Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Na stałe mieszkam w Wielkiej Brytanii. W Polsce nigdy nie pracowałem, nie posiadam polskiego konta bankowego ani ważnego dowodu osobistego, ale mam ważny polski paszport. Niedawno dowiedziałem się, że należy zgłaszać stały wyjazd za granicę, jednak wcześniej nikt mnie o tym nie informował. Nie planuję stałego powrotu do Polski.
Zastanawiam się, czy rzeczywiście istnieje obowiązek zgłoszenia takiego wyjazdu oraz czy za brak zgłoszenia grozi obecnie kara (czytałem, że sankcje zostały zniesione). Nie mam możliwości przyjazdu do Polski ze względów finansowych. Sprawdziłem też informacje na portalu administracji publicznej, gdzie wskazano możliwość dokonania zgłoszenia przez pełnomocnika. Chcę ustalić, czy pełnomocnikiem może być prawnik oraz czy do takiej procedury wystarczy ważny polski paszport.
.jpg)
Z prawnego punktu widzenia obowiązek zgłoszenia wyjazdu na stałe z Polski rzeczywiście istnieje i wynika z ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 2 tej ustawy obywatel polski ma obowiązek zgłosić swój wyjazd za granicę na pobyt stały przed opuszczeniem kraju.
„Art. 36. [Obowiązek zgłoszenia wyjazdu za granicę]
Obywatel polski, który wyjeżdża z kraju z zamiarem stałego pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany zgłosić swój wyjazd. Zgłoszenie wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego i czasowego.
Obywatel polski, który wyjeżdża poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, bez zamiaru stałego pobytu, na okres dłuższy niż 6 miesięcy, jest obowiązany zgłosić swój wyjazd oraz powrót.
Zgłoszeń, o których mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia miejsca pobytu stałego albo czasowego na piśmie utrwalonym w postaci:
papierowej, w organie gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, opatrzonym własnoręcznym podpisem, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport, albo
elektronicznej - na formularzu opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, umożliwiającym wprowadzenie danych do rejestru PESEL przez organ, o którym mowa w art. 28 ust. 1, pod warunkiem otrzymania dowodu, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
Obywatel polski w terminie, o którym mowa w ust. 3, może dokonać zgłoszeń, o których mowa w ust. 1 i 2, przy użyciu usługi elektronicznej udostępnionej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, po uwierzytelnieniu w sposób określony w art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Jedno z rodziców może dokonać zgłoszeń, o których mowa w ust. 1 i 2, dziecka pozostającego pod jego władzą rodzicielską przy użyciu usługi, o której mowa w ust. 4, jeżeli w rejestrze PESEL przy danych dziecka zamieszczono numer PESEL tego z rodziców, które dokonuje zgłoszenia wyjazdu lub powrotu.
Zgłoszenie wyjazdu lub powrotu w przypadku, o którym mowa w ust. 5, wymaga złożenia przez tego z rodziców, które dokonuje zgłoszenia wyjazdu lub powrotu, oświadczenia o pozostawaniu dziecka pod jego władzą rodzicielską.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 6, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie zamieszcza w nim klauzulę następującej treści:"Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia".”
Brak zgłoszenia wyjazdu na stałe nie jest obecnie sankcjonowany grzywną ani inną karą administracyjną – przepisy przewidujące sankcje zostały uchylone.
Zgłoszenie można złożyć przez pełnomocnika, co potwierdzają również informacje dostępne na portalu administracji publicznej.
Pełnomocnikiem może być dowolna osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych – może to być prawnik, ale nie musi. Wymagana jest forma pełnomocnictwa pisemnego, najlepiej z podpisem notarialnie poświadczonym (choć niektóre urzędy akceptują zwykłe pełnomocnictwo – warto wcześniej skontaktować się z właściwym urzędem gminy lub miasta, w którym była dokonana rejestracja pobytu).
Zwykle będą to:
pełnomocnictwo do zgłoszenia wyjazdu za granicę,
ważny polski paszport (wystarczający jako dokument tożsamości do celów zgłoszenia),
dane identyfikacyjne potrzebne urzędowi (np. PESEL, adres ostatniego miejsca pobytu w Polsce, adres pobytu za granicą).
Jeżeli nie ma możliwości przyjazdu do Polski, zgłoszenie przez pełnomocnika jest w tej sytuacji rozwiązaniem najpraktyczniejszym i zgodnym z przepisami.
Obowiązek zgłoszenia stałego wyjazdu za granicę nadal istnieje i wynika z ustawy o ewidencji ludności. Jednocześnie brak zgłoszenia co do zasady nie jest obecnie karany grzywną ani sankcją administracyjną. W praktyce można dokonać zgłoszenia przez pełnomocnika, bez konieczności osobistego przyjazdu do Polski. Ważny polski paszport jest wystarczającym dokumentem tożsamości do przeprowadzenia tej procedury.
Przykład 1
Osoba mieszka od kilku lat w Irlandii, nie ma dowodu osobistego, ale ma ważny paszport. Może udzielić pełnomocnictwa członkowi rodziny lub prawnikowi, aby zgłosić jej stały wyjazd w urzędzie gminy.
Przykład 2
Osoba wyjechała do Kanady „na stałe”, ale nigdy nie zgłosiła wyjazdu. Po latach chce uporządkować sytuację w ewidencji ludności – może dokonać zgłoszenia po czasie, a urząd co do zasady nie nałoży kary za wcześniejsze zaniedbanie.
Przykład 3
Osoba przebywa w USA dłużej niż 6 miesięcy, ale nie jest pewna, czy to wyjazd na stałe. Może zgłosić wyjazd długoterminowy oraz późniejszy powrót, zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
Oferujemy przygotowanie pełnomocnictwa, analizę sytuacji meldunkowej oraz wskazanie właściwej procedury zgłoszenia wyjazdu za granicę. Pomagamy również w kontaktach z urzędem i kompletowaniu dokumentów, tak aby sprawę załatwić możliwie bez wizyty w Polsce.
1. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - Dz.U. 1974 nr 14 poz. 85
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją spawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Indywidualne Porady Prawne
Zapytaj prawnika