowe uznają, że w sytuacji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości spadkobiercom odnawia się u nich obowiązek podatkowy i winni złożyć stosowne zeznanie (SD-3) i zapłacić w konsekwencji podatek.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Tak czytamy m.in. w piśmie z dnia 31 sierpnia 2011 r., gdzie Izba Skarbowa w Katowicach [sygnatura: IBPBII/1/436-278/11/MCZ] wskazuje, że skutek decyzji zwracającej nieruchomość „jest taki, jakby wywłaszczenia nie było, co oznacza, że w sensie prawnym, w dniu śmierci, spadkodawca dysponował nieruchomością, był jej właścicielem. Skoro tak, to otrzymany na mocy decyzji administracyjnej zwrot nieruchomości de facto oznacza nabycie w drodze spadku. (…) Przyjęcie odmiennego poglądu (czyli takiego, jaki prezentuje wnioskodawca) prowadziłoby do sytuacji, w której ten, kto odzyska wywłaszczoną nieruchomość, byłby w razie jej sprzedaży lub zamiany w innej, gorszej sytuacji niż ten, kto prawa własności nigdy nie utracił, bowiem data (moment) nabycia nieruchomości byłaby określona w różny sposób.

Stosownie do art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

W przypadku nabycia majątku spadkodawcy w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku – art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy w przypadku nabycia, które nie zostało zgłoszone do opodatkowania, a następnie nabycie to stwierdzono pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Biorąc pod uwagę opisany we wniosku stan faktyczny oraz przedstawiony powyżej stan prawny, należy stwierdzić, że zwrot uprzednio wywłaszczonej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn jako rzecz nabyta w spadku.

Wobec powyższego, należy stwierdzić, że wnioskodawca jest zobowiązany, na mocy powołanych wyżej przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, w tym art. 17a ust. 1 w związku z art. 1 i art. 6 ust. 4 ww. ustawy, złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru (SD-3) i w zeznaniu tym wykazać nabyty w spadku po babce majątek”.

Pozostaje ew. kwestia przedawnienia. W piśmie z dnia 12 czerwca 2012 r. Izba Skarbowa w Warszawie – w odniesieniu do sytuacji, gdzie w okresie wcześniejszym niż 5 lat przed zwrotem wywłaszczonej nieruchomości uprawomocnione było postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku [sygnatura: IPPB2/436-115/12-4/MZ] – wskazuje: „Obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn w przedmiotowej sprawie powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu o nabyciu praw do spadku po babci w 1983 r. Należy wskazać, że decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości nie kreuje prawa do nieruchomości, lecz tylko przywraca stosunki własnościowe sprzed wywłaszczenia. Przy zwrocie nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mamy do czynienia z przeniesieniem na zasadach ogólnych własności nieruchomości na wywłaszczonego uprzednio właściciela czy też jego spadkobierców. Reasumując, należy stwierdzić, iż w związku ze zwrotem nieruchomości wcześniej wywłaszczonej Wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do uiszczenia podatku od spadków i darowizn. Na Wnioskodawczyni ciążył obowiązek złożenia zeznania podatkowego z tytułu nabycia praw do roszczenia po zmarłej babci. Nadmienia się, że skoro obowiązek podatkowy z tytułu nabycia przez Wnioskodawczynię spadku po babci powstał z datą uprawomocnienia się ww. orzeczenia sądu, tj. w 1983 r., w myśl powołanych przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu”.

W myśl ww. interpretacji w analogicznych sytuacjach nie należałoby składać SD-3 ze względu na przedawnienie. Trudno jednak mi zgodzić się z tym stanowiskiem, albowiem nie mogło – moim zdaniem – w opisanej sytuacji w ww. piśmie przedawnić się zobowiązanie podatkowe, bowiem w części odpowiadającej zwróconej nieruchomości w ogóle nie powstało. Mogło co najwyżej przedawnić się prawo do wydania decyzji, jednak uważam, że odnawia się ono, bowiem decyzja o zwrocie dotyczy części nabycia niezgłoszonej uprzednio do opodatkowania, a stwierdzonej następnie pismem, więc obowiązek podatkowy powstałby z chwilą sporządzenia pisma, tj. wydania decyzji o zwrocie.

Jak Pani widzi, sprawa jest niejednoznaczna, rozważyć może Pani więc wystąpienie o indywidualną interpretację do Ministra Finansów celem zminimalizowania ryzyka konfliktu z organami podatkowymi.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podatkiem od spadków i darowizn?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przekazanie darowizny na rzecz córki będącej w związku małżeńskim

Jestem mężatką. Moi rodzice chcą zakupić działkę i przekazać mi ją w darowiźnie – ale tylko mi, nie mężowi. Czy jest jakieś...

Darowizna na rzecz osoby z trzeciej grupy podatkowej

Chciałabym dokonać darowizny na rzecz osoby z trzeciej grupy podatkowej. Mówiąc konkretnie, chcę darować mojemu partnerowi lokal użytkowy. Lokal ten kupiłam...

Darowizna dla dziecka mieszkającego w Niemczech

Synowi, który jest zameldowany w Polsce, ale od kilkunastu lat mieszka i pracuje w Niemczech i tam płaci podatki, podarowałem samochód....

Podatek od darowizny mieszkania

Czy mając wspólnotę majątkową z mężem możemy darować mojej matce mieszkanie? Jaki zapłacimy podatek?

Jaka kwota darowizny nie podlega zgłoszeniu do urzędu?

Jaką kwotę gotówki przekazanej „do ręki” bez zgłaszania do urzędu możemy otrzymać od rodziców żony? My i oni mamy wspólność...

Darowizna od osób z różnych grup podatkowych

Bratowa sprzedała swoje mieszkanie. Obecnie razem z bratem chcą mi przekazać w formie darowizny część kwoty ze sprzedaży. Wiem, że bratowa należy...

Sprzedaż działki ze spadku po trzech latach od podziału spadku

W 1999 r. zmarł ojciec. Razem z mamą i bratem otrzymaliśmy spadek bez podziału. W 2010 r. zrobiłyśmy między sobą darowizny (dział spadku)...

Wkład własny na mieszkanie

Razem z dziewczyną planujemy zakup mieszkania. Wkład własny ma wynieść 20 tys. zł. Ja mam 10 tys. otrzymane od rodziców, ona z własnych...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »