Konto partnerki na fakturze przy zajęciu komorniczym

Czy partnerka musi zapłacić podatek od pieniędzy z firmy?

Jeżeli pieniądze przelewane przez klientów na rachunek partnerki nadal należą do przedsiębiorcy, a partnerka jedynie technicznie udostępnia rachunek i nie korzysta ze środków, co do zasady nie powstaje po jej stronie przychód ani darowizna. Kluczowe jest to, czy doszło do rzeczywistego przysporzenia majątkowego po stronie partnerki.

Darowizna wymaga zamiaru nieodpłatnego przysporzenia. Zgodnie z art. 888 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Jeżeli przedsiębiorca nie przekazuje partnerce pieniędzy na własność, lecz tylko kieruje wpływy na jej rachunek, sama techniczna wpłata nie przesądza jeszcze o darowiźnie.

Podobnie w podatku dochodowym nie każdy wpływ na rachunek jest przychodem właściciela konta. Przychodem jest definitywne, trwałe przysporzenie. Jeżeli partnerka nie może zatrzymać pieniędzy ani wydać ich na własne cele, trudno mówić o jej przychodzie podatkowym.

Przechowanie pieniędzy a darowizna, pożyczka i depozyt

W opisanej sytuacji najbezpieczniej traktować rachunek partnerki wyłącznie jako miejsce technicznego przechowania środków. Przechowanie polega na tym, że przechowawca ma zachować rzecz oddaną mu na przechowanie, a nie korzystać z niej jak z własnej. Przy pieniądzach konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności, ponieważ środki pieniężne są zamienne i łatwo pomylić przechowanie z pożyczką albo depozytem nieprawidłowym.

Jeżeli partnerka ma prawo używać tych pieniędzy, opłaca z nich swoje wydatki, miesza je z własnymi środkami albo nie ma obowiązku zwrotu konkretnej kwoty przedsiębiorcy, organ podatkowy może ocenić sprawę inaczej. W zależności od ustaleń może pojawić się ryzyko podatku od spadków i darowizn, podatku od czynności cywilnoprawnych albo podatku dochodowego.

W interpretacjach podatkowych wskazywano, że samo posiadanie rachunku bankowego albo współposiadanie rachunku nie przesądza o własności środków znajdujących się na koncie. Takie stanowisko prezentowano m.in. w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 9 września 2013 r., nr IBPBII/1/436-152/13/MCZ, z 15 marca 2016 r., nr IBPB-2-1/4515-224/15/MCZ, oraz w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 listopada 2017 r., nr 0111-KDIB4.4015.158.2017.2.PB.

W praktyce warto mieć prosty, pisemny dokument potwierdzający, że środki należą do przedsiębiorcy, partnerka nie może z nich korzystać, a wszystkie wypłaty i przelewy służą wyłącznie rozliczeniom przedsiębiorcy. Taki dokument nie usuwa jednak ryzyk egzekucyjnych ani problemów związanych z rachunkiem wskazanym na fakturze.

Ryzyko przy zajęciu komorniczym

Największy problem nie dotyczy samego podatku partnerki, lecz celu używania jej rachunku. Jeżeli przedsiębiorca korzysta z rachunku partnerki dlatego, że jego własne konto zajął komornik, wierzyciel i organ egzekucyjny mogą uznać takie działanie za próbę utrudnienia egzekucji. Ocena zależy od okoliczności: wysokości długu, tego, czy środki były ukrywane, czy przedsiębiorca informował komornika o przychodach oraz czy partnerka świadomie pomagała w obchodzeniu zajęcia.

Zajęcie rachunku bankowego nie oznacza, że przedsiębiorca może dowolnie przenieść bieżące wpływy na cudze konto, aby komornik ich nie odnalazł. Przychody z działalności nadal są majątkiem dłużnika. Jeżeli są kierowane poza jego rachunek tylko po to, by wierzyciel nie mógł uzyskać zaspokojenia, może to rodzić odpowiedzialność cywilną, egzekucyjną, a w skrajnych przypadkach również karną na podstawie przepisów Kodeksu karnego o udaremnianiu lub uszczuplaniu zaspokojenia wierzyciela.

Partnerka także może zostać wciągnięta w spór. Może otrzymać wezwania do wyjaśnień, żądania dokumentów, a w razie realnego przeniesienia majątku wierzyciel może próbować kwestionować czynności dokonane na jej rzecz. Jeżeli partnerka wyda pieniądze albo potraktuje je jako własne, jej sytuacja staje się znacznie trudniejsza.

Rachunek partnerki na fakturze i biała lista VAT

Wpisywanie na fakturach rachunku partnerki może być problematyczne dla kontrahentów. Jeżeli przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem VAT, a płatność między przedsiębiorcami przekracza ustawowy limit płatności gotówkowych, kontrahent zwykle oczekuje rachunku rozliczeniowego ujawnionego w wykazie podatników VAT, czyli na tzw. białej liście.

Zapłata na rachunek prywatny partnerki, który nie jest rachunkiem przedsiębiorcy ujawnionym w wykazie, może powodować po stronie nabywcy ryzyko podatkowe. Kontrahent może odmówić zapłaty na takie konto, zażądać rachunku firmowego albo wymagać dodatkowych zabezpieczeń. Z tego powodu używanie rachunku osoby trzeciej może utrudnić prowadzenie działalności i rozliczenia z klientami.

Trzeba też pamiętać, że numer rachunku na fakturze nie zmienia tego, kto uzyskuje przychód z działalności. Przychód z faktury nadal powinien zostać rozliczony przez przedsiębiorcę, który wykonał usługę albo sprzedał towar, nawet jeżeli zapłata wpłynęła na konto partnerki.

Opłacanie ZUS i podatków z konta partnerki

Opłacenie składek ZUS z rachunku partnerki nie oznacza automatycznie, że partnerka uzyskuje przychód. Ważne jest prawidłowe oznaczenie płatnika składek i numerów identyfikacyjnych, aby wpłata została zaksięgowana na właściwym koncie.

Więcej ostrożności wymaga zapłata podatku. Ordynacja podatkowa przewiduje sytuacje, w których podatek może zapłacić inna osoba, ale przy osobach trzecich istnieją ograniczenia, w szczególności kwotowe. Jeżeli partnerka nie jest małżonkiem przedsiębiorcy, zapłata wyższego podatku z jej rachunku może zostać zakwestionowana jako nieskuteczna zapłata zobowiązania podatkowego. W praktyce bezpieczniej jest regulować podatki z rachunku podatnika albo wcześniej ustalić prawidłowy sposób zapłaty z księgowym lub doradcą.

Jeżeli środki na zapłatę podatku pochodzą z działalności przedsiębiorcy, należy zachować dowody, że partnerka nie finansuje jego zobowiązań z własnych pieniędzy. W przeciwnym razie mogą pojawić się pytania, czy nie doszło do pożyczki, darowizny albo innego świadczenia.

Jak ograniczyć ryzyko

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest uporządkowanie sytuacji z wierzycielem i komornikiem, a nie stałe kierowanie wpływów na konto partnerki. W zależności od sytuacji można rozważyć kontakt z komornikiem, wniosek o ustalenie zasad spłaty, negocjacje z wierzycielem, restrukturyzację zadłużenia albo inne legalne sposoby ochrony działalności.

Jeżeli rachunek partnerki był używany przejściowo, warto zadbać o dokumenty i przejrzystość rozliczeń. Pomocne mogą być w szczególności:

• pisemne potwierdzenie, że środki są własnością przedsiębiorcy i partnerka ich nie nabywa,
• oddzielne ewidencjonowanie wpływów firmowych i prywatnych środków partnerki,
• zakaz wydatkowania pieniędzy przez partnerkę na jej prywatne potrzeby,
• dowody, że wszystkie kwoty zostały przeznaczone na zobowiązania przedsiębiorcy albo mu zwrócone,
• zgłoszenie właściwego rachunku wykorzystywanego w działalności, jeżeli przepisy tego wymagają,
• rezygnacja z podawania na fakturach rachunku osoby trzeciej, zwłaszcza przy rozliczeniach z przedsiębiorcami.

Takie działania nie gwarantują braku sporu, ale ułatwiają wykazanie, że partnerka nie otrzymała darowizny ani przychodu. Nie rozwiązują jednak problemu, jeżeli podstawowym celem było obejście zajęcia komorniczego.

FAQ

Czy samo przelanie pieniędzy na konto partnerki jest darowizną?

Nie zawsze. Darowizna wymaga zamiaru nieodpłatnego przysporzenia i przekazania środków partnerce jako jej majątku. Jeżeli partnerka tylko przechowuje pieniądze i nie może ich używać dla siebie, sama wpłata nie przesądza o darowiźnie.

Czy urząd skarbowy może zapytać partnerkę o wpływy na konto?

Tak. Nietypowe, wysokie albo regularne wpływy mogą wymagać wyjaśnienia. Partnerka powinna mieć dokumenty pokazujące, że środki należały do przedsiębiorcy, wynikały z jego faktur i nie stanowiły jej dochodu.

Czy można podawać na fakturze rachunek osoby trzeciej?

Technicznie faktura może zawierać numer rachunku do zapłaty, ale rachunek osoby trzeciej jest ryzykowny. Przy transakcjach między przedsiębiorcami może powodować problemy z białą listą VAT, płatnościami powyżej limitów i akceptacją płatności przez kontrahenta.

Czy komornik może zainteresować się kontem partnerki?

Tak, zwłaszcza jeżeli wpływy z działalności dłużnika trafiają na rachunek partnerki po zajęciu jego konta. Komornik i wierzyciel mogą badać, czy nie doszło do ukrywania majątku albo pozornego przenoszenia środków.

Czy partnerka odpowiada za długi przedsiębiorcy?

Sama relacja partnerska nie powoduje odpowiedzialności za cudze długi. Ryzyko pojawia się jednak wtedy, gdy partnerka przyjmuje, wydaje albo pomaga ukrywać pieniądze dłużnika. Wtedy może zostać objęta sporem dotyczącym tych konkretnych środków.

Podsumowanie

Jeżeli partnerka nie korzysta z pieniędzy przedsiębiorcy i nie nabywa ich na własność, co do zasady nie musi płacić podatku tylko dlatego, że środki wpłynęły na jej rachunek. Trzeba jednak umieć wykazać, że była to wyłącznie techniczna forma przechowania, a nie darowizna, pożyczka ani jej własny przychód.

Najpoważniejsze ryzyko powstaje wtedy, gdy rachunek partnerki jest używany po to, aby ominąć zajęcie komornicze. W takiej sytuacji problem może wykraczać poza podatki i dotyczyć odpowiedzialności za utrudnianie egzekucji oraz sporów z wierzycielem. Dodatkowo rachunek osoby trzeciej na fakturze może utrudnić rozliczenia z kontrahentami, szczególnie przy VAT i płatnościach między przedsiębiorcami.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
3. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
4. Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 9 września 2013 r., nr IBPBII/1/436-152/13/MCZ
5. Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 15 marca 2016 r., nr IBPB-2-1/4515-224/15/MCZ
6. Interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 listopada 2017 r., nr 0111-KDIB4.4015.158.2017.2.PB