Autor: Adam Nowak
Po śmierci mojego ojca sporządziliśmy wraz z mamą i siostrą akt poświadczenia dziedziczenia, zgodnie z którym każdy z nas nabył po jednej trzeciej udziału w spadku. Rodzice pozostawali w ustroju wspólności majątkowej. W skład spadku wchodziły środki pieniężne oraz dwa samochody, które zostały zgłoszone do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ustawowym terminie.
Rodzice posiadali również dom wraz z działką, który został wiele lat wcześniej przekazany przez dziadków wyłącznie na rzecz mamy w formie aktu notarialnego. Od tego czasu mama była wpisana jako jedyny właściciel w księdze wieczystej i była przekonana, że nieruchomość stanowi jej majątek osobisty. Tak też traktowano ją przy wszystkich czynnościach prawnych, w tym przy zaciąganiu kredytu na remont.
Dopiero na etapie przygotowań do sprzedaży domu notariusz poinformował mamę, że nieruchomość została pierwotnie przekazana w zamian za rentę, co oznacza, że weszła do majątku wspólnego małżonków i w konsekwencji powinna być uwzględniona w masie spadkowej po ojcu. W związku z tym powstały wątpliwości, jak prawidłowo zgłosić ten fakt do urzędu skarbowego, czy należy korygować wcześniejsze zgłoszenie SD-Z2, czy składać nowe oraz czy konieczne jest złożenie czynnego żalu.
.jpg)
Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą oni nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku dziedziczenia od dnia sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.
Art. 4a ust. 2 ustawy przewiduje, że jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych po upływie wskazanego terminu, zwolnienie nadal przysługuje, pod warunkiem że zgłoszenie zostanie dokonane w ciągu 6 miesięcy od dnia powzięcia tej informacji oraz że fakt ten zostanie uprawdopodobniony.
Przepis ten ma zastosowanie również w sytuacji, gdy spadkobierca brał udział w postępowaniu spadkowym, ale nie miał wiedzy o określonym składniku majątku wchodzącym w skład spadku.
W przypadku ujawnienia nowych składników majątkowych wchodzących do masy spadkowej nie składa się korekty wcześniej złożonego formularza SD-Z2. Należy złożyć nowe zgłoszenie SD-Z2, obejmujące wyłącznie te składniki, o których spadkobierca dowiedział się później.
Stanowisko to potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 25.03.2019 r., nr 0111-KDIB4.4015.21.2019.2.ASZ, wskazując m.in., że:
„korekta zgłoszenia SD-Z2 może dotyczyć jedynie wskazania błędnych informacji w złożonym zgłoszeniu, natomiast nabycie innych niż wykazane w zgłoszeniu rzeczy lub praw majątkowych nie może być przedmiotem korekty”.
Art. 4a ust. 2 ustawy wymaga jedynie uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia faktu późniejszego powzięcia wiadomości o nabyciu składnika majątku. Oznacza to, że podatnik powinien wykazać, iż brak wiedzy był obiektywnie możliwy i wiarygodny.
Jak wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z 13.12.2018 r., I SA/Ol 643/18:
„Uprawdopodobnienie nie prowadzi do pewności, lecz jedynie wskazuje na prawdopodobieństwo istnienia danego faktu”.
Podobnie NSA w wyroku z 04.03.2020 r., II FSK 803/18, podkreślił, że przepis ten obejmuje również sytuacje, w których spadkobierca nie znał pełnego składu majątku spadkowego.
Uprawdopodobnienie należy opisać w części „Uwagi składającego zgłoszenie” formularza SD-Z2, wskazując, że informacja o przynależności nieruchomości do majątku wspólnego została uzyskana dopiero na etapie czynności notarialnych.
W opisanej sytuacji nie zachodzi konieczność składania czynnego żalu, ponieważ nie doszło do popełnienia czynu zabronionego w rozumieniu Kodeksu karnego skarbowego. Zgłoszenie nowego składnika majątku w terminie 6 miesięcy od powzięcia wiedzy spełnia wymogi ustawowe.
Jeżeli spadkobierca dowiaduje się o nowym składniku majątku spadkowego po złożeniu formularza SD-Z2, powinien złożyć nowe zgłoszenie obejmujące wyłącznie ten składnik. Nie dokonuje się korekty wcześniejszego zgłoszenia i nie ma obowiązku składania czynnego żalu. Kluczowe jest zachowanie 6-miesięcznego terminu od dnia powzięcia informacji oraz wiarygodne uprawdopodobnienie tej okoliczności. Dzięki temu możliwe jest zachowanie pełnego zwolnienia podatkowego.
Przykład 1
Spadkobierca po kilku miesiącach od zakończenia sprawy spadkowej dowiaduje się, że zmarły posiadał udział w nieruchomości, który nie był znany rodzinie. W takiej sytuacji składa nowe zgłoszenie SD-Z2 tylko dla tego udziału.
Przykład 2
Po złożeniu SD-Z2 okazuje się, że zmarły był współwłaścicielem działki rolnej, mimo że w księdze wieczystej figurował tylko małżonek. Spadkobiercy mają prawo zgłosić ten składnik w nowym formularzu, korzystając ze zwolnienia podatkowego.
Przykład 3
Podatnik dowiaduje się od notariusza, że nieruchomość nabyta przed laty w drodze umowy przekazania gospodarstwa weszła do majątku wspólnego małżonków. Może zgłosić ten fakt w nowym SD-Z2 bez składania czynnego żalu.
Udzielamy porad prawnych z zakresu prawa spadkowego i podatkowego, w tym dotyczących zgłoszeń SD-Z2, zwolnień podatkowych oraz kontaktów z urzędem skarbowym. Pomagamy w analizie dokumentów, przygotowaniu zgłoszeń i ocenie ryzyka podatkowego w sprawach spadkowych.
1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2018 r., I SA/Ol 643/18
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika