Autor: Michał Kaczmarek
Jestem w wieloletnim małżeństwie i obowiązuje nas ustawowa wspólność majątkowa (nie mamy rozdzielności). Mój mąż odziedziczył majątek po swoim ojcu, a następnie sprzedał odziedziczoną nieruchomość. Uzyskane pieniądze przelał na mój rachunek bankowy, przy czym formalnie konto jest na mnie, a mąż ma do niego pełnomocnictwo.
Zastanawiam się, czy te środki nadal są majątkiem osobistym męża, czy już stały się naszym wspólnym majątkiem. Chcę też otworzyć działalność gospodarczą (pracuję w zawodzie usługowym) i chciałabym korzystać z tych pieniędzy na start firmy. Rozważamy również dopisanie męża do rachunku i nadanie mu statusu współwłaściciela konta. Potrzebuję jasnej informacji, czy mogę legalnie korzystać z tych środków i czy przelanie pieniędzy na moje konto zmieniło ich status na „po połowie”.
.jpg)
W ustroju wspólności majątkowej występują trzy majątki, tj. majątek wspólny, majątek osobisty męża oraz majątek osobisty żony.
Zgodnie z art. 33 k.r.i.o. do majątku osobistego każdego z małżonków należą:
przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Wszystkie pozostałe składniki majątkowe, które nie zostały wymienione w powyższym art. 33 k.r.i.o., wchodzą w skład majątku wspólnego.
Zgodnie z prawem majątek wspólny powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa. W jego skład wchodzą przedmioty, które zostały nabyte przez oboje lub jednego z małżonków w czasie trwania wspólności, czyli w czasie trwania małżeństwa.
Do przedmiotów, które można zaliczyć do wspólnego majątku małżonków, należą m.in. wynagrodzenie za pracę oraz dochody z innej działalności każdego z małżonków, kwoty składek zewidencjonowane na subkoncie w ZUS lub środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego. Wszelkie pozostałe przedmioty, które nie są objęte wspólnością, zalicza się do osobistego majątku małżonków.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że mąż przelał na rachunek bankowy żony pieniądze, które otrzymał z tytułu dziedziczenia, a także pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości nabytych w drodze dziedziczenia.
Zgodnie z powołanym art. 33 pkt 2 i 10 k.r.i.o. pieniądze te należą do majątku osobistego męża i sam fakt, że małżonek przelał je na rachunek imienny żony, nie spowodował automatycznie, że pieniądze te weszły do majątku wspólnego.
Należy jednak zrobić jedno zastrzeżenie. Mianowicie jeżeli faktycznym zamiarem męża było uczynienie na rzecz żony darowizny, wówczas należałoby uznać, że środki te weszły do majątku wspólnego.
Jeżeli faktycznie tak było, należy zwrócić uwagę na obowiązek w zakresie podatku od darowizny. Małżonkowie należą do tzw. zerowej grupy podatkowej i mogą uniknąć zapłaty podatku pod warunkiem, że złożą w ciągu 6 miesięcy od dokonania darowizny zeznanie SD-Z2.
Odpowiadając na pytanie, czy żona może korzystać ze środków męża znajdujących się na jej rachunku: jeżeli pieniądze te weszły do majątku wspólnego – tak.
Natomiast jeżeli mąż przelał pieniądze na konto żony, ale jego zamiarem nie było przeniesienie na żonę ich własności, wówczas pieniądze te pozostają w majątku osobistym męża i to mąż jest ich dysponentem.
Pieniądze pochodzące ze spadku oraz ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości co do zasady stanowią majątek osobisty męża. Sam przelew na konto żony nie powoduje automatycznie, że środki stają się majątkiem wspólnym. Kluczowe znaczenie ma to, czy przelew miał być darowizną (czyli przeniesieniem własności środków). Jeżeli środki stały się wspólne, mogą zostać wykorzystane na założenie działalności gospodarczej.
Przykład 1
Mąż dziedziczy po rodzicu mieszkanie, sprzedaje je i przelewa pieniądze na konto żony tylko „dla wygody”, bez zamiaru darowizny. W razie sporu środki nadal są jego majątkiem osobistym, a żona nie powinna ich traktować jako wspólnych.
Przykład 2
Mąż po sprzedaży odziedziczonej działki przelewa pieniądze na konto żony z jasnym zamiarem, że są „dla niej” i mają służyć rodzinie. Taki przelew może zostać uznany za darowiznę, a wtedy środki mogą wejść do majątku wspólnego (przy uwzględnieniu formalności podatkowych SD-Z2).
Przykład 3
Żona zakłada działalność gospodarczą i finansuje start firmy z pieniędzy pochodzących z przelewu od męża. Jeżeli środki były majątkiem osobistym męża i nie doszło do darowizny, warto zadbać o jasne udokumentowanie zgody męża i źródła finansowania, aby uniknąć problemów przy ewentualnych rozliczeniach majątkowych.
Udzielamy kompleksowych porad prawnych z zakresu prawa rodzinnego i majątkowego, w tym rozliczeń między małżonkami oraz skutków darowizn i spadków. Pomagamy także w przygotowaniu bezpiecznych rozwiązań formalnych i dokumentów dopasowanych do konkretnej sytuacji.
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika