Ulga na dziecko a PIT-36, PIT-28 i składki ZUS

Kiedy limit dochodu ma znaczenie przy uldze na dziecko?

Limit dochodu ma znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy podatnik chce skorzystać z ulgi na jedno dziecko. Jeżeli podatnik wychowuje dwoje lub więcej dzieci, ustawa o PIT co do zasady nie uzależnia prawa do ulgi od wysokości dochodu rodziców.

Przy jednym dziecku należy sprawdzić, czy dochody podatnika nie przekroczyły ustawowego limitu. Dla podatnika niepozostającego w związku małżeńskim limit wynosi 56 000 zł. Dla małżonków pozostających w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy limit jest badany łącznie i wynosi 112 000 zł. Ten wyższy limit stosuje się również do podatnika samotnie wychowującego dziecko, jeżeli spełnia warunki przewidziane w ustawie o PIT.

W opisanej sytuacji kluczowe jest więc nie samo posiadanie dwóch zeznań, PIT-36 i PIT-28, ale to, które przychody oraz które składki mieszczą się w definicji dochodu z art. 27f ust. 2a ustawy o PIT.

Jak ustalić dochód z art. 27f ust. 2a ustawy o PIT?

Zgodnie z art. 27f ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za dochody istotne dla limitu ulgi na dziecko uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o składki społeczne, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a.

Oznacza to, że przy badaniu limitu uwzględnia się w szczególności:

• dochody opodatkowane według skali podatkowej, wykazywane najczęściej w PIT-36 albo PIT-37,
• dochody z kapitałów pieniężnych rozliczane według art. 30b ustawy o PIT, na przykład w PIT-38,
• dochody z działalności gospodarczej albo działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowane podatkiem liniowym według art. 30c ustawy o PIT.

Do tak ustalonej kwoty nie dolicza się przychodów opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, wykazywanych w PIT-28. Ryczałt jest odrębną formą opodatkowania przychodu, a art. 27f ust. 2a ustawy o PIT nie wskazuje przychodów z PIT-28 jako elementu dochodu do limitu ulgi.

Zobacz również: jak obliczyć dochód na ryczałcie

Jakie składki społeczne można odjąć?

Dochód do limitu można pomniejszyć o składki społeczne wskazane w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy o PIT. Chodzi przede wszystkim o zapłacone albo potrącone w roku podatkowym składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących, o ile spełniają warunki ustawowe.

Nie chodzi natomiast o składkę zdrowotną. Składka zdrowotna nie jest składką społeczną wymienioną w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy o PIT, dlatego nie pomniejsza dochodu dla potrzeb limitu ulgi prorodzinnej na podstawie art. 27f ust. 2a.

W praktyce należy rozdzielić trzy sytuacje:

• składki społeczne potrącone przez płatnika albo zapłacone przez podatnika i odliczane w PIT-36 mogą obniżać dochód badany dla limitu ulgi,
• składki społeczne zapłacone i już odliczone w PIT-28 nie powinny być ponownie odejmowane przy obliczaniu limitu ulgi,
• składki społeczne faktycznie zapłacone, które nie zostały odliczone w PIT-28 ani w innym zeznaniu, można uwzględnić tylko wtedy, gdy spełniają warunki z art. 26 ust. 1 pkt 2 albo 2a ustawy o PIT i nie dochodzi do podwójnego odliczenia.

Czy przychody z PIT-28 wpływają na limit 56 000 zł?

Przychody z PIT-28, czyli przychody opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, nie są dochodami opodatkowanymi według art. 27, art. 30b ani art. 30c ustawy o PIT. Dlatego nie wlicza się ich do limitu 56 000 zł przewidzianego dla podatnika rozliczającego ulgę na jedno dziecko.

Nie oznacza to jednak, że można dowolnie przenosić odliczenia między zeznaniami. Jeżeli składki społeczne zostały już wykazane i odliczone w PIT-28, to obniżyły podstawę opodatkowania ryczałtem. Ponowne użycie tych samych składek do obniżenia dochodu przy limicie ulgi prowadziłoby do podwójnego rozliczenia tej samej kwoty.

Bezpieczny sposób postępowania jest następujący: najpierw ustalić dochody objęte art. 27, art. 30b i art. 30c ustawy o PIT, następnie pomniejszyć je o składki społeczne spełniające warunki ustawowe, ale tylko w takim zakresie, w jakim nie zostały już wykorzystane w rozliczeniu ryczałtowym lub innym rozliczeniu podatkowym.

Jak obliczyć limit w praktyce?

Podatnik powinien zebrać dane z zeznań rocznych i informacji od płatników. W przypadku PIT-36 trzeba uwzględnić dochód opodatkowany według skali, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, a następnie odjąć właściwe składki społeczne. Jeżeli podatnik ma również dochody z PIT-38 albo z podatku liniowego, także należy je doliczyć, ponieważ mieszczą się w art. 27f ust. 2a ustawy o PIT.

Przychód z PIT-28 pozostaje poza limitem. Jeżeli jednak w PIT-28 wykazano składki społeczne, trzeba sprawdzić, czy zostały tam odliczone. Składki odliczone w PIT-28 nie obniżają ponownie dochodu przy limicie ulgi na dziecko.

Warto zachować dowody zapłaty składek ZUS, informacje PIT od płatników oraz kopie wszystkich zeznań rocznych. W razie kontroli podatnik powinien umieć wykazać, jakie kwoty uwzględnił przy limicie i dlaczego nie doszło do podwójnego odliczenia.

FAQ

Czy PIT-28 trzeba doliczyć do limitu ulgi na dziecko?

Nie. Przychody opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, wykazywane w PIT-28, nie są dochodami z art. 27, art. 30b ani art. 30c ustawy o PIT, więc nie zwiększają limitu dochodu do ulgi na dziecko.

Czy składki społeczne z PIT-28 można odjąć przy limicie?

Jeżeli składki społeczne zostały już odliczone w PIT-28, nie należy odejmować ich ponownie przy ustalaniu limitu ulgi. Można brać pod uwagę tylko składki spełniające warunki ustawowe i nierozliczone wcześniej w innym zeznaniu.

Czy składka zdrowotna obniża dochód do ulgi prorodzinnej?

Nie. Art. 27f ust. 2a ustawy o PIT odwołuje się do składek społecznych z art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a, a nie do składki zdrowotnej. Składka zdrowotna nie pomniejsza limitu dochodu do ulgi na dziecko na tej podstawie.

Czy przy dwojgu dzieci obowiązuje limit 56 000 zł?

Co do zasady nie. Limit dochodu dotyczy ulgi na jedno dziecko. Przy dwojgu lub większej liczbie dzieci ulga prorodzinna nie jest uzależniona od limitu dochodu rodziców, choć nadal trzeba spełnić pozostałe warunki ustawowe.

Podsumowanie

Przy ustalaniu prawa do ulgi na jedno dziecko podatnik powinien uwzględnić dochody opodatkowane według skali, dochody z kapitałów pieniężnych oraz dochody opodatkowane liniowo. Przychody wykazane w PIT-28 nie są doliczane do limitu 56 000 zł.

Dochód można pomniejszyć o właściwe składki społeczne, ale nie wolno ponownie odejmować składek, które zostały już odliczone w PIT-28. W razie wątpliwości decydujące znaczenie ma to, czy dana składka spełnia warunki z ustawy o PIT i czy nie została już rozliczona w innym miejscu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 27f, art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a, art. 27, art. 30b i art. 30c.
2. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
3. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.