Autor: Aleksander Słysz
Dostałam dużą darowiznę środków pieniężnych od ojca w kwocie 200 000 zł. Zostało to zgłoszone do US. Roczny przychód taty to ok. 70 000. Kwota darowizny pochodzi z oszczędności z ostatnich kilku lat. Jak na taką darowiznę popatrzy urząd? Czy przy weryfikacji prze US pod kątem nieujawnionych źródeł będą patrzeć na dochód z jednego roku, czy też będą uwzględnione dochody z ostatnich kilku lat?

Z przekonaniem graniczącym z pewnością mogę napisać, że organ podatkowy będzie tę sytuację weryfikował. Czy weryfikacja ta przybierze postać zewnętrznie widoczną, np. postępowania podatkowego, czy kontroli podatkowej (niekiedy wystarczają czynności sprawdzające), trudno powiedzieć, zależy to od rozliczeń z lat poprzednich.
Za przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych uważa się przychody:
Za ww. wydatek, zgodnie z obowiązującym prawem, uznaje się wartość zgromadzonego w roku podatkowym mienia lub wysokość wydatkowanych w roku podatkowym środków, w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie roku podatkowego, w którym zgromadzono te środki.
Zgodnie z art. 25b ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych „za przychody (dochody) opodatkowane uznaje się wartości pozostające w dyspozycji podatnika przed poniesieniem wydatku, spełniające łącznie następujące warunki:
1) ich pochodzenie zostało ustalone co do tytułu, kwoty i okresu uzyskania;
2) jest możliwe określenie lub ustalenie zobowiązania podatkowego w odniesieniu do wartości, które mają wpływ na ustalenie takiego zobowiązania, albo zobowiązanie takie zostało określone lub ustalone, albo zostały zgłoszone do opodatkowania”.
Zgodnie z art. 25b ust. 4 ustawy za przychody (dochody) nieopodatkowane uznaje się wartości pozostające w dyspozycji podatnika przed poniesieniem wydatku, których pochodzenie zostało ustalone co do tytułu, kwoty i okresu uzyskania, oraz które:
1) były wolne od podatku lub zwolnione od opodatkowania na podstawie przepisów ustawy innych niż przepisy niniejszego rozdziału lub przepisów odrębnych ustaw albo
2) nie podlegały opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy innych niż przepisy niniejszego rozdziału lub przepisów odrębnych ustaw, albo
3) były objęte obowiązkiem podatkowym w zakresie właściwego podatku, jednak zobowiązanie podatkowe nie powstało albo wygasło wskutek:
a) zaniechania poboru podatku,
b) umorzenia zaległości podatkowej,
c) zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku,
d) przedawnienia”.
Upraszczając powyższe – nie będziemy mieć do czynienia z przychodami nieznajdującymi pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącymi ze źródeł nieujawnionych, jeśli nie powstanie nadwyżka wydatku nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi, uzyskanymi przed poniesieniem tego wydatku. Jeszcze to upraszczając, jeśli tata w poprzednich latach zarobił tyle, że miał opodatkowanie lub nieopodatkowanie (zgodnie art. 25b ust. 4, czyli np. zwolnione z podatku, ale nie „ukryte”) środki przewyższające nie tylko wartość darowizny, ale i wszystkich innych jego wydatków wraz z kosztami utrzymania i potrafi tego dowieść (np. wynika to z zeznań podatkowych), nie ma się czego obawiać.
Aneta i darowizna na mieszkanie
Aneta otrzymała od ojca darowiznę w wysokości 200 000 zł, którą przeznaczyła na wkład własny do kredytu hipotecznego. Zgłosiła darowiznę do US i była spokojna, bo wszystko odbyło się zgodnie z przepisami. Kilka miesięcy później urząd poprosił ojca o przedstawienie dokumentów potwierdzających źródło środków. Ojciec Anety przedłożył zeznania PIT z ostatnich sześciu lat, potwierdzające łączny dochód znacznie przekraczający wartość darowizny. Sprawa zakończyła się bez konsekwencji.
Marek i oszczędności z zagranicy
Marek, ojciec Ewy, przez kilka lat pracował za granicą, gdzie odkładał pieniądze na koncie walutowym. Po powrocie do Polski podarował córce 180 000 zł. Choć pieniądze były zgromadzone legalnie, urząd skarbowy zażądał wyjaśnień, bo darowizna znacznie przewyższała jego roczny dochód z PIT. Marek przedstawił zaświadczenia o zarobkach z zagranicy oraz historię rachunku bankowego. Urzędnicy uznali, że środki miały legalne źródło i nie było podstaw do naliczenia dodatkowego podatku.
Katarzyna i podejrzenie o ukryty dochód
Ojciec Katarzyny przekazał jej 220 000 zł darowizny. Po zgłoszeniu do urzędu skarbowego rozpoczęto czynności sprawdzające. Okazało się, że tata Katarzyny nie miał udokumentowanych dochodów pozwalających na zgromadzenie takiej sumy – w deklaracjach brakowało istotnych wpływów, a na koncie bankowym widniały liczne przelewy gotówkowe bez opisu. Urząd wszczął postępowanie podatkowe w kierunku przychodów ze źródeł nieujawnionych. Ostatecznie ojciec nie potrafił wykazać legalnego pochodzenia środków i został obciążony 75% podatkiem karnym.
Otrzymanie dużej darowizny od członka rodziny – nawet jeśli została poprawnie zgłoszona do urzędu skarbowego – może skutkować weryfikacją jej źródła. Kluczowe znaczenie ma to, czy darczyńca jest w stanie udokumentować, że posiadał wystarczające, legalne środki przed dokonaniem darowizny. Organy podatkowe nie ograniczają się wyłącznie do analizy jednego roku podatkowego – biorą pod uwagę oszczędności z kilku lat, pod warunkiem że ich pochodzenie jest możliwe do wykazania co do tytułu, kwoty i okresu uzyskania. Transparentność finansowa i kompletna dokumentacja to najlepsze zabezpieczenie przed potencjalnymi konsekwencjami podatkowymi.
Potrzebujesz pomocy w sprawie darowizny lub weryfikacji środków przez urząd skarbowy? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Prześlij swoje pytanie, a doświadczony prawnik przeanalizuje Twoją sytuację i udzieli jasnej, rzetelnej odpowiedzi dostosowanej do Twoich potrzeb.
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika